बारावी विज्ञान उपरांत सामान्य पदवी अभ्यासक्रम निवडात

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

कोणाचोय करियर हो एक वैयक्तीक निर्णय आसता. तो समाजीक अपेक्षांचेर आदारिल्लो जावपाक शकना, तर स्वताची तांक आनी आवड जाणून जीण जगपाचो एक प्रामाणीक यत्न आसूंक जाय. दुर्दैवान जायते विद्यार्थी आनी तांचे पालक बारावी उपरांत निर्णय घेतना ह्या मुळाव्या मुद्द्याचेर आडनदर करतात.
दरेक आवय बापायक आपलो भुरगो अभियंतो वा दोतोर जावचो दिसप हें साहजीकच. कारण चली, चलो अभियंतो वा दोतोर आसा अशें सांगल्यार तांकां समाजांत व्हड मान मेळटा. ताकाच लागून जर नीट परिक्षेंत विद्यार्थ्याक 350 इतले कमी गूण मेळ्ळे तरी लेगीत कितलेच पालक तांकां कशे तरी खाजगी काॅलेजींत वेवस्थापकी कोटांतल्यान प्रवेश मेळोवन दिवपाक धडपडटात. खरें म्हणल्यार बऱ्या वैजकी काॅलेजींत प्रवेश मेळोवपाक नीट परिक्षेंत सशें वयर गूण लागतात. तशेंच पांचशें वयर गूण सादारण सरकारी मॅडिकल काॅलेजींत मेळोवपाक लागतात. पूण खोट्या सामाजीक प्रतीश्टेक लागून कितल्याच श्या भुरग्यांक आनी पालकाचो अभियांत्रीक नाजाल्यार दोतोरकीचो अभ्यासक्रम हें दोनूच पर्याय दोळ्यां मुखार दिसतात. हें इतलें खोलायेन रुजलां की हेर पर्यायांचो विचार क्वचितच जाता. कितलेच जाण जांचे गूण 300 सुमार आसतात ते वर्सांचे गॅप घेवन, परत लाखभर रूपया कोचिंगांनी मोडून परत परिक्षा दितात. खरें म्हणल्यार अशा विद्यार्थांचे बरे गूण मेळोवन परत पात्र जावप कठीण, कारण अशा स्पर्धात्मक परिक्षे खातीर जाय आशिल्ली मुळावी समजूत तांचे कडेन आसना.
पालक येतात आनी….
जे. ई. ई. परिक्षेची गतय हीच. लाखांनी दुडू मोडून कशे तरी लोक आपल्या भुरग्यां खातीर खाजगी काॅलेजींत सीट विकतें घेतात. कांय वर्सां फाटीं तर खाजगी अभियांत्रीक अभ्यासक्रमान बारावेच्या गणीत विशयाची किमान टक्केवारी लेगीत कमी करून पस्तीस केल्ली. कारण कांय अभियांत्रिकी काॅलेजीचीं सीटां अर्दीं लेगीत भरूंक नाशिल्लीं. हे योग्य काय अयोग्य हे सांगपाची गरज ना. जायते पालक आनी विद्यार्थी करियर सल्लो घेवपाक म्हजे कडेन येतात. जेन्ना फुडारा बद्दल तांणी विचार केल्लो आसना तेन्ना विद्यार्थ्यान 80 टक्क्यां वयर गूण मेळयले वा फकत पास जाल्यार लेगीत म्हजो सल्लो चड करून एकूच आसता. मुळाव्या विज्ञान विशयांत पदवी, खास करून रसायनशास्त्र, भौतिकी वा गणीत ह्या मुळाव्या विज्ञान विशयांत हांव उच्च शिक्षणा बद्दल तांकां चिंतपाक लायतां. हो सल्लो खूबदां जायत्या जाणांक अजापीत करता. कारण कांय जाणांच्या मतान हो पर्याय निमणो थारता. कारण बीएससी करून व्हड नांव काय जावपाक शकना असो तांचो गैरसमज आसता.
हालींच एका कार्यावळींत वळखीची एक आवय आनी तिचो भुरगो मेळ्ळो. उलयतां उलयतां हांवें तिच्या पुता विशीं विचारलें. तो आत्तांच बारावेची परिक्षा पास जाल्लो. तिणें म्हाका कळयलें की ताचो बीटॅक संगणक शास्त्रांत फुडें शिकपाचो विचार आसा. त्या कुटुंबा कडेन म्हजी बरी वळख आशिल्ल्यान हांवें मात्शी फुडें चवकशी केली. त्या भुरग्याक संगीत, नाच, अभिनय हांची खाशेली आवड आसा, हाची म्हाकाय खबर आशिल्ली. तो सदांच वेगळ्या-वेगळ्या माचयेर नामना जोडटना हांवें पळयिल्लें. ताका विचारलें, “बीटॅक उपरांत कितें करपाचें थारायलां?”. ताची जाप अशी आशिल्ली “हांवें अजून थारावंक ना.” जर भुरग्यांक फुडें कितें करपाचें खबरना जाल्यार ताका ह्या अभ्यासक्रमा विशीं चड खबरना अशें समजूं येता.
शिकचे पयलीं समजून घेयात
कसलोय अभ्यासक्रम आमकां कितें फुडें दिवपाक शकता हें तो अभ्यासक्रम शिकच्या पयलीं समजून घेवप चड गरजेचें आसता. ताचो हो निर्णय अविचारी आसूं शकता अशेंय म्हणूं येता. पूण अशे न्हय की तो अभ्यासक्रम पूर्ण करपाक शकचो ना. ताका फुडें बुद्द येवन बरें कितें तो हातूंत करूंकय शकता. आनीक एक म्हणल्यार तो दर एक वर्सांक लागीं लागीं लाखा वयर पयशे मोडून हो अभ्यास शिकपाचो आसा, आनी तो पूर्ण करून कितें मेळोवपाक जाता हाचे विशीं ताका सारकी म्हायती ना. तशेंच हो अभ्यासक्रम संगणक अभियांत्रिकी वा मुळाव्या संगणकशास्त्र पदवी अभ्यासक्रमा परस वेगळो कसो हें जाणून घेवन फुडें वचप चड शाणपणाचें अशें म्हाका तरी दिसता. म्हजे म्हायती प्रमाण संगणक विशयांतल्या पदवीधराक बंगळुरू, पूणे हांगसर चड संद आसात. हेंवूंय समजप गरजेचें.
त्या वेळार हांवें तांका सुचयलें की ताणें आपलें फुडलें शिक्षण आपली बौद्धीक शक्त, आर्थीक परिस्थिती आनी सगळ्यांत चड आपले मानसीक तयारेचेर मुखार व्हरचें. कारण अभ्यासक्रम शिकपाक ताणें गुंतयिल्लो आपलो वेळ, परिश्रम आनी पालकाचें पयशे हाचे विशीं जाण आसप सामकें गरजेचें आसा. ह्या भुरग्यांचे आपल्या आवय बापाय कडेन इश्टागतीचें नातें आशिल्ल्यान हो निर्णय घेवपाक दोगांकय सोंपें जातलें अशें म्हाका तरी दिसता. आपल्या खऱ्या आवडीच्या मळार ताणें फुडलें शिक्षण घेतलें जाल्यार हे खूब बरें जावपाक शकता कारण मागीर शिकपय मजेन जावं येता. म्हज्या मतान ताणें कलेच्या मळार कसलेंय शिक्षण घेतल्यार ताका खूब व्हड येस मेळूंक शकता अशें म्हजें प्रामाणीक मत. निमाणें तीं खंयचो निर्णय घेतलीं तें म्हाका खबर ना, पूण तांकां शुभेच्छा.
पूण ह्या अणभवांतल्यान एक गजाल स्पश्ट जाता ती म्हणल्यार आमी चड करून आमच्या भुरग्यांच्या खऱ्या आवडीक आडनदर करतात आनी फकत प्रचलीत प्रवृत्तींचेर आदारून निर्णय घेतात हे कळटा. कितल्याच फावट कोणाचो इश्ट खंयचो तरी अभ्यासक्रम निवडटां तें पळोवन दुसरो निवडटा. आवड नासतना, ना जाल्यार फुडाराची दिका थारावंक ना जाल्यार हे खूब चुकीचें जावं येता.
आयच्या काळांत अभ्यासक्रम पूर्ण जातगच वेगळी वेगळी संद आनी करिअर पर्याय हांची पुराय म्हायती मेळयनासतना अभ्यासक्रम वेंचप विवेकबुद्दीचें न्हय. आमी वेळ, पयशे आनी यत्न हांची म्हत्वाची गुंतवणूक करतात देखून पयलींच सगळ्या गजालींची म्हायती एकठांय करप सामकें गरजेचें आसा. अभ्यासक्रमा संबंदीं व्यापक गिन्यानाचो उणाव फुडाराक अनिश्चितताय निर्माण करपाक शकता आनी निमाणें पश्चाताप जावंक शकता.
कारण, आयज अशी सगळी म्हायती आमच्या बोटांच्या तोंकाचेर म्हणल्यार आमच्या मोबायल फोनाचेर सहजपणान मेळटा. देखून पुराय समजून घेवन आनी बारीकसाणेन विचार करून निर्णय घेवप ही दरेका विद्यार्थ्याची, ताच्या पालकांची आनी शिक्षकांचीय जापसालदारकी थारता. देखून समाजा भितर ह्या प्रस्ना संबंदीं चड जागृताय निर्माण करप सामकें गरजेचें.
हाल्लींच्या वर्सांनी बीएससी पदवी हो निमाणो पर्याय अशें सगळ्यांक दिसपाक लागलां. अभियांत्रिकी, वैजकी वा हेर वेवसायीक पदवी अभ्यासक्रमान प्रवेश मेळ्ळोना जाल्यारूच हो पर्याय निवडटात अशी मानसिकताय जाल्या. जो हो पदवी अभ्यासक्रम शिकयतात, शाळा, उच्च माध्यमीक पावंड्यार मुळावे विज्ञान विशय शिकयतात तांची लेगीत हीच मानसीकताय निर्माण जाल्या, हें विचित्र आसा. पालक चड करून वेवसायीक खासगी अभ्यासक्रमांचेर व्हड प्रमाणांत खर्च करतात. पूण विद्यार्थ्याक ह्या मळा विशीं खरी आवड वा योग्यताय ना जाल्यार अशा अभ्यासक्रमांत नांव नोंद करप चुकीचे थारूंक शकता. विद्यार्थ्याक आनी समाजा खातीर हे चुकीचे थारूंक शकता.
पदवी एक व्यापक पर्याय
मुळाव्या विज्ञान विशयांतली पदवी एक घटमूट व्यापक पर्याय आनी मानाचो करियर मार्ग जावन आसा. योग्य नदरेन आनी योग्य नियोजनान हो अभ्यासक्रम पूर्ण केल्यार हो मार्ग विद्यार्थ्यांक संशोधन, वेगळ्या वेगळ्या उद्देग, आनी शिक्षणाच्या मळार उत्कृश्ट संद दिता. भारतांत मुळाव्या शास्त्रीय संशोधनाक समर्पीत आशिल्लीं जायतीं नामनेचीं संस्थां आसात, जंय विद्यार्थ्यांक भरपूर संदी ह्या अभ्यासक्रमातल्यान उक्त्यो जातात. जशी टाटा इन्स्टिट्यूट ऑफ फंडामेंटल रिसर्च (TIFR), इंडियन इन्स्टिट्यूट ऑफ सायन्स (IISc), भाभा अॅटॉमिक रिसर्च सेंटर (BARC), रमन रिसर्च इन्स्टिट्यूट (RRI), फिजिकल रिसर्च लॅबोरेटरी (PRL), नॅशनल इन्स्टिट्यूट ऑफ ओशनोग्राफी (NIO), इन्स्टिट्यूट ऑफ रसायनीक तंत्रज्ञान (ICT) आनी हेर संशोधन संस्था ज्यो भौतिकी, रसायनशास्त्र, गणित आनी मुळाव्या विज्ञानाच्या विशयांत उच्च दर्जाचें संशोधन करतात. ह्या संस्थानी जावपी संशोधन भारताच्या प्रगती खातीर गरजेचे आसा.
ह्या सगळ्या संस्थानी मुळाव्या विज्ञान विशयांतले हुशार विद्यार्थी फुडें विज्ञानीक जावन, ह्या संस्थाचे डायरेक्टर ते प्रधानमंत्र्याचे विज्ञानीक सल्लागार लेगीत जावपाक शकतात. भारतांत शास्त्रज्ञांक तांच्या उत्कृश्ट संशोधनाक लागून जायते प्रतिश्ठीत राश्ट्रीय पुरस्कार मेळटात. तातूंत शांती स्वरूप भटनगर पुरस्कार, विज्ञान रत्न पुरस्कार, इन्फोसिस पुरस्कार, तशेंच पद्मश्री, पद्मभूषण, पद्मविभूषण अशे नागरी भोवमान हांचो आस्पाव जाता. विज्ञानाच्या मळार तांच्या म्हत्वाच्या योगदानाक मान्यताय दिवपा खातीर आनी संशोधकांक प्रोत्साहन दिवपा खातीर हे पुरस्कार दितात.
गेट (GATE), सीएसआयआर-नेट (CSIR-NET), आनी जॅम (JAM) ह्या सारक्या परिक्षे वरवीं विद्यार्थ्यांक उच्च शिक्षण आनी संशोधन क्षेत्रांत प्रवेश मेळूंक शकता. दर म्हयन्याक रू. 35,000 परस चड शिश्यवृत्ती ते फकत शिकता आसतना मेळोवंक शकतात. गोंय सरकार लेगीत जे विद्यार्थी 75% परस चड गूण घेवन मुळाव्या विज्ञान विशयान पदवी अभ्यासक्रम निवडटात तांका शिश्यवृत्ती दिता. मुळाव्या विज्ञान विशयात परदेशांत उच्च शिक्षण घेवपाक DAAD, फुलब्रायट, रमन चारपाक, जेएन. टाटा एन्डॉवमेंट, एपीजे अब्दुल कलाम फेलोशिप आनी हेर राश्ट्रीय आनी आतंराशट्रीय शिश्यवृत्ती विद्यार्थ्यांक संद दिता.
गोंयकारांची नामना
सांगपाचें म्हणल्यार गोंयच्या जायत्या व्यक्तींनी मुळाव्या विज्ञान विशयान शिक्षण घेवन गोंयभरच न्हय तर राष्ट्रीय आनी आंतरराष्ट्रीय नामना जोडल्या. देखीक- हांलींच डॅा. अमित वेर्णेकार हांचें नांव सगळ्यांनीच नॅनो तंत्रगिन्याना खातीर दिसाळ्यांनी वाचलां आसतलें. तशेंच काणकोणचे प्रो. रॉडनी फर्नांडीस जे आयज आयआयटी बोम्बेन एचएजी ह्या पावंड्यार पावल्यांत. तशेंच प्रो. रवी फर्नांडीस जे जर्मनीच्या एका नामनेच्या संशोधन प्रयोगशाळेचे अध्यक्ष जावन आसात. तशेच गोंय विद्यापीठांतल्या भौतिकशास्त्रांतले प्राध्यापक प्रो. कौस्तुभ प्रियोळकार हांची UGC-DAE Consortium for Scientific Research, इंदोर हांगसर संचालक म्हण निवड जाल्या.
हें सगळें येस ह्या सामान्य घरांतल्यान आयिल्ल्या लोकांनी मुळाव्या विज्ञान विशयांत उच्च शिक्षण घेवन आपल्या कश्टाच्या आनी बुद्धीच्या बळग्या वरवीं मेळयलां. ते भायर गोंय विद्यापिठाचे कितलेशेच प्राध्यापक सध्या वेगवेगळ्या विशयांतल्यान उच्च दर्जाचें संशोधन करत आसात, भारतांत प्रगत विज्ञान विशयांत आपलें योगदान दीत आसात.
फुडें कितें शिक्षण घेवपाचें चितता तेन्ना सामान्य लोकांक शिक्षणाक लागपी खर्च आनी शिक्षण पूर्ण करून कामा वरवी मेळपी पगार होवय एक म्हत्वाचो घटक विचारांत घेवपा सारको आसता. खाजगी वेवसायीक अभ्यासक्रमांत चड करून लाखांनी रुपया मेरेन खर्च जाता जाल्यार बी.एस. सी. पदवी तुलनात्मक नदरेन परवडपी पर्याय उरता. जायते फावटीं, व्हड प्रमाणांत अर्थीक खर्च करून लेगीत, विद्यार्थ्यांक तांच्या पात्रते प्रमाण रोजगार मेळोवंक अपेस येता. वेवसायीक अभ्यासक्रम पुराय करपाक लोक बरोच वेळ आनी यत्न हांचे वांगडा लाखांनी रुपया खर्च करतात अशें खूबदां दिसून येता. तरी लेगीत तांणी येवजिल्लें येस मेळोवंक ते कमी पडटात. निमाणें तांकां पुरायपणान संबंदीत नाशिल्ल्या मळार मध्यम दर्जाचीं नोकऱ्यो वा पदां घेवपाक पडटा. कितलेच प्रयोगशाळेचे सहाय्यक, बँकेचे कर्मचारी, सुरक्षा अधिकारी आनी हेर हे खाजगी वेवसायीक अभ्यासक्रम पुराय करून आयले आसतात. हो ताचो प्रवास खऱ्या अर्थान तांच्या तांकी मुखार निरर्थक दिसता.
लोकांक आनीक एक सांगून दिसता की खंयचाय शिक्षणीक संस्थेन आनी अभ्यासक्रमान प्रवेश घेवचे पयलीं एक म्हत्वाचो मुद्दो लक्षांत दवरपाक जाय. कारण कांय खाजगी संस्थांनी विद्यार्थ्यांक नोंदणी करतना बॉण्डाचेर सय करची पडटा, जातूंत विद्यार्थ्यान अभ्यासक्रम सोडपाचे थारायल्यार लेगीत पुराय अभ्यासक्रमाचे शुल्क भरचें पडटलें अशें कायदेशीर बरोवन घेतात. जायते फावटीं अशें जाता की, एका वर्सा उपरांत विद्यार्थ्यांक अभ्यासक्रमाची आवड उणी जाता वा भलायके संबंदीत प्रस्नांक लागून तांकां थंयच्यान भायर सरचें पडटा. अशा वेळार त्यो संस्था विद्यार्थ्यांक तांचे मूळ शिक्षणीक कागदपत्रा आडावन त्रास दितात. देखून, खंयच्याय बॉण्डाचेर सय करचे पयलीं तुमकां सगळ्यो नेम आनी अटी पुरायपणान समजल्या हाची खात्री करात, आनी बारीकसाणेन विचार केल्या उपरांतच त्या संस्थेन नोंदणी करपाचो निर्णय घेयात.
मुळान बीसएसीच्या विद्यार्थ्यांक चड करून शिक्षक, संशोधक वा प्राध्यापक जावपाची इत्सा आसूं येता. पूण ते भायर प्रशासन, पुलीस, वनखाते, शेतकरी विभाग संरक्षण सेवा, उद्देगीक क्षेत्र, पर्यावरण शास्त्र, वकील, डेटा विश्लेशक, बँकिंग, शास्त्रीय लेखन अशा विंगड विंगड मळार तांकां स्वता खातीर काम करपाची सदाच संद उक्तीच आसता.
आयज शिक्षण वेवस्थेंत संकल्पनात्मक समजूती परस गूण मेळोवपाचेर चड भर दितात. ताका लागून विद्यार्थ्यांक चड करून आव्हानात्मक विशयांतल्यान पयस रावपाची प्रवृत्ती जाला (देखीक-गणित), ही वृत्ती निमाणें तांची विशयाचेर तांची मुळावी समजूत उणी करता, विद्यार्थांक आळशीय करता.
स्वताक विचारात
निमाणें सांगपाचें म्हणल्यार बारावे उपरांत तुमच्या दिके संबंदी निर्णय घेतना स्वताक विचारात की तुमी हो अभ्यासक्रम कित्याक निवडटात? तुमी फकत एका ट्रेंडाचो फाटलाव करतात काय खऱ्या अर्थान तुमच्या स्वताची आवडीन आपल्या पुराय क्षमतेन हो पर्याय घेतात? आपल्या आवय बापायलो पयसो, आपलो परीश्रम आनी वेळ हाची जाणविकाय दवरात.तशेंच बी. एस. सी. फकत निमाणो पर्याय न्हय, तर योग्य येवजणीन तो निवडल्यार तो एक एक घटमूट, वेगळ्यो वेगळ्यो संद दिवपी सामाजीक आनी आर्थीक नदरेन योग्य अभ्यासक्रम थारता. जर बरें हुशार विद्यार्थी हो अभ्यासक्रम घेयत जाल्यार राश्ट्रीय आनी आंतराश्ट्रीय पावंड्यार लेगीत नामना जोडपाक शकतात आनी विज्ञान क्षेत्रान आमचो भारत देश आत्मनिर्भर करपाक आपले योगदान दिवपाक शकतात.

डॉ. मिथिल सु. फळदेसाय