शितिदान पावल उडय रे ज्याकी

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

स काळीं सकाळींच खबरापत्र हातांत घेतलें म्हणटकच गोंयांत घडिल्ल्या जीव घेतिल्ल्या भिरांकूळ अपघातांच्यो खबरो नदरेक धक्के दीत रावता. त्या खबरांनी रजिस्टर केल्लें एक वाक्य आसताच. तें म्हळ्यार, ‘चालकाचो वाहना वेलो ताबो सुटलो आनी,…..’ फुडें घडपाचें घडलें. ह्या घडणुकां मदीं बळी पडटात ते चडशे तरणाटे.जावं चले वा चलयो. आपल्या जिवितांत सपनांचे बंगले बांदून तातूंत सगल्या सुविधां सयत रावपाचीं सपनां बाळगिल्ले ते जीव, संवसाराचे अर्दे वाटे वयल्यानच सगल्यांचो निरोप घेतात तें पळोवन वाचतल्यांच्या, पळयतल्यांच्या काळजाचे ठोकेच चुकूंक लागता. त्या घडणुकांनी दीस भर चित्तूच थाऱ्यार उरना. विचारांचीं चाकां घुंवत रावतात…
मनशाच्या जिवितांतलीं साबार संकश्टां दिसान दीस वाडत आसात. भोंवतणचें वातावरणय परिस्थितीक चपक्यांत धरता. ती परिस्थिती मनशाची वागणूक, चलणूक बदलता. देखूनच मनीस जिविता आडच्या मार्गार पावता. अयोग्य मार्गदर्शन, तांच्या जिवितांतलो मायामोग, शिस्तिचो उणाव आदी गजालींक लागून तो परिस्थितिचे भकीक पडून तिचो बंदो जाता.
मनशाचे जिवितांत बरे संस्कार, शिस्त लागत जाल्यार तो सहजतायेन परिस्थितीचेर मात करूंक शकता. हो सरसकट विचार. संकश्टां, पेंच, अरिश्टां ताच्या वांट्याक येना अशें ना. पूण वयल्या विचारा प्रमाण वागल्यार ताच्या वांट्याक संकश्टां उणें प्रमाणांत येवं येता. ते वर्गवारींतलो मनीस कुटुंब, इश्ट-इश्टिणी वांगडा बरे दीस घालोवंक पावता. चड काळ, जिवितांतलो आनंद भोगूंक पावता. हेरांक आनंद दिवन आपुणूय आनंदीत रावूंक पावता.
संवसार सदांच एकसारको उरना. काळाचो दरेक खीण जरी उश्टाविल्लो आसलो तरी तो मनशाच्या वांट्याक येतना नवो ताल्ल जावनूच येता आनी मनशाक घुस्पागोंदळांत उडयता. तो मनशाचे मतीचेर शेक गाजोवंक लागता. मतीक थोंटी करून उडयता. अहंकाराच्या राकेसाक कुडींत रिगयता आनी मनशाचो अंत लागीं हाडटा.
आपलो प्रपंच चलयतना सकाळीं उठून घरांतल्यान भायर सरपी मनीस सांजवेळा परतून घरा पावतलो हाचो आयज भरवंसो उरूंक ना. कारण ताचे मुखार कसलीं कसलीं पानां वाडून दवरल्यांत हाची ताका सुलूस आसना. मात, घरांतल्यान भायर सरतना योग्य संस्कारांची जाण दवरून आपली लागणूक काळजांत तिगयत आपूण संबंदीत कुटुंबाच्या आदाराचो एक घटक आसा, समाज, देशाप्रती आपली लागणूक हांचें भान दवरून ताणें शितिदान पावल घातलें जाल्यार नक्कीच ताच्या वांट्याक उणीं संकश्टां येयत… देखून मनशाच्या जिवितांत संस्कार, शिस्त, ही भोव मोलाचीं आनी म्हत्वाचीं आसात. चडशीं सुखां, धादोसकाय हीं शिस्त, संस्कारां वरवींच मेळटात हातूंत इल्लोय दुबाव ना.
आतां पळयात, मनशाच्या उपेगा खातीर केल्लीं साधनां, वाहनां, रस्ते, मार्ग हांचो वापर मर्यादेंत केलो जाल्यार तीं तांचो उत्कर्श सादता अशें म्हणल्यार अतिताय जावची ना. ना तर तीं जिविताक घातक आसा हें शेंत पुरशेंत खरें.
मनशाच्या जिवाक धपको उप्रासूंक जायना म्हूण सरकारान साबार येवजण्यो आंखल्यात. उपाय येवजिल्यात, नेमांची वंय घाल्या… तरीय मार्गांचेर भिरांकूळ जिवघेण्या अपघातांच्यो घडणुको घडटातच. तें पळोवन मनाक प्रस्न पडटात. तांची जापय मनूच दिता, आनी ती म्हळ्यार….. आमचे कुडींत बळावल्ली, मस्ती!, बेशिस्त! वाहनां चलयतना आमचे कडल्यान जाता ती मस्ती! तीच आमच्यांतले शिस्तीचो उणाव दाखयता आनी अपघात घडयता. ह्यो घडणुको हेरांचे दोळे उकते करपाचो यत्न करता. पूण आमी तें मतींत घेता व्हय?
मार्गांचेर वाहन बरे तरेन चलोवंक मेळचें म्हूण सरकार मार्गांचेर मर्यादेच्यो रेगो पितारता. गती आळाबंदा हाडपाक पट्टे मारता. कुशीक फलक लावन आमकां सादूर करता. मदेकाक उंचवटे घालता. गाडये वेल्यान सकयल पडून तकलेक मार लागचो न्हय म्हणून ‘हॅल्मेट’ वापरपाक सांगता. कांय वाहनांक तर स्पीड गवर्नर बसोवन गतीचेर मर्यादा घालतात. वाहना वयलें नियंत्रण वचून, जिवाचो घात जावचो न्हय म्हूण सोरो पिवन गाडी चलोवप बेकायदेशीर थारायता. गाडयेचेर भार वाडून अपघात जावचो न्हय म्हण गाडयेर बसतल्या मनशांच्या आंकड्याचेर मर्यादा घालता. रस्त्याक आशिल्ल्या मोडणांची जाण जावची म्हूण रस्त्यांचेर फलक उबारता. आनीक कितें करचें सरकारान? अशी वाहन चलोवपी अपेसा बाळगिता…??? खबर ना. तरी लॆगीत अपघात घडटाच..! कोणाच्या तरी मस्तीन, चुकीन,बेशिस्तीन ,… मर्यादेची शीम हुपिल्ल्यान, निरपराध घराबे, कुटुंबां… निराधार जाता…
तरणाटेपणांत कुडींत रगत सळसळटें आसता. ताच्या नेटार… आमकां वेगळो ‘नेट’ येता. ह्या नेटाक घडये ‘मद’ बी म्हणटात जावये. वा ताचो तो सांगात धरुये. वाहनांच्या अपघातांत चडशे तरणाटेच वतात हें हालींसराक घडिल्ल्या अपघातांच्या घडणुकां वरवीं आमी दीसपट्टें पळयत आसात. हांव तरणाट्यांक दोशी थारायना. पूण हालींसराक तांच्या आंगांतलो हो ‘मद’, ‘बैपर्वाय’ उसळूंक लागल्या. देखूनच,…..
तरणाटे तशेंच तरणाट्यो चलयो लेगीत येरादारी खातीरचो रस्तो वा मार्ग आपणालोच, ताचेर हेर कोण ना हेच भावनेन, वाहन ‘चोचेत’ चलयतात. गाडयेक आशिल्ल्या सिग्नलांचो वापर करिनासतना दुसऱ्यां वांगडा ‘रेस’ लायतात. हेरां परस आपणालें वाहनाचेर कितलें नियंत्रण आसा, आपूण वाहन चलोवपाक कितलो ‘ ‘एक्स्पर्ट ‘ आसा, आपणा कडेन कितली कुशळटाय आसा हें दाखोवपाचो यत्न करता, तेन्ना हातांतलें वाहनच, ताका ..’ हें तुका योग्य न्हय. ‘ अशें सुचयता, आनी ताका तें दाखयत, सासणाचो धडो दिता. केन्ना केन्नाय ‘तुजी मस्ती ह्या संवसारांत उपकारना’ अशें सांगत ताका ह्या संवसारांतल्यानच उखलता.
आयज, ‘मोबायल’ गरजेची वस्त जाल्या. ताचो वापर शिस्तीन जालो ना, ताच्या वापरांत मर्यादा पाळ्ळी ना जाल्यार तो मोबायल आपूण स्वता सोंपताच तशेंच गाडी चलयतना ,”आपलो वापर करप योग्य न्हय” हें तो ताका परिणामा सयत दाखोवन दिता. निर्जीव वस्तू त्यो, पुणून तातूंतल्यान आमी केन्ना ‘बोध’ घेतले? मोगाळ तरणाट्यांनो, मार्गा वयली जीण सुरक्षीत दवरपाक सरकारान कायद्यांची, नेमांची फास्की केल्या. तिका जिणेंत, वागणुकेंत, चलणुकेंत आस्पावन घेयात. नेमांक पाळो दीत जाल्यार… जिवीत कितलें ‘सोबीत’ आसा हें तुमकां दिसून येतलें.
कोणे तरी, विनोदान एके जायरातींत म्हणिल्लें, “तकली आसल्यार हॅल्मेट वापरात”. खऱ्यांनीच, आमकां आमची तकली उजार करपाची आसा?… हे तकले वरवीं आमच्या सपनांची मठी उबारपाची आसा. तातूंतल्या सुखा वरवीं सोबीत जिवीत जियेवपाचें आसा. ही तकली म्हळ्यारच आमचें सगलें. देखून ती भोव मोलाची आनी म्हत्वाची आसा. ती राखप भोव गरजेचें आसा. “बेशिस्त” आपणावप, मर्यादे भायर वचून मार्गां वयल्या अपघातांत ती फोडून घेवप, समा न्हय, योग्य न्हय. त्रास जरी जायत आसले तरी ‘हॅल्मेट’ वापरपाची शिस्त, संवय आमी लावन घेवंक जाय. वाहनां चलयतना हॅल्मेट घालप म्हणल्यार आख्ख्या कुटुंबाची सुरक्षीतताय.
सकाळीं कामा निमतान गाडी घेवन भायर सरता तेन्ना ताणें गाडयेच्या टांकयेंत घाल्ल्या इंधनाच्या दरेक थेंब्या फाटल्यान मतींत दवरचें कीं, “म्हाका परतून सुरक्षीत म्हज्या घरा पावपाक जाय. म्हज्या मायेस्त घरच्यां वांगडा सूख समाधानान, धादोसकायेन रावपाचें आसा. हांव, म्हज्या कुटुंबाचो आदार आसा. म्हजे बगर म्हजें कुटुंब… उबंत पडटलें. म्हज्या कुटुंबाक हांव उबंत उडोवचो ना.”
येत व्हय अशी बुध्द गाडयो चलयतल्या दरेक तरणाट्याक?
रस्त्यां वयले अपघात उणे जावं आनी सगले घराबे सदांकाळ हांसते खेळटे उरूं हेच आंवडे.

उल्हास यशवंत नायक
8010061867