आनी भुरग्यांलो निश्चय

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

विश्वासबाब आनी वाडेकार मास्तर तांकां थंयच सोडून सकयल देंवले, तेन्ना दिगूगेर जमिल्ल्या भुरग्यांक सू जालें. व्हड खोशयेन तांचो पत्त्याचो खेळ चलिल्लो. तातूंत आयिल्लो आडमेळो तांकां खंय तरी सतायतालो. दामू परुळेकारान सगल्यांचे मनांतले विचार उक्ते केले. “खूब तेंपान बरो खेळ जातालो. मास्तर नी तुगेलो पप्पा आयिल्लो आनी सगळोच बोवाळ जालो.” तो दिगूक लेखून उलयलो.
“वाडेकार मास्तर आमकां मेळूंख येतकच ताचो पप्पा तरी कितें करतलो?” केरकाराल्या आशान दिगूच्या पप्पाची बाजू घेतली.
“ते आता विसरा पळोवया. हांवें पत्त्यांचें वाटप केलां. आमी 304 परत चालू करुया.” पत्त्यांतलो 304 दाव साळकाराल्या रेखालो आवडटो खेळ. तागेल्या धेंगश्यान खेळ परत एकफावट चालू जालो खरो, पूण एकटोय मन लावन खेळटा अशें दिसनासलें. जेन्ना पारकाराल्या भक्तान हातांतलो हुकूम वगडायलो तेन्ना रागान लाल जाल्ले तागेले सांगाती रोशनान हातांतले पत्ते सकयल आपटिले. “आसूं, खेळ बंद. हांव तरी खेळपाक तयार ना. कोणाक जाय तांणी खेळ चालू दवरचो.” रेखा कडेन तिडकीन पळयत तें उलयलें.
“म्हाकाय खेळपाचें नाशिल्लें गो रोशन. हांव फकत तकलेंतलो हुस्को उणो करपाचो यत्न करतालें. खेळ नाका जाल्यार नाका. आमी उलयत बसुया.” रेखान ताची बाजू स्पश्ट केली.
“हें बरोबर म्हळें तुवें, रेखा. माज्याय मनांत तेंच आशिल्लें.” भक्तान ताका तेंको दिलो.
“पयले फावट भक्ता कितें तरी घडिल्ल्या घडणुकेक सोबीत अशें उलयलां. ताचे खातीर ताळयो.” आपूण ताळी वाजयत अवधूतान भक्ताची मस्करी केली. “पूण ताचें म्हणणें प्रसंगाक फावोशें आसा. मास्तर आनी दिगूचे पप्पान जे विशय आमच्या लागी उलयले ताचेर आमी थारावणी करपाक जाय.”
“खरें सांगूं, म्हाका कितें दिसता तें?” लोटलेकाराल्या गुरूनाथान भासाभाशेंत वांटो घेतलो. “तांगेले सगळे उलोवणे दिगूची हुनाळी सूटी आनी ताणें तिचो केल्लो दृडनिश्टेन उपेग. तेन्ना ताणेंच पयलीं आमकां ताचेर जाणविकाय दिवची अशें म्हाका दिसता.” नाथालें म्हणणें सगळ्यांक मान्य जालें.
“तू जूस्त उलयलो, नाथ. व्हड मनशांचे सांगप तांच्या भुरगेपंणांतले अशें म्हण तांच्यो सगळ्यो काणयो सोडून दिवप ना. तांगेले अणभवय तितलेच म्हत्वाचे.” जोश्याल्या शरयून नाथाल्या उतराक तेंको दिलो.
‘तुजें कितें म्हणणें, दिगल्या? आरे एक पळयलां, खंयच्याय गोश्टींत खुमखुमीन भाग घेवपी दाणगट दिगडू आज ओगीओगीसो आसा. कितें जालां बाबा, सांगतरी.” दिगूलो खाशेलो आमीग भक्ताः
“गप रे भक्ता. तूं ताका तिडकयनाका. तो तागेली येवजण आमकां सांगचीना अशें केन्नाच जावचें ना.” रेग्याल्या मालनान दिगूचेर विस्वास दाखयलो.
“मालन, तुज्या मजेर विस्वास दाखयतल्या उतरां खातीर देव बरें करूं. पूण हांवच घुसपागोंधळांत पडलां. हांव चितता कशें आनी कितें तुमकां सांगपाचें तें. पूण प्रयत्न करतां.”
“सांग बाबा एकदाचें. ओगीच वेळ खायनाका आमचो गदड्या.” हुतहुत्या भक्तान काडी केली.
“सांगता रे. हांव कुसमणां गेल्लों, तुमकां खबर आसा. थंय बालोन्नती म्हण लायब्ररी आसा. म्हजी मामेभयण थंय ग्रंथपाल, थंय म्हयनोभर हांवें नाथमाधव, ह ना आपटे, पु ल देशपांडे, गंगाधर गाडगीळ, गो नी दांडेकर, रणजित देसाय, वि स खांडेकर सारख्या मराठींतली ख्यातनाम लेखकांची विंगड पुस्तकां खूब वाचलीं. आमकां इतिहास विशयांत शिवाजीचेर दोन धडे आशिल्ले; थंय नाथमाधव हाणें ताचेर स कादंबऱ्यो बरयल्यात; एकापरस एक सरस अशो आनी गो नी दाण्डेकर, तागेली ‘आम्ही भगिरथाचे पुत्र’ ही कादंबरी भाना नानगल धरण जेन्ना पंजाबांत बांधले त्या घटणेचेर कादंबरी. हातांत घेतकर सकयल दवरची दिसना अशी. आनी पु ल देशपांडे, त्यांच्यासंबदी कितें म्हूण सांगूं, वाचतकर तांगेले म्हत्व तुमच्या ध्यानात येतलें. खरेंच सांगतां ह्या पुस्तकांनी म्हजेर खूब अर्थपूर्ण असो परिणाम केलो. ही जाली पयली गोश्ट .”
“मालन तुवें ताका ओगीच पिंपळा पेडार चडयलो. आतां तो भाशण दिवपाक लागला.” खो खो हांसत अवधूतान दिगूची फिरकी घेतली. पूण ती मनापसून ना हें सगळ्यांक खबर आशिल्लें. तांच्या इतलोच तोय दिगूचें उलोवणें आयकूपाक गुंतलेलो.
“तू गप रे अवध्या, दिगू सांग फुडें तुजी काणी.” केरकाराले आशाक पुस्तकांचें पिशें.
“कुसमणा कुशावती न्हंय आसा. तिचे दोन पांण्टे, एका म्हज्या आजोळा लागीं तर दुसरो थंयच्या इंग्लिश इस्कोला कडेन. लागच्या पांण्ट्यार आमी दिसपट्टी सकाळचे पेंवपाक वताले; म्हजो मामेभाव आनी हांव. एकफावट आमी इस्कोलाकडल्या पांण्ट्यार गेले. थंय एका व्हड रुकाची एक फांद पांण्ट्या उदकाच्या वयर धा-बारा फुटाचेर आयल्या. आमी तिच्यावेल्यान उदकांत उडी घेवन पेंवपाचे थारायलें.”
“मागीर?” तांगेली येवजण आयकून धस्स जाल्ल्या मालनान प्रश्न केलो.
“काय ना गो; पयलीं उड़ी हांवें मारली. पूण तंत्र खबर नासल्यान बुडलों. उदकांत लाकडाचो कुडको कसो.” आयकून सगळ्यांच्या काळजाचो ठोको चुकलो. “आशा, रेखा, मालन आता आनी करनाकात, जितो उबो आसा न्ही तुमच्या बगलेन. पूण त्या वेळार म्हाका शुद्ध सुद्धा नासली नरू, म्हजो मामेभाव, ताकतिकेन झाडावेल्यान सकल देंवलो आनी म्हजी बेशुद्ध कुड उदकाभायर काडली. कोणाकतरी मामाक आपोवपाक धाडले आनी तो दोतोराक घेवन ताकतिकेन आयलो. ते येई मेरेन हांचे दोळे उकते केले आनी दोतीरानय तपासून निश्चित केले हांव बरो आसा म्हण.”
“देवच पावलो, म्हणपाचो.” लाडाल्या रोशनान सुसकारो सोडलो.
“देवच पावलो, म्हणपाचो.” लाडाल्या रोशनान सुसकारो सोडलो.
“देव न्ही गो, देवचार, म्हण आतां तो आमगेल्या सोशीकपणाची परिक्षा घेता, ल्हान भुरग्यां भशेन बडबड करून.” भक्ताची सहनशीलता सोपिल्ली. मात मालन आनी रेखान ताजचे कडे रागीस्ट नजरेन पळेतकर ताणें आपले नजर दुसरी कडेन वळयली.
“इतलेय जावनबी दुसरे दिसा सोमनाथमामा आमकां त्या पांण्ट्यार घेवन गेल्लो आनी वैल्यान उडी घेतना घेवपाच्या सादूरपणाची म्हायती दिली. त्याबगर माका शिटकावणीय दिली.”
“जावं, कोणतरी आसा या संवसारांत तुका शिटकावपी.” कामतील्या विष्णून हांसत म्हळ्ळेऽ.
दिगूनय हांसत ताका प्रतिक्रिया दिली. “गणित पेपरातले अपेसचो म्हजो दाखलो दीत ताणे म्हळ्ळे ‘राग धरनाका दिगू, तू स्वतःक चड शाणो समजता. शिकयतकर तुका सगळे समजता या भ्रमांत वावरता आनी थंयच मार खाता.’ गोश्ट खरी आशिल्यान ताजे उतर माका पटले. हांवे तोंड बंद दवरले पूण मामान फुडें म्हाका आनी म्हज्या मामेभावक जे सांगले तें आमका भुरग्यांक चड उपेगाचे. ताणें म्हळ्ळें ‘तुमकां हांव आतां जें सांगतां तें फुडच्या जिणेंत खूब उपेगी पडटले. पळयात, आतां तुमची जीवसृश्ट खेळप चड आनी अभ्यास उणो. पूण जसजशो शिकपाचो स्तर बाडतलो तसो तुमका तुमच्या बुद्दीची उदरगत त्याच ताकतिकेन वाडोवपाक जाय आनी त्याच गतीन सराव करपाची खूब उपेगी संवंय. सराव वाडयल्यार वेळ कमी पडना नीट लक्षांत दवरात तुमी दोगीजाण.’ म्हज्या दृश्टीन सोमनाथमामाली ती उतरां भांगराळी.
“म्हाकाय कळटा तांची व्हडविकाय, खेळामुखार आमी भुरगी आमचे मूळ बाबर विसरून बतात. आनी खूब फाटी याद करून दिवपी जाण्ट्यांक तरेकवार नांवां दवरत बसतात.” हो वेळ मख्ख आशिल्ल्या काकोड्याल्या अनिलान उतर केले
“हें म्हजें मत हां. तुमी तशेच करपाक जाय अशें हांव म्हणना, जाण्ट्या मनशांचे अणभव आमकां खूब म्हणजे खूब उपेगाचे, तेत्रा तांचें उलोवणें थंड तकलेन आयकून घेतल्यार आमकां खूब फायदो जातलो जसो दिगूक मामालो उपदेस आवकून जालो.” रेखान तागेले विचार उकते केले.
“म्हजें तुजें आतां नाका गो रेखाबाय. तुवें सांगलें तें जूस्ताकजूस्त आसा. ताचेर आमी स्पश्ट विचार करपाक जाय. म्हाका दिसता, दिगूलो सोमनाथमामा स्वतः व्हडलो खेळगडी. ताणे तागेलो अणभव ह्या भुरग्यांक सांगलो. ही गोस्ट खूब सांगता. जाण्टे लोकांक तांच्या अणभवांचो फायदो पुरग्यांक दिवपाक आवडटा; ताचे खातीर ते तयार आसतात. तो फायदो आमी घेवूक जाय. मागीर तो पुस्तकांतल्यान आसूदी वा वैयक्तीक; तो ताणें आमचे काम खूपशें उणे जातले. तसलोच अणभव परतून घेवचो पडचोना.” अवधूताचे उलोवण्याक सगळ्यांक हयकार मेळ्ळो.
” म्हाका एक मागणें तुमचे कडेन करपाक जाय. आमी चवथी पास जालीं. माध्यमिक शिक्षण घेवपाक खंयच्या इस्कोलांत वतलीं, आमकां खबर ना. ती थारावणी आमचे आवयबापायची. मागीर एसएससी
जातकर कॉलेज, थंय मेळयल्या प्रवेश
मेळटा. म्हळ्ळ्यार आमी पदवीधर जातले तेन्ना एकठांय आसतले हाचो विस्वास ना. पूण एक गोष्ट थारावपाक जाता ती म्हळ्यार आमच्या जाण्टेपणांत खंयतरी
आनी चडकरून गोंयांत एकठांय जावपाचे. हांव गोंयांत म्हणटां कित्याक म्हळ्यार तेन्ना आमी खंयखंय आसतले तेंय आतां सांगप शक्य ना.” तागेलो मुखेली दिगून सुचोवणी केली.
“आमेन.” एकठांय प्रतिक्रिया आयली.

दीपक पाणंदीकार