भांगरभूंय | प्रतिनिधी
जशें खंयचेंय शिक्षण पयलीं स्वताचे भाशेंतल्यान मेळोवप गरजेचें आसता, तशेंच पयलीं स्वताच्या देशांतल्या वस्तूंचें गिन्यान मेळोवप गरजेचें. अशें जालें ना जाल्यार परकी भाशेंतल्यान परदेशांतले वस्तूंचें गिन्यान दिल्यार वा स्वताचे भाशे विशीं वस्तूंचे विशीं अज्ञान उरल्यार त्या शिक्षणाचो आनी गिन्यानाचो कितें फायदो? आमचे भितर आशिल्लें अज्ञान ना करप आनी गिन्यान मेळोवप हो शिक्षणाचो मुखेल हेतू आसूंक फावो. आमच्याच घरच्या वस्तूंची आनी वेव्हाराची आमकां कसलीच म्हायती ना जाल्यार, आमच्या गांवांतल्या विशिश्ट थळां विशीं, चाली – रिती विशीं, वा वेव्हारा विशीं अडेची म्हायती, आनी आमच्याच स्वताचें देशाचे एखादे वस्तूंस्थिती विशीं अज्ञान आसल्यार आनी तेंच परकी देशाचें न्हय पूण संवसारांतल्या तथ्यांचें गिन्यान आशिल्ल्यान, मागीर तें भायलें गिन्यान आमकां आमच्या देशांत, गांवांत आनी घरांत कितलें उपेगी पडटलें? जशें कूपमंडूकलें (सिमीत अणभवाचें) – गिन्यान उपेगी पडना, देखून दर एका मनशाक स्वता पयलीं स्वता विशीं, स्वताच्या घरांतल्या , स्वताच्या गांवांतल्या आनी स्वताच्या देशांतल्या वास्तवा विशीं गिन्यान मेळोवप आनी मागीर भायल्या संवसारांतल्या वास्तवाचें गिन्यान मेळोवप गरजचें. राश्ट्र एकदां जिखल्या उपरांत ताचें आत्मनिर्भरताय नश्ट जाता. आनी तें पुरायपणान अवलंबून उरता. हें आतां तुर्ताक आमचेंच जालां ! आमचेर राज्य करपी परकी लोकांचें सगळें आमकां मेळटा. आमचें स्वताचें म्हणून तातूंत कांयच नासता. आनी आमी केन्नाच तांचे सारकें जावपाचो यत्न करीनात. “स्वस्थ रहावे ! हरी ठेवील तैसे रहावे,’’ (परकी राज्यकर्ते) हीच आमची अवलंबून रावपाची वृत्ती आसता. आनी देखून आमच्या सारक्या जिखून घेतिल्ल्या राश्ट्राची केन्नाच उन्नती जायना. आनी तें स्वता विशीं अज्ञान आसता.
हें इतलें बरोवपाचें कारण म्हणल्यार सद्दाक आमकां आमच्या राज्यकर्त्यां कडल्यान मेळपी शिक्षण हें म्हत्वाचें आसा. आमकां सद्याक जें सरकारा कडल्यान शिक्षण मेळटा, तें मुखेलपणान आमचे भाशेंत न्हय, तशेंच तें आमच्या देशाचे संस्कृतायेंतलेंय न्हय. आमच्या देशांचो इतिहास, भुगोल, वनस्पती, शेती-भात आदी., हांचे गिन्यान लेगीत ते शिकयनांत. आमकां जें कितें दितात तें सगळें शिक्षण ह्या देशा भायलें आसता. पळयात, भास पुर्तूगेज, इतिहास पुर्तूगेज लोकांचो, वा संवसाराचो! (चड करून युरोप) भुगोल इल्लोसो हांगाचोच, आनी खास करून पुर्तूगाल वा संवसाराचो, वनस्पतीचें गिन्यानच पुर्तूगेज देशांतलें !.. अशा शिक्षणांतल्यान प्रत्यक्ष आमकां कितें फायदो जाता? हें गिन्यान आमी खावन कशें पचयतले?..आमकां स्वताचे विशीं कांयच म्हायती ना. आनी मागीर परकी विव्दत्तेचो कितें फायदो?
हांगाच्या कोंकणी, मराठी, संस्कृत ह्या देशी भाशांचें अज्ञान, हांगाच्या इतिहास आनी भूगोलाचें उणें गिन्यान, आनी देशी वनस्पत आनी शेती हांचे विशीं अज्ञान !.. अशे परिस्थितींत हांगां रावपी लोकांक परदेशी वस्तुस्थितीचें ज्ञान दिल्यार कितें फायदो?.. हांगां खंयचेंय परकी सरकार वा स्वदेशी लोक कसलेंच लक्ष दिनात. आनी हाचें कारण म्हणल्यार आमच्या सरकाराच्या सत्ते खाला भौसाक जाल्ली अवलंबनाची संवय! सरकाराक स्वावलंबनाचीच गरज आसता. परकी प्रजेक आत्मनिर्भर केल्यार परकी सराकारक फायदो नासता. कारण प्रजेक आत्मनिर्भर केल्यार परकी सरकार मागीर आपल्यो परकी वसाहती आपल्या हातांत घेवच्यो पडटल्यो. आनी थंय सावन पळून वचचें पडटलें. असो प्रसंग येतलो. ही भिरांत तांचे मदीं आसता.
इसापनितींत एक कोलो आनी शींव हांची एक काणी आसा. एकदां एका कोल्याक रानांत शिंवाचें धाकटुलें पील मेळ्ळें. तेन्ना कोल्यान तें पील आपल्या घरा हाडून आपल्या पिलां वांगडा पोसलें. कोल्याच्या सांगातान वाडपी शिंवाक कोल्यांचें संस्कार मेळिल्ल्यान, स्वताक तो शींव आसा, हें विसरून कोल्या वरीं वागपाक लागलो. प्रत्यक्षांत कोलो हो ताचो कास आशिल्लो. पूण ही ताची जाणीव कांय काळा उपरांत कोल्यांच्या संगतीन आनी शिक्षणाक लागून नश्ट जाली. आनी ताका आपूणय कोलो आसा अशें तरेन तो मिरोवंक लागलो. कोल्यान शिंवाक हाची जाण करून दिली ना. कारण, ताणें आपली वळख करून दिल्यार, तो तांच्या पिलांक खाल्या बगर रावचो ना, असोय भंय कोल्याक आशिल्लो. अशें तरेन शींव आपलो सभाव विसरून कांय काळ आपली सैमीक वृत्ती सोडून दिली. पूण जेन्ना त्या शिंवाक दुसरो शींव मेळ्ळो, तेन्ना ताणें रुपांतर केलें. शिंवाक आपलें खरें मूळ रुप कळ्ळें. तेन्ना सावन कोल्याक ताचो त्याग करचो पडलो. आनी शींव तांचे पसून वेगळो जावन आपल्या कळपां मदीं भोंवपाक लागलो. अशी काणी परकी सरकार आनी प्रजेची आसता. दुसरें एक कारण म्हणल्यार, परकी राजकर्त्यांक परकी देशांतल्या एकंदर परिस्थितीच खरें गिन्यान मेळोवप आनी मागीर आपल्या परावलंबी प्रजेक तांचेर आदारून जिज्ञासेचो अभाव आसता. हीं दोनूय कारणां आमच्या सरकाराक सारकीं लागू जातात. प्रजेची स्थिती इसापनींतींतल्या वयल्या काणयेंतल्या शिंवा सारकी आसा.
बरें, आदले भशेन आमच्या राज्यकर्त्यांची स्थितीय पयलीं सारकी खंय आसा?.. ते पूर्वज जलपर्यटन करपी, संशोधक, वसाहतकार, वेपारी, झुजारी, जैतिवंत आनी स्वताचे कायदे पाळपी, वास्तुकला, यांत्रिक कला, शेतकार, कवी आनी राज्यकर्तेंत कुशळ आशिल्ले. पूण आयज तांचे मदीं हे गूण खंय आसात?.. तांचें इतिहासीक वर्णन सोडल्यार आयज तांचे मदीं कसले गूण पळोवंक मेळटात?.. हाची जाप चड करून नकारात्मक आसतली काय अशें दिसता. मागीर अशे गूण आशिल्ले लोकांक आत्मनिर्भर करतले, आपल्या प्रजेक कशे ज्ञानवंत करतले. हें जितलें स्पश्ट दिसता, तितलें यथा राजा तथा प्रजा होय न्याय स्पश्टच दिसता. हें वेगळें सांगपाची गरज ना.
आमचे क्रिस्तांव भाव, स्वता पासून पुरायपणान परकी जावन गोंयांतले पुर्तूगेज जाल्यात. आनी तांचो कांय – उण्या चड प्रमाणांत म्हणात – संसर्ग क्रिस्तांव जावंक नाशिल्ल्यांक लागला. पूण शेजारच्या ब्रिटीश भारतांतल्या आमच्या भावांक लागून आमचे मदीं थोडी आत्मजागृताय निमार्ण जावंक लागल्या. जी तांचे मदली कांय प्रमाणांत समाधानाची गजाल आसा. “न पेक्षा, ठेविले पोर्तुगीजें तैसेंचि राहावे। चित्ती असो द्यावे समाधान।। हे अवस्थेंत जगत रावपा परस दुसरो मार्ग नाशिल्लो. जशें आयज पुर्तूगेज लोकांक जे प्रमाण कलम, शौर्य आनी नोकरी सोडून तिसरें कांयच खबर ना. युनिव्हर्सिटीतल्यान थोडें भोव पुर्तूगेज शिक्षण घेतले उपरांत ते नामनेचे बॅरिस्टर, दोतोर, इंजियनियर आदीं जातात. पदवी घेवन स्वताच्या पोटा खातीर सरकारी खात्यांत काम करून आपलें पोट भरतात. हेर वेवसायांत ते पडनांत. तेच प्रमाण आमीय हांगां क्रिस्तांव आनी आमी हिंदूय जाल्यात.
(अणकार- विशाल सिनाय खांडेपारकार)
भारतकार स. गोविंद पुंडलीक हेगडे देसाय
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
