शिकवण

07 Kisagotami with her Dead Child, at the Nava Jetavana, Shravasti

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

भावंडांनो,
आमकां जाण्टेलीं सदांच सांगतात न्हय की आमी धाडशी आसूंक जाय. आमचेर कसलेंय संकश्ट आयलें जाल्यार त्या संकश्टाच्या येण्यान आमी चेंपून उरूंक जायना. ताका धिरान फुडो करूंक जाय. भावंडांनो, तुमी आतां भुरगीं आसात. देखून संकश्टांक फुडो करप तुमकां कठीण थारता. पुणून फुडारांत तुमी धाडशी जावंचीं, कसल्याय संकश्टाक भिनासतना धिरान फुडो करून तुमी मुखार सरचीं ह्याच हेतान तुमकां ती सांगणी आतां सावनूच सांगप जाता. संकश्ट म्हणलें म्हणटकच मनशाक भंय हो दिसताच. सहजतायेन घडून येवपी ती गजाल. तुमी आतां भिवचीं नात असो जर संकल्प करीत जाल्यार फुडारांत तुमी दुबाव नासतना हेरांक आदर्श थारतलीं. इतलेंच न्हय तर तुमच्यांत नवें बळगें येवन तुमी तुमच्या सूख समृद्धीच्या फुडारा वरवीं मुखार सरतलीं. भावंडांनो, आयज तुमकां अशीच एके अस्तुरीची काणी सांगतां हां…
काणी बुद्धाच्या काळांतली. एका नगरांत अस्तुरी आपल्या ल्हान भुरग्या सयत रावताली. ती आपल्या भुरग्याचेर खूब माया करताली. कसले तरी धामीन तिच्या घरकाराक मरण आयिल्लें. देखून तिच्या कुटुंबाचो भार तिचेरच आशिल्लो. ती आपल्या ल्हान भुरग्याच्यो आवडी निवडी पुराय करताली. एक वेळ आपूण उपाशीं रावून भुरग्याक पोटाक दिताली. तो भुरगोच तिचो संवसार आशिल्लो. जीव आशिल्लो. उस्वास आशिल्लो. पूण भावंडांनो, एक दीस वायट घडणूक घडली. तिच्या अपुरबायेच्या भुरग्याक अचकीत मरण आयलें. त्या संकश्टान ती पुराय कोसळ्ळी. तिच्यांत तें दुख्ख सोंसपाक बळगेंच उरलें ना. आपलो पूत संवसाराक अंतरला, आपणाक सोडून देवा घरा गेला हाचेर तिचो विश्वासूस बसना जालो. तो मेला आसूनय कोणाच्या तरी वखदांनी तो बरो जातलो अशें चिंतून ती घरां घरां भोंवत रावली. तेन्ना शेजाऱ्यांनी तिका तिचो भुरगो ह्या जगांत ना हें समजावपाचो खूब यत्न केलो. पूण तिचेर कसलोच परिणाम जालो ना. ती भुरग्याक घेवन सगळ्याक भोंवत रावली. लोकांक तिचें हें दुख्ख पळोवं नजो जालें. लोकांच्या दोळ्यांत दुकां भरतालीं.
निमाणे कडेन एके जाण्टे अस्तुरेन तिका एका गुरू कडेन व्हरता म्हूण सांगलें. तिचेर विस्वास दवरून ती तिच्या फाटल्यान वचपाक लागली. तिणें तिका बुद्धा म्हऱ्यांत व्हेली आनी तांकां सगळी गजाल सांगली. बुद्धान तिची अवस्था पळोवन शांतपणान जाप दिली.
‘‘माई, असो धीर सोडूं नाका. हांव करता तुज्या भुरग्याक जिवो. मात हांव सांगतां तें काम कर. तुवें तशें केल्यारूच तुजो भुरगो जिवो जातलो.’’
वेळ वगडायनासतना ते अस्तुरेन बुद्ध सांगता तें करपाक हयकार दिलो. बुद्धान तिका सांगलें, तूं परतून अशी नगरांत एक पासय मार आनी म्हाका सांसवाचें तेल घेवन यो. मात तें तेल अशा घरांतले आसूंक जाय, ज्या घरांत आजून मेरेन एकूय मनीस मेल्लो आसूंक फावना. त्या तेलान हांव तुज्या भुरग्याक बरो करतां. चल तूं तें तेल घेवन यो.
बाबडी अस्तुरी भुरग्याच्या जिवाचे आशेन नगरांत भोंव भोंव भोंवली. पुणून मरण येवंक नाशिल्ल्या मनशाचें एकूय घर तिका त्या नगरांत मेळ्ळें ना. मात घरां भोंवता भोंवता तिका मरणाचें सत कळ्ळें. जल्माक आयिल्लो मनीस एक दीस मरणाच्या सुवादीन जाताच, हाचें गुपीत तिका समजलें. शेवटाक भावंडांनो, तिणें गांवच्या लोकांच्या आदारान आपल्या भुरग्याच्या कुडीचेर निमणे संस्कार केले आनी उपरांत परत बुद्धासरी गेली. बुद्धान तिका विचारलें, ‘माई मेळ्ळें तुका सांसवाचें तेल?’
अस्तुरेन जाप दिली, ‘गुरुजी ना मेळूंक’. आतां म्हाका कोणाक जिवो करपाचीय इत्सा उरूंक ना. तुमच्या सांगण्या वयल्यान म्हाका जल्म मरणाचें सत कळ्ळें. ह्या संवसाराचो तो नेमूच आसा, जो कोणाक चुकना. हांव चुकलें म्हाका माफ करात. हो संवसार बरे तरेन संतुश्टतायेन जियेवपाक म्हाका मार्ग दाखयात. तुमची शिकवण दियात.
भावंडांनो, उपरांत ते अस्तुरेन बुद्धाचे शिकवणीचेर आनी तांणी दिल्ल्या उपदेशाचेर नवो मार्ग आपणायलो आनी आपलें उरिल्लें जिवित खोशयेन, धादोसकायेन सारलें.
उल्हासभाई.