भांगरभूंय | प्रतिनिधी
आयच्या काळांत हो खेळ खेळटना शारांतलीं भुरगीं दिसनात. खंयतरी झोपडपट्टींत ल्हानसान गुणे घेवन काजू बियांच्या खेळाक मिळपीजुळपी खेळ चलता. तर हो दिगूच्या ल्हानपणांतलो आनी ते तेपावेल्या भुरग्यांचो खूब आवडटो बिनखर्चाचो खेळ. काजीचीं झाडां गोंयांत खूब दिसतात. आनी गोंयच्यो काजू बियो संवसारभर फामाद. पूण काजू झाडांक वर्सांतल्यान एकच वेळ फळ येता, पूण खूब प्रमाणांत येता. पावसा दिसांत चंवर आयिल्ली ताजी तांबडी गुलाबी फुलांचे मागीर फेब्रेर ते मे म्हयन्यांत काजू बोंडांत स्थित्यंतर जाता आनी त्या बोंडांक बियो जोडिल्ल्यो आसतात. ह्या बियांचो आकार सादारण हाताच्या आंगठ्यायेदो आनी रंग धवसर वा फिकट हळदुलो वा पिवळट. काजू बियांची जशी साठवण जाता तसो ताका रंग. या रंगावेल्यान तांची किंमत थारता. पूण ती गोश्ट विकपा खातीर. दिगुचे पिरायेच्या भुरग्यांक खेळटना खंयच्याय रंगाच्यो काजू बियो चलताल्यो. खंयच्याय घराच्या वण्टीक तेकून जमिल्ल्या भुरग्यांच्या नंबरा प्रमाण ल्हानमोठी एक चौकोन काडप; जमिल्ल्या भुरग्यांनी पयलीं थारिल्ल्या प्रमाणांत तांचे कडल्यो बियो त्या चौकोनात पसरून दवरप आनी सोर्त काडून मेळिल्ल्या नंबराप्रमाण भोट्यान मोखून चौकोनांतली बीं वा बियो भायर काडप. भायर आयिल्ल्यो बियो त्या खेळप्याची. जेन्ना तुमी भोटो मारून बी भायर काडू शकलेना तर तुमच्या जागी दुसऱ्याक, असो हो खेळ, भोटो बियार मारतल्या भुरग्याक तिरादोर म्हणटात. जो तीर मारपाक प्रवीण तो जिखतोलो हे ओघान आयलेंच. ह्या खेळांत भोटोय म्हत्वाची भूमिका निभायता. नेटान मारिल्लो घटमुट्ट भोटो बियो भायर काडपाक मदत करता. आतां भोटो म्हणल्यार कितें तें आमी समजून घेवया. भोटो बाकी बियांपरस मात्शी व्हड बीं. पूण एका खाशेले रीतीन ताचें बळगें खर वाडियलेलें. ती बळगें वाडोवपाची रीत उमळशीक जागोवपी. दिगूचेच उदारण दिवून सांगतां.
गुरुनाथ (नाथ) लोटलीकार हो दिगूलो मुळावी शाळे पासूनचो इश्ट. ताचो बापूय मानेस्त विश्वनाथ लोटलीकार वास्को शारांतलो नामनेचो शेट. ताचे कडेन भांगराच्यो वस्त करून घेवपाक वास्कोकारांची रीघ आसता. ताचे कडेन नगरांतल्या म्हणजे भोमानेस्त जोशी फामिलीच्या सालांत स्थापन केल्ल्या देव दामोदर च्या मखराची वर्सुकी सप्तावेळार सजावट करपाचें धर्मकार्य सर्व संमतीन दिल्लें. दिगू खूबदां ताच्या घरा लागींच आशिल्ल्या नाथाल्या घरा वतालो. थंय नाथ बापाय कडेन भांगर कारागिरी शिकतालो. शेटीच्या घरांत भुरग्यांक ल्हानपणासून कामाचें शिक्षण दितात. दिगूक चड आवड विश्वनाथ शेटीक काम करतना पळोवपाची. तो कितें करता, भांगर कशें कडयता तें ताणें बारकायेन पळोवप, तातूंनच ताका भोट्याची बळगे वाडोवपाची रीत कळ्ळी. विश्वनाथ शेट भांगराक आकार दिवचे पयलीं ते वितळटालो. वितळिल्लें भांगराचें मागीर तो ताका जाय त्या प्रतीचे परत भांगर करून ताचे नाजूक आनी मनभुलायणे दागिने करतालो. तीच रीत वापरून दिगून पयले फावट तागेलो भोटो घट्टमूट्ट केलो.
वास्को धाकट्या वेळेर हळशीक लीप करतना भुरगे सिगरेटीचे डबे वेगळे दवरताले हें हांवे तुमकां पयलींच सांगलां. ताचें कारण हो भोटो. डबे वितळून ताचो वितळीलो द्रव जर व्हडल्या काजू बिंयेंत घाले तर तो चड घट्टमूट्ट जातलो हें ताणें जाणलें. लक्षांत घेवपाची गजाल म्हणजे ताका तेवेळार विज्ञान हो विशय अभ्यासक्रमांक नासलो. फकत विश्वनाथ शेटीचें पळोवन ताणें तशें करपाचें थरायलें. सिगरेटीचे डबे कसल्या धातूचे तेंय ताका खबर नाशिल्लें. पूण ताणें ते जमयलेल्या लाकडाच्या उज्यार कडयले आनी जमिल्लो द्रव पदार्थ एका व्हडल्या काजू बिंयेक केल्ल्या बुराकांत ओतलो. तो जसो घट्ट जालो तशी ती बी जड जाली. ताणें बोल्सांतत्यो बियो वण्टीशेजरा पसरून दवरल्यो आनी तो भोटो मोखून तांचेर मारलो. एका वेळेर चार बियो भावर काडपाक तो येशस्वी जाल्लो. ताची येवजण फळादीक थारिल्ली. ताणें जमिल्ल्या द्रवाचे अजून आनीक भोटे तयार करून आपल्या सांगात्यांमधी वाटून दिले. हांगां सांगपा सारखी गोष्ट म्हणल्यार तो ताची येवजण ताजेच कडेन सेग्रेद दवरून तो बिंयांच्या खेळांत दुसऱ्या खेळपी भुरग्यांक सहजपटी हरोवपाक शकतोलो आसलो.
पूण ताणें तशें करपाचें चिंतलें ना. तशी ताची तकली चलनाशिल्ली. तो ताचे भोवतालच्या पंगडांत वांगडा घेवन वचपी, जैतवंत मुखेलीचे सगळे गूण आशिल्लो भुरगो.
बियांच्या खेळ खेळपाक लागपी बियो मेळोवपाक मात ताका मातशी कसरत करपाक पडटाली. हीं झाडां वाडेच्या डोंगरार खूप, सरकारी जमनींत पावसांत किलेल्ली. ताका वाली असो कोणना. काजू बोंडा मार्केटांक सवाय खपतालीं. त्यावेळार काजू बियांक वालोर नासलो. गणेश शांनभागाल्या हॉटेलांत मेळटल्या काजू बियांची भाजी चार आण्याक आनी तातूंत वीसएक बियो आसताल्यो आनी
उंड्याक लावपाक जर ती उणे पडली तर अशीच आनीक वाडटाले, फुकट. तर काजू बियो जमोवपाक वाडेच्या डोंगरार पासय मारपाचे कश्ट दिगूक आनी हेर भुरग्यांक घेवचे पडटाले, तेय आवयबापूय आनी व्हड भयणीचे दोळे चुकोवन. तरीपूण कालसावाचें बोल्स आनी शाळेंत व्हरपाच्या पिशवेंत लिपयलेल्यो काजू बियो अदीं मदीं अकस्मात ना जाताल्यो, ताची सुवात भरून काडपाक वाडे दोंगोर आनेकफाटी पालथो घालपाक पडतालो शिवाय भोटोय नाशिल्ल्यान तोय बनोवचो पडटालो, तर अशी ही काजू बियांची काणी.
दीपक पाणंदीकार
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
