स्वताच्या सोदांतली कविता

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

कवी कविता करता तेन्ना तो स्वताच्यो जाणिवो अभिव्यक्त करता. भाशेंत कवितेची भास बरोवपाचो तो यत्न करता. ही भास तरेकवार शक्यतायेंतल्यान समृद्ध करता.

‘हांव वाचूंक सोदतां म्हजी वळख’: स्वताच्या सोदांतली कविता!
समीर झांट्ये हांचो कविता संग्रह ‘हांव वाचूंक सोदतां म्हजी वळख’ हो कविता संग्रह हालींच बिम्ब प्रकाशनान उजवाडाक हाडला. ‘लगोरी’ (मे 2024) उपरांतचो कवी समीर झांट्ये हांचो हो दुसरो कविता संग्रह. लेखकाच्या उतरांनी सांगतलो जाल्यार “कवितेची आनी जिविताची लगोरी खेळटा खेळटा म्हजे भितर आनी म्हजे भायर गावलेल्यो ह्यो कविता”.
ह्या संग्रहाची सुरवात उर्दू कवी मिर्झा गालिब हाच्या अर्थपूर्ण ओळींनी जाता.
‘रगों में दौड़ते फिरने हम नहीं क़ाइल,
जब आँख से न टपका तो फिर लहू क्या है’
ह्या काव्यसंग्रहांत वट्ट 40 कविता आसात. सगळ्यो कविता मुक्त छंदांत आसतात. हांगां कवी कविते कडेन फकत उतरांचो खेळ म्हणून वा भावनीक शिल्प म्हणून पळयना, तर आपलो भावपूर्ण अणभव उक्तावपाची सुवात म्हणून पळयता.
ह्या संग्रहांत कांय कडेन लेखकाच्या कोलाज चित्रांचो आस्पाव केला ज्यांतल्यान ह्या कवितांची विभागणी करप शक्य जालां. सुरवेच्यो कविता ‘स्व’ केंद्रीत आसात. उपरांतच्या कवितांचो आशय सरभोंवतणच्या वातावरणाकडेन संबंदीत आसा निमणे कवितांनी कवीक आशय आनी मांडणे विशीं प्रयोग करुंक जाय अशें दिसता. समीराच्या कवितेंत भोंवडेच्यो प्रतिमा आसात. देखीक, ‘चिनार: एक स्कॅच’, ‘मरूसागरांत ल्हारां’आदी.
कवीक जिणेचो आशय साद्या वस्तूंत लेगीत मेळटा. देखीक, ‘पोतयेची कविता’, ‘चॅाकलेट’, ‘गडबड आयस्क्रीम: एक काव्यबंध’ आदी. ‘मेन्यू पोस्टमॉडर्न, ‘विश्लेशणांतल्यान कविता’आनी ‘मुमुरखी हांसपी कविता’ह्यो आशय आनी रचनेच्या नदरेन वेगळ्यो कविता दिसतात.
‘वळख’ कवितेंत कवी म्हणटा,
‘हांव वाचोवंक सोदतां म्हजी वळख
हांव वाचूंक सोदतां म्हजी वळख’
ही कविता सोंपयतना कवी म्हणटा
‘मिरयतां वळखी, वळखीच्या दाराऱ
वळख हांसता सांगून, म्हजी वळख’
ही कविता कवीच्या अस्तित्वाचो सोद घेवपी कविता.कवी आपले कवितेची सुरवात साद्या साद्या उतरांनी करता पूण निमाण्या कांय ओळींनी कविता एक मोण्ण घेवन कविता नव्या उंचायेर व्हरता.
ह्या कविता संग्रहांतल्या कांय कवितांनी समाजांतल्या पाखंडीपणाचेर खर भाश्य केलां. ‘मोट्या मोट्यान उलोवपी लोक’ ह्या कवितेंत वास्तवतायेचें दर्शन घडयतना कवी निमणे कडेन म्हणटा,
‘मोट्यान उलयलो म्हणून आयकूंक येताच अशें कांय ना’
‘मोरुलो’ ह्या कवितेंत क़वी ह्या कवितेंत कवी जिणेंतलें सत सभेमाजार हाडटा.
कवी म्ह़णटा,
‘एका पांखान मोर जाय़ना
खबर आसा
आनी पांखां पुंजायलीं म्हणूऩ जावं येता मोर?
पुंजायिल्ल्या पांखांचो मोर?’
‘पावस: कांय दडको’ ह्या माळेंतल्यो कांय कविता म्हाका खूब आवडल्यो.
एका कवितेंत कवी म्हणटा,
‘म्हाका भिजोवन वडयता हो पावस
केन्ना रमेश वेळूस्काराचो
केन्ना काशिनाथ शांबा लोलयेंकाराचो
पेस्सोवाचो रेनकोट घालून
हांव भिजतां पावसांत
पावस भिजोव़ंक सोदतां काफ़्काची सत्री
जी आसा उगडपाची’
कवी काशिनाथ शांबा लोलयेंकार हो म्हजो एक आवडटो कवी. समीराची कविता वाचतना म्हाका ताची पावला कणकणी याद येता. कवी आपल्या मनोगतांत म्हणटा, ” कवी कविता करता तेन्ना तो स्वताच्यो जाणिवो अभिव्यक्त करता. भाशेंत कवितेची भास़ बरोवपाचो तो यत्न करता. ही भास तरेकवाऱ शक्यतायेंतल्यान समृद्ध करता. तेच वांगडा कवितेचे व्याख्येची व्याप्ती वाडोव़पाचो यत्न करता.” अर्थपूर्ण आशय आनी व्हांवती शैली हीं समीराच्या कवितेचीं खाशेलपणां.
ह्या कविता संग्रहांतल्यान कवी समीर झांटयेन आपलें अणभव विश्व वाचकांच्या सामकार दवरलां. ह्या कवितासंग्रहाचें मुखपृष्टावेलें चित्र स्वता कवी समीर झांटये हांचें. ते एक कुशळ चित्रकार. हें चित्र ह्याकविता संग्रहाक ‘चार चांद’ लायता. बिम्ब प्रकाशनान एक बरो कविता संग्रह आमकां दिलो म्हण परबीं.

सखाराम शेणवी बोरकार
9923306751