अनुभव

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

गेल कार्तिक पुनवेवेळाची गजाल. एक दोस्तालो म्हाक आमगेल चवथी जात्रे दोन दिवस आसतना फोन येयलो. तर म्हणु लागलो जास्ती अशें हिट कर हा. हांव आनी आई येतल तुमगेर. तशेत म्हणु लागलो तुमगेर हिटत करता मरे ?? म्हाक इडली, पोळे नाक हा. आनी आई याद करताली हिट खावचे तर तुगेल आत्याल हातीचेच. हांवे म्हणले आमगेर हिट करतातत जात्रेक आनी हिट करुक तर म्हाक आत्यानत शिकयीले. हिट तोपचे धन्न हीट उकडे हे सगळे म्हाक आत्यान शिकयलात. तु काय काळजी कन्नाका. फक्त रुच आत्याल हातीची येतली हे मात सांगु शकना हांव. अश कन्न आमी पयलीच्या यादीत गुंग जाले म्हणलार हरकत ना.
तश म्हागेल जल्म, अर्ध शिक्षण गोंयांत वास्को शहरात जाले. हे शहर जाल तरी आमी रावतल वाठार एक खेड गांवा म्हणकीत आशिलो. मायमोळे वाड्या नांव. एक बाजुन दोंगर, एक बाजुन वायंगण शेत आनेक बाजुन तिनी त्रिकाळ हमेशा उदकान भरीले तळे. शांत वातावरण आणी फक्त रेल्वेचो नातर विमानाचो आवाज. पुण गांवातल्या म्हणकी गोरवां आणी कूकडांलो आवाज हमेशा उरताले. ह्यात वातावरणात हांव होड जालो आनी आवयले संस्कार आणी शाळा हेचे भायर आमगेल घरा बाजुकत आशिल्या लीला मामीलो मानील चलो केन्न जालो हे म्हाकात आजुनी कळना.
लीला मामीगेर कुकडां आणी गोरवां दोनी आशिली पुण म्हागेल जास्त संबध येयल तो ह्या गोरवांकडेच. मागीर तेमकां आब्बुडन्न हाडचे घन्न ते गोठ्यात तेमतेमेल दायांचेर बांधचे हे काम हांव शिकलो. मुकार लिला मामी बरा शेतात वचु लागलो. एक वाटेन आईलो भंय उरतालो कारण शेतात उदकात काम केलार थंडी ताप जातल म्हण. पुण जोत एक सोडलार सगळी काम शिकलो. आनी तेज मुकार वचुन फुल गुथचे, फांती घालचे, हीर तासचे, पत्रावळी तोपचे सगळे काम शिकलो. पुण मूंड्या सान्न मात बांधु शिकलो ना म्हण आजुन मनां वायट दिसुन चुरचुरे पडतात.
मुकार मुकाल्ले शिक्षण घेऊक म्हण कारवार येयलो आनी कारवारकार केन्न जाल्लोत कळ्ळेत ना. हांग येयल खरो पुण म्हागेल हांग खरी परीक्षा आशिली. कारण त्या काळार दळणवळणाची साधनां कमी आशीली आनी वास्को तर एकत बस वयताली. तश जावन परत परत गोंयात वयचे उरनाले. म्हागेल बाब गांवात पावलो ना तर म्हागेल आत्या वास्को पावलार म्हयन्याचे खर्चाक बाबा पैशे दितालो. नातर वाट पळोवची पडताली. पुण हांग पावसांत शेत रोयताले तर मागीर हांव आत्या बरा शेतात वचु लागलो. म्हाक तरी शेतातली सगळीत कामां पयल्या कळतालीत.
शेतात सगळी कामां कळ्ळे तरी म्हाक मायत मुजुरी हांव वयान ल्हांन म्हण अर्धत मेळताली. पुण शेताली सगळी कामां एक जोत धरचे आनी धाना घुडे घालचे मात काम केल ना. आत्यान म्हाक भायले कामां बरा घरातले रिती रिवाज खास कन्न कारवारची पध्दतीने सगळे शिकयले. तेतुत मागीर, जेवणखाण, सणां कारणाचे, माटोव घालचे, काजु वळन्न बी सुकोवचे, खोबरें सुकोवचे, लोणचे पापड करचे, लग्नां, हळदीचे, हिट तोपचे धन्न पत्रावळी, आंगण आचोवचे काम बी येयले. जे जे घरगुती काम आशिले सगळे म्हाक शिकयले. वास्को आसतना ह्या थोडे कामाचो अनुभव आशिल कारणान म्हाक बी काय फरक पडल् ना आनी हांव सगळे शिकते गेलो.
आतें आस म्हणलार सगळे अशें वर्सावळीचे विधी विधान सांग संगित जाते उरले. तरी ते गेल तर थोडे इतिहास जमा तर थोडे आता करु जाय म्हण रितीरिवाज उरलात. तरी त्या वेळार तो अनुभव त्यो रितीभाती शिकील्यान आज घरातले लोक म्हागेल सल्लो घेताना म्हाक आंगार मुठभर मासं चडील म्हणकी जाता. तरी सगळो घरचो कुळाचार, इतर रीतीभाती सद्या तर म्हागेल आंगार पडला. मातीर ती चवथ उरु ना तर दिवाळी.
आज फाटल्यांन वळ्ळन्न पळयताना हांव समाधानी आसा. कारण गांवकडे म्हागेली वार जुळ्ळी जरी म्हागेल वार शहरात पुरली तरी. हांग येवन हांव अस्सल कारवारी कोंकणी शिकलो. कारवारचे कोंकणी रिती रिवाज शिकलो. कारवारी कोंकणी म्हणतना कारवार आशिल्या विविध समाजातली कोंकणी शिकलो. लेखनाची आवड ल्हानधन्न आशिलीत तरी वाचनान हांव बरोवुक सुरवात केली. ल्हान पणात जाल्ले संस्कार आनी अनुभव म्हागेल लेखनात येवु लागले. एकमात्र लक्षात येयले मनश्यांक अनुभव येयलो कींवा तो मेळ्ळे शिवाय प्रत्येक मनीस मुकार पावना मागीर लेखन आसु ना तर मनश्यांल जगचे जीवन आसु.

संदेश श्रीकांत बांदेकर
9480790172