दोशपूर्ण शिक्षण धोरण !!

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

आमच्या प्रातांत हालींच वेग-वेगळ्या वाठारांनी सद्याक चालू आशिल्ल्या शिक्षणाच्या मळार तोखणाय करपा सारक्या यत्नांचे परतून नियाळ करून, त्या विशीं आमी सदांच ह्या यत्नांच्या आद्यप्रवर्तकांक सुचोवण्यो दिल्यात. आयज आमी ह्याच गजाली संबंदीं एक खाशेली सुचोवणी दिवंक सोदतात. आनी ती खुबच म्हत्वाच्या रुपाची आशिल्ल्यान स्वतंत्र लेखाचे वतीन ती सादर करप भोव गरजचें दिसता.
खंयच्या कार्याची फकत येवजण तयार करून काम भागना. तर ती मांडणी आनी उपरांतची त्या कार्याची वेवस्था योग्य धोरणांनीच जावंक जाय. तेन्नाच जाय आशिल्ले, त्या कार्याचे परिणाम फळादीक जावंक पावतात. आनी तेन्नाच त्या कार्याच्या कामांत घेतिल्ली मेहनत आनी बलिदानाक ताचे प्रमाण परतावो मेळटलो. उरफाटें, हो परतावो फावो त्या प्रमाणांत साकार जावंक ना जाल्यार – वा खर्च केल्ल्या यत्नांच्या तुळेंत तें उणें जालें जाल्यार कार्य जैतिवंत जालें अशें केन्नाच म्हणूंक जावचें ना. अश्या अर्थाचें विधान हांवें आदीं केल्लें तें वाचप्यांक याद जावं येता. तेंच विधान आतां दुसरे नदरेन एक उदाहरण दिवन स्पश्ट हांव करतां.
हांचे आदीं, आमी ह्या विधानाची येवजण मराठी मुळाव्या शिक्षणाच्या सद्याच्या दोशपूर्ण स्वरुपाक लक्ष दिवन केल्ली. आनी ताचे दोश दाखोवन सुदारपाची दिका वाचप्यां मुखार मांडिल्ली. आयज तांचो फुडल्या पावलां विशीं सकयल्या दर्ज्याच्या शिक्षणाचो विचार करचो पडटलो.आनी हांचें कारण, ह्या शिक्षणा विशीं यत्नाचे स्वरूप फकत ह्या शिक्षणाक मर्यादीत नासून. सकयल्या दर्ज्याचें शिक्षण ताचे परस फुडें गेल्लें आसा. देखून चडांत चड प्रमाणांत ताचेर विचार करप गरजेचें जाता.
आसूं !.. तर वयर सांगिल्ले प्रमाण मुळावें शिक्षणा भायर गेल्ल्या लोकांचे धोरण इंग्लीश शिक्षणाचें भायर गेल्ल्या वेवस्थेंत दिसून येता. ही गजाल आमी मतींत दवरपाक जाय. आनी विचार करपाक जाय. आमच्या मतान, ह्या कामांत आमचीच दिशाभूल जाता. मार्ग चुकता. शिक्षणाचें ध्येय वा धोरण थारावपाचे बाबतींत आमी बेपर्वा करतात हाचें हें एक लक्षण आसा.
हें आमचें विधान वाचून घडये जायत्या जाणांक अजाप जातलें, कारण, सद्याक इंग्लीश ही सगळ्या संवसाराची भास जाल्या. आनी ते प्रमाण ताचें साहित्यांतय खूब व्हड योगदान आसा. संवसारांतलें आयज वेर एकठांयल्लें गिन्यानाचें अमृत तातूंत भरलां. देखून हें गिन्यान मेळोवपाक सोदपी कोणेंय हें सत्य न्हयकारूंक नज. तशेंच आनीक एक गजाल म्हणल्यार इंग्लीश शिक्षण घेतिल्ल्या मनशाक उदरनिर्वाहाची चडशी वा बिल्कुल हुस्को करचो पडना, तशेंच हांगाच्या इंग्लीशीक परकी आशिल्ल्या लोकांच्या पंगडाचो अणभव सांगता. आमच्या परकी वेपाऱ्यांक दर वर्सा जावपी 25 ते 30 लाखांचो घाटो चड करून इंग्लीश शिकून परदेशांत वचपी वर्ग भरून काडटात. हो ह्या वावराचोय प्रत्यक्ष परिणाम आसा. ह्या विधानांचेर अशी कागाळ येवप शक्य आसा.
वयल्यो सगळ्यो गजाली खऱ्यो आसात. पूण अमूक कांय गोश्टी अश्योय आसात. देखून त्यो तश्योच सदांच आसूंक फावो, अशें केन्नाच म्हणूंक जायना. आयज आमकां स्वराज्याचो अधिकार मेळूंक ना. देखून तें तशें आसूंक फावना. आयज आमची समाजीक सिथती खूब वायट आसल्यार ती तशींच उरपाक जाय अशें मानप मान्य ना. तेच प्रमाण आमचो वेपाऱ्यांचो घाटो दर वर्सा परदेशी पयश्यांनी भरचो, अर्थीक सुदारणां वरवीं ती हांगा थंय भरपाचो यत्न करपाची गरज ना. तशें धर्तरेवेलें शिक्षण लोकांक दिवपाची गरज ना, अशें मानप तितलेंच मान्य नासलें तरीय खरेंच पिशेंपणाचें थरतलें. गिन्यान संपादना विशीं गजाल तशींच आसा. फकत विशाळ गिन्यान एकठांय करून विध्दवान जावन, चलपी – उलोवपी एनसायक्लॉपिडीया (विश्वकोश) जावपांत व्हडलोसो फायदो ना. (बाकींचे इंग्लीश शिक्षणान तशे कोणूय जाल्ल्याचें दिसून येना.) पूण तें गिन्यान वेव्हारांत स्वता आनी आपल्या देशांतल्या लोकांच्या फायद्या खातीर वेव्हारांत वापरपाक मेळप म्हत्वाचें आसता. तें ना जाल्यार शुध्द गिन्यानाचो व्हडलोसो उपेग जावचो ना. आमी खूब शिकून घेतिल्ले आनी वेव्हारीक गिन्यान नाशिल्ल्या शिक्षकांक परस थोडें शिकून आपल्या विद्यार्थ्यांक बरे तरेन शिकोवंक शकतात अश्या शिक्षकांक पसंत करतात हें स्पश्ट आसा. अशे नदरेन पळयल्यार इंग्लीश शिकून परदेशांत वचपी विद्यार्थी खूब बुदवंत जातात अशी जरी कल्पना केली, तरीय त्या विध्दतेचो फायदो तांका आपल्या देशांतल्या लोकांक दिवंक मेळना. भौशीक गिन्यान मेळोवपाची ही कागाळ इंग्लीश शिक्षणाच्या संदर्भांतय सादरण आसा अशें दिसतलें. निमाणें उरला तो पोटभरपाचो प्रस्न. हे बाबतींत एक गजाल मतींत दवरची पडटली ती म्हणल्यार शिक्षणाचो हेतू फकत पोटूच भरप? आसूंक फावना. हें मान्य जालें जाल्यार, मागीर शिक्षणाचो पुराय फायदो घेनासतना आपूण बरो उदरनिर्वाह करपाक शकता. हें स्वताच्या देखीन दाखोवंक शकता असो वेवसायीक वर्ग वा धंदेवाल्यांचो पंगड हांगा ना. इतलेंच न्हय तर, शिक्षण हो पोट भरपा खातीरूच आसता जाल्यार उदरनिर्वाहाचो हुस्को ते करीनांत. तर हांगाचे गिरेस्त लोक शिक्षणाचेर चड लक्ष दिनात, हें आमी कित्याक दुख्ख करचें? शिक्षणान जें कितें सादोवंक जाय, तें सगळें तांणी पयलींच साध्य केलां जाल्यारूय शिक्षणाचेर लक्ष कित्याक तांणी दिवचें?
आतां, हाचे वयल्यान शिक्षणाचो फायदो घेवपी लोकांनी उदरनिर्वाहाची तजविजी कडेन मुळांत लक्ष्य दिवचें न्हय. हांगा इंग्लीश शिक्षणाचो उपक्रम मातूय उबारचो न्हय. अशें विधान करपाक आमी विरोध करतात अशें मानूंक फावना. जाल्यार आमचें म्हणणें इतलेंच आसा, इंग्लीश भाशेंतल्यान शिक्षण दिवपाक जीं उद्दिश्टां मतींत दवरतात. तें अनावश्यक आशिल्ल्यान ते प्रमाण इंग्लीश शिक्षणाकय हांगा अनावश्यक सुवात दिवची पडटली. आनी शिक्षणाचें खरें कार्य ताच्या योगान साध्य जातलें. तेंच शिक्षणाक मुखेलपणान प्राधान्य दिवन हातांत घेवचें, आनीक ताकाच पयलें स्थान दिवचें अशें म्हजें मत आसा.
शिक्षणाचें खरें कार्य खंयचें? हो प्रस्न भानगडीचो वा वादाचो. आनी आयज तर तो तसो नाच्च म्हणल्यार जाता. जायत्या जाणकारांनी आनी जायत्या ग्रंथकारांनी ताची विस्कावणी आपले भशेन केल्या. आनी तें म्हणल्यार, मनशाचें चरित्र विकसीत करून आनी ताच्या जिविताक वेगळ्या कोनांतल्यान पळोवन , गोंयांतल्या वेग-वेगळ्या राजसतेच्या सबंदीत आमकां कुटुंबीक, समाजीक, राजकीय, उद्देगीक आदी, बाबतींत एक खास प्रकाराची परिस्थिती मेळ्ळ्या. जाचे प्रमाण आमचीं एकवटींत कर्तव्यां आमचे कडल्यान योग्य रितीन पाळटात., पयलीं आमचे स्वताचे मूळ भाशेन शिक्षण दिवपाची वेवस्था दिवची. मागीर पुर्तूगेज राजभास भाशेचो विचार करचो. आनी निमाणें इंग्लीश ही संवसाराची भास, ह्या नात्यान इंग्लीशींत शिक्षण दिवपाचीय वेवस्था आमचे कडल्यान जावंक जाय.
पूण आयज परिस्थिती अशी आसा? फकत मराठीचें शिक्षण पुरो जायना. पूण पुर्तूगेज शिक्षणांत उदासीनताय दिसून येता. सगळो नेट आमचो इंग्लिशीचेर आसा. अशे परिस्थितींत, इंग्लीश शिक्षणाचो स्वता गोंयांत रावपी गोंयकारांक व्हडलोसो उपेग जायना. देखून इंग्लीश शिक्षण घेवपी विद्यार्थ्यांक आपल्या विद्येचें भांगर करपा खातीर गोंय सोडून परदेशांत वचचें पडटा. आनी सवका – सवका ते थंयच राबितो करतात. ही गजाल जर मतींत घेवन, बारीकसाणेन पळयल्यार आमची हें शिक्षण म्हणल्यार गोंय सोडून भायर वचपी परंपरेन परदेशांच्या सुधारणें पासत आसा. – खास करून परदेशी जमिनीचे प्रगतींत योगदान दिवपा खातीर आसा. गोंयकारांच्या उदरगती खातीर हें शिक्षण तयार केल्लें ना, हें स्पश्ट जाता. ह्या शिक्षणाचो
गोंयाक मर्यादीत उपेग मेळूं येता, तो फकत वेव्हार शून्य विध्दान तयार करपा खातीर इतलेंच.
कर्तूबी संपन्न तरणाट्यांची पिळगेक अशे रीतीन परदेशांत वचपा पासत तयार करप. फकत दुसरे कडेन स्थलांतर करपा खातीर सक्षम तरेन आपलें जिवीत चलोवपाचें शिक्षण तांकां दिवन सज्ज करप. हातूंत गोंयची उदरगत घडची ना. बगर गोंयकारांच्या बळार ताणें केल्ली हेर देशाची ती उदरगत आसा. देखून गोंयकारांच्या जिणेंतली शक्त उणी जावंक लागल्या. गोंयची खरी उदरगत ताच्या शिमे भितर रावपी लोकांचे प्रगतींत आसा. थळाव्या पावंड्यार आपलें जिवीत तिगोवन दवरपी, आनी जें आपलें गिन्यान, आपली तांक आनी आपली प्रगती स्वताच्या देशांतल्या लोकांच्या सरळ फायद्या खातीर मार्गदर्शीत करपी गोंयकारां पासत आसूंक फावो. शिक्षण चौकटी थळाव्या परिस्थिती प्रमाण, खरपणान थळाव्यांक गरजेची खर जाणविकाय करून आनी थळाव्या भौसाच्या कल्याणा खातीर खोलायेन वचनबध्दताय घेवन शिक्षण धोरण तयार करचें पडटलें. तेन्नाच तें फळादीक जातलें. नातर भोगावळ !…
(अनुवाद करपी –
विशाल सिनाय खांडेपारकार, 8080622370)

भारतकार स. गोविंद पुंडलीक हेगडे देसाय