पणसाचें झाड

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

आयताराचो दीस आशिल्लो, सगळ्यांकूच सुटी. तेजस भायर बसून टेबार खेळटालो. तन्वी पोरसांतल्या झाडांक उदक घालून रिकामी कळसुली घेवन तेजसा म्हर्‍यांत आयलें आनी ताका टॅबार खेळटा तो पळोवन,
“तेजस तूं हांगा बसून टॅबार खेळटा! पयलीं दवर तो टॅब”
“दिदी, टॅबार खेळ्ळ्यार कितें जालें गो? आयज स्कुलाक सुटी, परिक्षाय सोंपली. बेकार तर आसां. खेळटां न्हय मात्सो,” तेजसान म्हणलें.
“खेळ रे, खेळ…! मात्सो कित्याक जाय तितलो खेळ. पूण आतां न्हय.”
“आतां न्हय कित्याक? आतां कितें करूं तर?” ताणें अज्यापान विचारलें.
“आतां आमी एक झाड लावया.”
“झाड, खंयचें दिदी?”
“आरे रातीं मामान एक झाड हाडिल्लें. विसरलो तूं? राव तें घेवन येतां हांव.” अशें म्हणून तें झाड हाडूंक गेलें आनी थोड्या वेळान झाड घेवन आयलें.
“हें पळय झाड. तूं हांगा एक फोंडकूल काड.”
“हांगा कित्याक लायता तें झाड दिदी? थंय फाटल्या पोरसांत लावया न्हय.”
“नाका-नाका! हांगाच लावंक जाय तें…! ताचें एक कारण आसा.”
“कसलें कारण? झाड खंयसरूय लायलें म्हूण कितें जालें?”
“तशें ना रे, पळय…! हें एक पणसाचें झाड. पयलीं ताका खूब पणस जातालें. पूण आतां मेजून दोन वा चार जाता,” तन्वीन तेजसाक पणसाचें झाड दाखयत म्हणलें.
“पयलीं जातालें आनी आतां कित्याक जायना गो दिदी चड,” तेजसान फोंडकूल मारतां मारतां विचारलें.
“आरे पिशा तें आतां जाणटे जालें न्हय रे…! आनी हें बी एक पणसाचेंच झाड. तें मरून सोंपचे पयलीं हें वाडून व्हड जावंक जाय. देखून हें झाड हांगाच लावप गरजेचें, मागीर कितें जातलें झाडाक झाड तयार,” झाड रोयता आसतनाच तन्वीन तेजसाक समजायलो.
“हू… हुशार हां दिदी तूं…! पूण दिदी हें झाड व्हडलें जावपाक खूब तेंप लागतलो न्हय.”
“हय तेंप तर खूब लागतलो.”
“मागीर तो मेरेन आमी जाणटी जातली मगो…! आनी उरता काय कोण जाणा ह्या संवसारांत. तेन्ना कोणाक ते पणस खावंक?”
“हें झाड कोणें लायिल्लें तें जाणा तूं?”
“ना, नकळों हांव.”
“हांवूय बी नकळों, आमच्या आज्याच्या आज्यान लायिल्लें खंय…! अशें बाबा सांगतालो, पूण तें आसा आतां?”
“ना” तेजस तन्वीक पळयत उरलो.
“असो कितें पळयता…! ह्या झाडाचे पणस आमी खातात न्हय? तांणी जर अशें चिंतून हें झाड लावंक नासलें की हांचीं फळां आमकां खंय खावंक मेळटलीं तर आमकां आयज हांचे पणस खावंक मेळटलें आसलें?”
“ना हा दिदी…! कळ्ळें म्हाका आतां.”
“कितें कळ्ळें तुका?”
“हेंच की मनशान झाडां लावप, पूण फळाची अपेक्षा धरची न्हय…! आयज आमकां आमच्या आज्या पणज्यांनी लायिल्ल्या झाडाचीं फळां खावंक मेळटात. तशेच आमी लायिल्ल्या झाडाचीं फळां केन्ना तरी आमच्या भुरग्यांक खावंक मेळटली.”
“हा आतां कसो उलयलो…!”
“पूण दिदी… ह्या पणसाच्या झाडाक कितलीं वर्सां जालीं आसतलीं गो?” ताणें प्रस्न विचारलो.
ह्या झाडाक कितलीं वर्सां जालीं आसतलीं हांचो अंदाज करप गरजेचें न्हय, पूण त्या झाडान आमच्या खातीर कितें कितें सहन केलां आसतलें हांचो अंदाज लावप चड गरजेचें. तें स्वताच आपल्या माथ्यार वत घेवन आमकां शितळ सावळी दिता, वादळाचें वारें आपल्या आंगार आडोवन आमकां ताच्या पासून वाटयता, वातावरणांतली धुल्ल आपल्या आंगार घेवन आमकां नितळ निवळ स्वास घेवंक वारें दिता आनी इतलें तें सगळें सहन करून लेगीत आमकां खावंक गोड फळां दिता. आनी मनीस हें सगळें जाणा जावन लेगीत गरज नासतना झाडां कापून उडयता…!
“जाणां दिदी, रातीं म्हज्या सपनांत झाडां उलयतालीं.”
“झाडां उलयतालीं? कितें सांगतालीं तीं तुका?”
“तीं म्हाका कांय सांगनाशिल्लीं, आपल्यांतूच उलयतालीं तीं. तांचें उलोवप एक कविते वरी आसलें.”
“कविते वरी उलयतालीं? म्हणल्यार झाडांनी रचिल्ली कविता! तेजस ती कविता मात वेगळीच आसतली न्हय?” तन्वीन उमळशिकेन विचारलें.
“वेगळीच दिदी, सामकी वेगळी…!”
“तुका याद जाता? म्हाकाय बी म्हणून दाखय त्या झाडान रचिल्ली कविता. म्हाकाय आयकूंक जाय.” तांचें झाड रोवप चालूच आसलें. तेजसान फोंडकूल काडिल्लें.
त्या फोंडकुलांत पणसाच्या झाडाचीं रोंपां घालतनाच तन्वीन म्हणलें.
“तर आयक दिदी…! तें अशें म्हणटालें… ” आनी तेजसान कविता वाचपाक सुरवात केली.
“एक झाडान म्हणलें दुसऱ्या झाडाक
कितें जालां ह्या मनशांच्या गिन्यानाक
कापून आमकां नश्ट करूंक
तांच्या मातूय दुखना काय नमाक?”
कवितेचे पयलेच कडवे आयकून तन्वीन अजापान आपलें तोंड आ करून उकतें केलें. तेजसान कविता फुडें वाचली.
“आमकां कापून रस्ते वाडयतात, व्हडयो व्हडल्यो बिल्डिंग्यो घडयतात, अशे हे मनीस आमकां कित्याक रडयतात?
आमच्या दोळ्यांतल्यान हीं दुकां गळयतात.”
“हय कितली दुख्खी जावन तीं झाडां उलयतात न्हय एकामेकां कडेन?” तन्वीन आपल्या दोळ्यांनी दुकां हाडून म्हणलें.
“फुडें तें झाड म्हणटा…! आमीच तांकां सावळी दिता, फुलां दिता, फळां दिता, म्हाकाच लागून पावस पडटा, आमीच हांकां उदक दिता. आमी आसात म्हूण हो संवसार सुंदर सूख आनी शांतीचें घर तरी लेगीत ह्या मनशांनी आमच्याच गळ्यांत घातलें दोर. चित मनशा वेळ आसा, गरजे शिवाय आमचेर, अन्याय करूं नाका, नातर फुडें सूख आनी शांतीची, अपेक्षा तुमी धरूं नाका. हाचे पयलीं केल्ले चुकांची ख्यास्त तुमकां भोगची पडटली, झाडां लावन, झाडां वाचोवन धर्तरी सोबीत करची पडटली.”
पुराय कविता आयकून तन्वी सामकें तांच्या दुख्खांत भरसन गेलें. ताणें तेजसाचे हात धरून म्हणलें.
“तेजस, तेजस म्हज्या भावा तूं खऱ्यांनीच भाग्यवान जीं झाडां तुज्या सपनांत येवन तुका आपल्या दुख्खाची काणी कवितेच्या रुपान सांगता. तांकां तुजेर विस्वास आसा जायत की तूं तांकां वाचोवचे खातीर कितें तरी करूंक शकता म्हूण.” तन्वीच्या त्या भावनीक उतरांनी तेजसाचें मन भरून येवन दोळ्यांतल्यान दुकां व्हांवलीं. ताचीं दुकां पळोवन तन्वीच्याय दोळ्यांनी दुकां आयलीं.
तो मेरेन तांची आवय सावित्री भायर येवन तांकां पळोवन तिणें विचारलें, “आगो तुमी कितें करता थंय दोगांय.” आवयक पळोवन दोगांयनी बेगिबेगीन आपआपले दोळे पुसले.
“आई आमी हें झाड रोयताली…! जालें आई झाड रोवन, तेजस आतां हाका थोडें उदक घाल.”
तेजस उदक हाडूंक गेलो आनी कांय वेळान उदक हाडून झाडाक घातलें.
“जालें न्हय झाड रोवन…? बरें केलें तुमी झाड रोयलें तें. आतां ताका सदांच उदक घालून बरे तरेन ताका वाडयात, जतनाय घेयात ताची. आनी आयज भूक बी काय लागना तुमकां वेळ कितलो जालां पळयला, चलात हात पांय धुवन जेवंक येयात.” अशें म्हणून तीं भितर गेलीं आनी हात पांय धुवन तीं जेवपाक गेलीं.

अविनाश कुंकळकार
7875237830