देश चलोवपी बुद्धीसम्राट डॉ. आंबेडकर

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

एक आठ वर्सांचो भुरगो, आपलो पुस्तकांचो बटवो घेवन शाळेंत वचून वर्गांत बसता. तो बसता थंय आसा, हेर सगळे बशिल्ले भुरगे पटापट उठ्ठात आनी भायर वतात. शिक्षक येवन त्या भुरग्याक मारून भायर काडटा आनी हेर भुरग्यांक भितर घेतात. दुसरे दिसाच्यान घरा कडल्यान एक साकाटो घेवन येवन हो भुरगो वर्गाच्या दारा भायर बसता आनी तेळून भितर पळयत शिकपाचो यत्न करता. परत घरा वतना तें साकाचें पाल तो घरा घेवन वता कारण थंय सारण मारपी सुद्दा ताच्या साकाट्याक हात लायना. शाळेचो शिपाय आसलो जाल्यार वयल्यान उदक पोशांत पडटालें. शिपाय रजेर जाल्यार भुरगो तानेल्लो तसोच. सगळ्यो डिग्र्यो घेवन विदेशांतल्यान परत आपल्या देशांत आयल्या उपरांत नोकरी करताना, सायब आसताना लेगीत चपरासी येवन दारा वयल्यान ताच्या मेजार फायली भिरकाटावन मारता.
फुडें बेजारून नोकरी सोडून म्हाविद्यालयान शिक्षक म्हण काम करता. थंय सुद्दा कद्यांतलें उदक घेवपाक कुस्तार. स्टाफ रुमांत जागो ना. उच्च विद्या विभुशीत आसून लेगीत मनशाची लायकी ही कर्तुबाचेर न थारता जल्माचेर थारता. मनशा सारख्या मनशांक पोट भरपाक तान भागोवपाक लेगीत तळमळे काडचे पडटात, जाल्यार समाजाचे कांय घटक ह्यो सगळ्यो सुविधा बिनधास्त वापरतात. गरिबी, अशिक्षीतपणा, असुविधेक लागून बुरसो राबितो, सदांच कश्ट, हाल, हें सगळें पळोवन, भोगून भुरगो व्हड जालो. व्हड जातां जातां मळबा येदो जालो. फकत आपल्या समाजा खातीर न्ही तर पुराय देशा खातीर दोळे दिपकावपी कार्य करून सासणाचो हांगासल्ल्या पानापानार, मनामनार उरलो. तो म्हणल्यार डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर.
अडीच हजार वर्सां पयलीं भगवान बुद्दांनी “अत् दीप भव” हो क्रांतीकारी विचार सांगलो. फुडें ज्या ज्या लोकांनी स्वता भितर हो दीप पळयलो त्याच जाणकारांनी समाजाक घडयलो. ह्या देशाक घडयलो.
11 एप्रीलाक महात्मा ज्योतिबा फुले हांची जयंती आमी मनयली आनी 14 एप्रीलाक डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर हांची जयंती. कांय मोजक्याच समाजसुधारकांनी समाजाक स्वताच्या घामान, रक्तान, बुद्धीन, त्यागान नैतिकतेच्या, उदरगतीच्या आनी काळाच्या उंचेल्या पांवड्यार पावयलो. बहुजनांचे वंचीत जिणेक मुखेल प्रवाहान हाडपा खातीर ते झगडले. पिवपाच्या उदका पासून ते देशाचो सर्वोच्च पदा वयलो प्रधानमंत्री निवडपाचो अधिकार सामान्यांतल्या सामान्याक दिलो. हो चमत्कार शिक्षणाच्या माध्यमांतल्यान जालो. ‘शिक्षण हें वाघिणीचें दूद आनी तें प्रत्येकान घेवपाक जाय’ अशें डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर म्हणटाले.
हो देश खंयच्याच धर्माचे, जातीचे, पंथाचे विचारसरणेर चलना तर तो संविधानाचेर चलता. आनी तें संविधान बरोवपी, ताचो चडांत चड वांटो उखलपी डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर. पूण फकत संविधानाचो शिल्पकार म्हण बाबासाहेबांची वळख न्ही. तेच बरोबर फकत दलितांचो नेता ही सुद्दा वळख बाबासाहेबांची अर्दकुटी आसा. खरें तर तांच्यांनी केन्नाच एकाच समाजा खातीर काम करूंक ना. समाजांतल्या दर एका पिजिल्ल्या, खचिल्ल्या, दबिल्ल्या मनशा खातीर काम केलां. अमेरिके सारख्या महाबलाढ्य देशान सुद्दा बायलांक मत दिवपाचो अधिकार तीस वर्सांच्या संघर्शा उपरांत मेळ्ळा. जो हांगा आमकां भारतांत पट करून कांय न्ही सो करून मेळ्ळो. सगळ्या समाजसुधारकांच्या विचारांक, समाजहिताच्या विचारांक कायद्याचें घट्ट मजबूत अशें संरक्षण कवच मेळ्ळें तें बाबासाहेबाची देण. स्वता ल्हान पिरायेचेर नाका नाका ते हाल सोंसून सुद्दा तांच्या मनान कोणा विशीं कलुशीतपणा ना. ह्या समाजान तांकां शिकपाक दिवंक ना. पिवपाक उदक दिवंक ना. रावपाक घर दिवंक ना. कार्यालयान, शाळेन, शिकयता त्या म्हाविद्यालयान खंयच तांकां मनीस म्हण वागणूक मेळूंक ना तरी लेगीत तांच्या वागण्यान, लेखनान तो सूड ना. बदल्याची भावना ना. ताचें कारण बुद्धांच्या विचारांचो प्रभाव हें आसा अशें मत आमच्या नवीन तरनाटे जे बाबासाहेब सध्या वाचतात, समजून घेतात त्या कबिर नाईक सारक्या तरनाट्याचें आसा. कबिर म्हणटा आनी तें सत्य आसा की बाबासाहेब सामके हाडाचे स्त्रीवादी आसले. मताचो अधिकार, हिंदू कोड बील अशीं जायतीं तांचीं यशस्वी, अयशस्वी पावलां तेची देख आसात. आयज सुद्दा ज्या मेटर्निटी सुटी आमी हक्कान घेता ताची गरज तेन्ना बाबासाहेबांनी वळखली आनी ताची तजवीज कायद्यांनी केली. बारा ते चौदा वरां दिसाक काम करपाची पद्दत बंद करूरुन आठ वरां केलीं. ते स्त्रीवादी आसले ते शिवाय मानवतावादी आसले. समस्त मानवजातीच्या कल्याणा खातीर ते झटले.
आयज ज्या भारत देशाची स्तुती आनी राष्ट्रप्रेम म्हण उक्तावपाक आमकां देश लागता त्या भारत देशाची संकल्पनाच मूळ तांची. एकदा प्रस्न विचारलो की “बाबासाहेब तुमी भौजन पयलीं काय भारतीय पयलीं?” तेन्ना बाबासाहेबांनी जाप दिल्ली. “हांव पयलींय भारतीय आनी फुडेंय बी फकत भारतीय आसा.” आज जरी राष्ट्रवाद हो वेगवेगळे स्वताचे हेतू साध्य करपाक वापरतात तरी पयली राष्ट्रवाद हो निव्वळ देशाचो मोग, एकामेकां बद्दलचो मोग असो आसलो.
बाबासाहेब एक उत्कृश्ट अर्थतज्ञ आसले. चौसश्ठ विशयांचे ज्ञान तांकां आसलें. तातूंत कितें खबर ना म्हणटात तें ना. उदकाच्या वांटपाच्या नियोजनान तांच्या इतलो दुरदृश्टी बाळगुपी आनीक कोण नासलो. सदांच शिक्षण घेवप, ते खातीर जाय तो संघर्श करचो पडल्यार जाता, आत्मविश्वास बाळगप, अशक्य अशें जिणेंत कांयच नासता. कायम समाजाचो विचार करप. सगळ्याक समता कशी प्रस्थापीत जातली ही तळमळ बळगप. आनी हें करताना जीण लांब न्ही तर व्हडली कशी जातली हें पळोवप. अश्यो कितल्योश्योच देखी आमकां बाबासाहेबां कडल्यान मेळटात.
पयलो कायदो मंत्री म्हूण तांचें नाव महात्मा गांधींनी सुचयल्लें हें खुद्द तांच्या कांय कार्यकर्त्यांक सुद्दा खबर ना. दोगांयचे विचार हे एकामेकांक पुरक आसले हाचे कडेन आतां जाणा जावन दुर्लक्ष करतात. ह्या वर्सा सरकारी पांवड्यार डॉ. बाबासाहेबांची जयंती वाड्यावाड्यार पावयली. बरी गजाल. ‘हर घर तिरंगा’ जसो प्रत्येक घरान पावलो, तसो ‘हर घर संविधान’ पावतलें, तातूंतले बाबासहेबांक अभिप्रेत आशिल्ले विचार लोक आत्मसात करतले तेन्ना आमी आनी सरकारान दिल्ली खरी श्रद्धांजली बाबासाहेबांक पावतली हातूंत दुबाव ना.

नमन सावंत (धावस्कर)
9765031800