गणिततज्ञ रामानुजान

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

भावंडांनो,
संवसारांत जितले असामान्य प्रतिभेचे म्हान गणिती विज्ञानीक जावन गेले, तातूंत आमचे भारतीय गणिती विज्ञानीक श्रीनिवास रामानुजान हे एक आसात. तांचेच वरवीं संवसारांत गणिताच्या मळार भोव मोलादीक प्रक्रिया घडून संवसाराक भोव मोलादीक संशोधनां लाभल्यांत. ह्या संशोधनां वरवीं भारताक गणिताच्या मळार उंचेली सुवात फावो जाल्या.
म्हान गणिततज्ञ श्रीनिवास रामानुजान हांचो जल्म तंजांवरा जिल्यांतल्या एरोड गांवांत 22 डिसेंबर 1887 दिसा जाल्लो. गरीब कुटुंबांतले आशिल्ल्यान शिक्षणाच्या सोयी सवलतींचो लाव तांकां घेवंक मेळ्ळो ना. देखून तांणी कारकुनाची नोकरी पत्करली. पूण मुळांतूच ताका गणिताची आवड चड प्रमाणांत आशिल्ल्यान फावल्ल्या वेळांत ते गणितां सोडयत आसताले.
15 वर्सा पिरायेचेर नामनेचे गणीततज्ञ जॉर्ज शुब्रीज हांचें कार्य तांच्या वाचनांत आयलें. ताचो प्रभाव रामानुजानाचेर व्हड प्रमाणांत गडलो. ताका नवी प्रेरण मेळ्ळी. तीच उर्बा मेळयत तांणी आपले परीन गणितांतलीं संशोधनां वाडीक लायलीं. 1903 वर्सा तांकां मदल्या काळांत अपेस आयलें. 1909 वर्सा तांचें लग्न जालें आनी संवसार मुखार व्हरपाक तांकां कायम स्वरुपी नोकरेची गरज पडली. ते वेळार नेल्लोरचे जिल्लोधिकारी रामचंद्र राव हांचे नदरेंत श्रीनिवासाचें गणिती गिन्यान भरलें. ताणें ताचेर प्रभावीत जावन ताका अर्थीक मदत केली. पूण अभिमानी रामानुजनान आपूण कोणाच्या उपकारांत रावचोना अशें थारावन किरकोळ तीस रुपया पगार आशिल्ली नोकरी आपणायली. दिसभर 10- 12 वरां काम करूनय रानानुजनान गणितांतली कोडीं सोडोवप तशेंच संशोधनां करप सोडलें ना. तेंचपरी कुंभकोणमच्या प्राध्यापक अय्यरान ताका कँब्रिज विद्यापिठाच्या प्रा. हार्डी कडेन पत्रवेवव्हार करपाक मदत केली. थंयसावनूच रामानुजानाच्या जिवितांत बदल घडून आयलो. ताका कँब्रिज विद्यापिठांत गणिताची पदवी मेळ्ळी. 1911 वर्सा सावन पुराय देशांत, तांच्या प्रबंध आनी अभ्यासपूर्ण लेखां वरवीं नामना मेळत रावली. लंडनाच्या रोयल सोसायटीची फॅलो आनी कँब्रिज विद्यापिठाची फॅलोशीप तांकां मेळ्ळी. रायमान माळ, इलिप्टीक इंट्रिग्रल, हायपर ज्यॉमेट्री माळ, झिटा फंक्शन, रावंड नंबर्स, तशेंच डग्लस रामानुजान आयडेंटीटी आदी तांचें संशोधन नामनेक पावलें. तांकां संवसारभर नामना मेळत रावली. पुणून, भावंडांनो गणिती मळावयलें हें संशोधन मुखार व्हरता व्हरता तांची भलायकी खालावली. पिरायेच्या 33 व्या वर्सा 26 एप्रिल 1920 दिसा क्षयरोगान ते ह्या संवसाराक अंतरले.
भावंडांनो, तांचें गणीत मळावयलें कार्य, संशोधनां प्रा हार्डी हांणीच संवसारा मुखार हाडलीं. ताकांच लागून रामानुजान आयजवेर गणिताच्या मळार जिवे उरले आनी नवे पिळगेक प्रेरणा दियत रावले. 26 एप्रिलाक तांची मुजरत याद काडून तांकां श्रद्धांजली ओंपुया. याद उरतली न्हय? बरें तरे. उल्हासभाई