सावदां, सुकणीं खोशी जावंचीं

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

प्राणीसंग्रहालय योग्य तरेन चलयत जाल्यार समाज, विज्ञान, पर्यावरणा खातीर तें खूब उपेगी थारता.

प्राणीसंग्रहालय म्हणल्यार बंदखण न्हय. म्हणटकच भितर दवरिल्ल्या सगल्या सावदां, सुकण्यांच्या स्वातंत्र्याचो आदर करपाक जाय. तांच्या मना प्रमाण वागपाक जाय. तांकां थंयची जीण आवडटली हे खातीर दरेका कर्मचारी, अधिकाऱ्यान यत्न करपाक जाय. गोंयांत 8 चौखण किलोमिटर वाठारांत बोंडला अभयारण्य आसा. तातूंतच प्राणीसंग्रहालयूय आसा. तें पळोवपाक शेंकड्यांनी विद्यार्थी, पर्यटक येतात. गोंय सरकार बोंडलाची कुयदाद घेता. जनावरांक खाणाची पुरवण करपा खातीर अंदूं वर्सा 50 लाखां वयर खर्च येतलो. वर्साक 35,406 कील इतलें खाण लागतलें. 23,725 कील भाजी, 3756 कील फळां आनी 7925 कील बीफ ह्या म्हालाची पुरवण करपाची निविदा भायर सरल्या. ह्या खाणान थंयचे प्राणी संतुश्ट जावचे, इतलीच प्राणीमोगींची इत्सा आसतली.
हेर राज्यांचे तुळेन बोंडला प्राणीसंग्रहालयांत तशे चड प्राणी नात. कांय हिंस्र प्राणी तर दुयेंत पडून मरतात. मुक्त वातावरणांत रावपी ह्या सावदांक बंदखण कशी मानवतली? मुळांत प्राणीसंग्रहालयां जायच कित्याक, असो कांय जाणांचो प्रस्न. जनावरां पळोवपाचो तो जागो इतलीच ताची व्याख्या न्हय. प्राणीसंग्रहालय योग्य तरेन चलयत जाल्यार समाज, विज्ञान, पर्यावरणा खातीर उपेगी थारता. पूण चुकीची पद्दत आपणायल्यार जनावरांक ती बंदखण दिसूं शकता. जे प्राणी नश्ट जावपाक पावल्यात, तांकां प्राणीसंग्रहालयांत राखण मेळटा. धवो वाग, तांबडो पांडा, भारतीय शिंव अशे जायते प्राणी. प्रजनना वरवीं तांचो आंकडो वाडोवपाचो यत्न जाता. ल्हान भुरग्यांक, सामान्य भौसाक प्राणी प्रत्यक्ष पळोवपाक मेळटात. तांकां पर्यावरण, रानांचें म्हत्व कळटा. सैममोगी आनी संवेदनशील नवी पिळगी तयार जावपाक प्राणीसंग्रहालयां मजत करतात. अभयारण्यांत जें शक्य ना, तें प्राण्यांविशींचें संशोधन प्राणीसंग्रहालयांत करपाक मेळटा. जखमी, अनाथ प्राण्यांक आसरो मेळटा. कांसादोरां कडल्यान जप्त केल्ले, गांवांनी धरिल्ले वा जखमी अवस्थेंत मेळिल्ल्या प्राण्यांची हांगा कुयदाद घेतात. लोकांक मनीस आनी सैम, प्राणी हांचे मदल्या नात्याचें म्हत्व कळटा.
पांजऱ्यांनी प्राणी दवरले काय तांचो मानसीक ताण वाडटा, तांकां बंदखणींत रावचें पडटा, सैमीक जीण मेळना अशी टिका हती, वाग, शिंव, डाॅल्फिन, पेंग्विन, गोरिल्ला हांचे बाबतींत जाता. मुंबय राणीचे बागेंत पेंग्विन हाडिल्ले तेन्ना खर्च, सांबाळ हाचे वयल्यान सरकारा आड व्हडलो बोवाळ जाल्लो. पूण त्या पेंग्विन्सांचो आंकडो वाडला. आतां वेगळे पद्दतीन प्राणीसंग्रहालयां बांदतात. वनतारा हें रिलायन्साचें अभयारण्य, प्राणीसंग्रहालय तर सामके आधुनिक आनी सुसज्ज आसा.
प्राणीसंग्रहालयांतल्या प्राण्यांची जतनाय सारकी घेवपाक जाय. पेटा इंडियाच्या तपासांत बरेच कडेन अन्न, उदक, जागो, वैजकी सुविधांचो उणाव दिसलो. पांजरे ल्हान आशिल्ले. जनावरांक फावो तितलें अन्न येतालें, पूण तें तांकां मेळनाशिल्लें. कांय कडेन भेसळ केल्लें, पिड्ड्यार जाल्लें मास दिल्ल्याचे आरोप जाल्यात. प्राण्यांचो आंकडो कागदार एक, प्रत्यक्षांत वेगळोच आशिल्ल्याचेंय दिसलां. कर्मचारी उणे, दोतोरुय फावो तितले नात, मुळाव्यो सुविधा नात, असले प्रकारूय दिसल्यात. मात, कांय प्राणीसंग्रहालयां बेसबरीं आशिल्लीं. ताची शाबासकी संबंदीत सरकारी यंत्रणेक फावता. जनावरांक सतत नितळ उदक दिवंक जाय. थारावीक वेळान खांवपाक घालपाक जाय. जागो सैमीक कसो दिसपाक जाय. हवामाना पसून राखण जाय, तांकां हालचाल करपाक मेळटली, खेळपाक मेळटलें हेंय पळोवचें पडटा. गटांनी रावपी जनावरांक केन्नाच एकोडीं दवरूंक जायनात. राष्ट्रीय प्राणीसंग्रहालय प्राधिकरणाचे हे कायदे. पूण सगलेच ते पाळटातूच अशें ना.
माय तापपाक लागलो काय तामिळनाडूंतले हती केरळाची वारी करतात. कारण थंय तांकां जाय तितलें उदक, खाण मेळटा. बोंडला अभयारण्याचेंय अशेंच तरतरचें. मात ते खातीर सरकारी यंत्रणेक सज्ज रावचें पडटलें.