सुर्याचो अभ्यास करपाक ‘आदित्य-एल१’ चें शेनवारा प्रक्षेपण

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

मुंबय, खबरां संस्था : चांद्रयान-३ च्या येसा उपरांत भारतीय अंतरीक्ष संशोधन संघटणेचें (इस्रो) पयलें सौर मिशन सुरू जावपाचें आसा. सुर्याचो अभ्यास करपा खातीर ‘आदित्य-एल १’ यानाचें प्रक्षेपण शेनवार २ सप्टेंबराक सकाळीं ११.५० क जातलें अशें इस्रोन जाहीर केलां.
सूर्य आनी धर्तरे मजगतीं आशिल्ल्या ‘एल- १’ ह्या बिंदू भोंवतणी भोंवून हें यान सुर्याचो अभ्यास करतलें. सुर्याच्या सगळ्यांत वयल्या आवरणाचो अभ्यास करपाक हातूंत सात विवीध उपकरणां बसयल्यांत. धर्तरेच्या वातावरणाचेर सौर वादळांचो परिणाम कितलो जाता, सुर्याचो पृश्ठभाग ६००० अंश सेंटीग्रेड आसतना कोरोनाचें तापमान १० लाख अंशा मेरेन कशें पावता हाचीय म्हायती मेळोवपाचो यत्न करतलें.

‘एल-१’ म्हळ्यार कितें?

अंतरिक्षांतल्या व्हड द्रव्यमानाच्या दोन वस्तूंमदीं (नखेत्रां, गिरे, उपग्रह आदी) गुरुत्वाकर्शण आसता. ह्या दोन वस्तूंमदीं कांय बिंदू अशे आसतात, जाचेमदीं गुरुत्वाकर्शणाचें समतोल आसता. अशा बिंदूंक ‘लँगरेंज पॉयन्ट’ अशें म्हणटात. एल-१ हो सूर्य आनी धर्तरेक अनुरूप आशिल्लो बिंदू.

‘आयुका’चो वांटो

‘आदित्य एल-१’ ही मोहीम पुराय स्वदेशी तंत्रज्ञानाचेर आदारून आसा. देशभरांतल्या विवीध संस्थांनी तयार केल्लीं उपकरणां यानाचेर बसयल्यांत. पुण्याच्या ‘इंटर-युनिव्हर्सिटी सेंटर फॉर ऍस्ट्रॉनॉमी अँड ऍस्ट्रोफिजिक्स’ (आयुका) हे संस्थेन तयार केल्ल्या ‘सोलर अल्ट्राव्हायोलेट इमेजिंग टेलिस्कोप’ (एसयूआयटी) पे- लोड विकसीत केला. तशेंच बंगळुरुच्या ‘इंडियन इन्स्टिट्यूट ऑफ ऍस्ट्रोफिजिक्स’ (आयआयए) संस्थेन विकसीत केल्लें ‘व्हिजिबल एमिशन लायन करोनाग्राफ’ (व्हीईएलसी) हें उपकरणूय हाचेर आसतलें.

मोहिमेचीं चार मुखेल उद्दीश्टां

  • सुर्याच्या बाह्यपृश्ठाचें तापमान आनी सौरवादळांचे परिस्थितीचो अभ्यास
  • सुर्या वयल्या वातावरणाचो अभ्यास
  • सौरवार्‍याची दिका, तापमानांत जावपी फरकांचो अभ्यास
  • सौरवादळाचो धर्तरेर जावपी परिणाम

‘प्रज्ञान’न खड्डो चुकयलो

‘चांद्रयान-३’ मोहिमेंतल्या ‘प्रज्ञान’ रोव्हरच्या मार्गांत खड्डो आयलो. उपरांत ताका मार्गबदलपाची सुचवणी केली आनी रोव्हर दुसर्‍या मार्गा वयल्यान गेलो.