भांगरभूंय | प्रतिनिधी
लोकशाय वेवस्थेंत विरोधी पक्षांची भुमिका खूब म्हत्वाची. राज्यकर्त्यांचेर नदर दवरप, तांच्या निर्णयांचेर प्रस्नचिन्न उबें करप आनी पर्यायी धोरणां मांडप हें विरोधी पक्षांचें कर्तव्य.
लोकशाय ही लोकांच्या प्रस्नाचेर उबी आशिल्ली वेवस्था मानतात. पूण सध्याच्या राजकी आनी समाजीक परिस्थितीचेर नदर मारल्यार एक विचित्र विरोधाभास दिसून येता. लोकांचे खरे प्रस्न एके वटेन उरतात, जाल्यार राजकी पक्ष, विरोधी पक्ष आनी प्रसार माध्यमांचे प्रस्न वेगळे दिकेन वतात अशें दिसता. ताका लागून लोकशायेच्या मुखेल सुवातेर आशिल्ली भौस चर्चे भायर उरता. तशें पळोवंक गेल्यार आयज भारता सारक्या व्हड देशांत सामान्य नागरिकाच्यो समस्या चड गुंतागुंतीच्यो नात. शेतकारांक तांच्या पिकांक फावो तें मोल मेळचें, कामगारांक नेमान रोजगार मेळचो, विद्यार्थ्यांक दर्जेदार शिक्षण मेळचें, आनी नागरिकांक मुळाव्यो सुविधा – उदक, वीज, भलायकी, आनी रस्ते – मेळपाक जाय अशी लोकांची मुखेल अपेक्षा. पूण राजकारणी चड करून ह्या साद्या आनी मुळाव्या प्रस्नांचेर दीर्घकाळ उपाय करचे परस हेर प्रस्नांक प्राधान्य दिता.
भारतांतल्या चड लोकांचो आयज लेगीत शेती हो मुखेल वेवसाय. पूण शेती अजूनय अनिश्चिततेच्या सावळे खाला आसा. हवामानांत जावपी बदल, वाडटो उत्पादन खर्च, बाजारांतली अस्थिरताय आनी रिणां हो शेतकार समाजाचो हुस्को. तेच प्रमाण बेकारी हो तरणाट्यां मुखार मुखेल प्रस्न आसा. उच्च शिक्षण घेतले उपरांत लेगीत जायत्या तरणाट्यांक तांच्या पात्रते प्रमाण रोजगार मेळना. शारांतल्या वाठारांनी वाडपी म्हारगाय, दर वाडटे दर, भलायकी जतनाय घेवपाचो खर्च, येरादारीची गर्दी अशा समस्यांचो नागरिकांच्या दिसपट्ट्या जिणेचेर परिणाम जाला. पिवपाच्या उदकाचो उणाव, दर्जेदार शाळा, क्लिनीक, रस्त्यांचो उणाव आयज लेगीत गांवगिऱ्या वाठारांनी जायत्या सुवातींनी जाणवता. हे सगळे प्रस्न वास्तव जिणे कडेन तेच बराबर आसात नागरिकांच्या जिणेच्या दर्ज्या कडेन थेट संबंदीत आसात.
पूण प्रत्यक्ष राजकी चर्चांनी हे प्रस्न चड करून फाटीं बसतात. राजकी पक्षां खातीर वेंचणूक जिखप हो सगल्यांत म्हत्वाचो विशय. देखून मतदारांक आकर्शीत करपी घोशणां, प्रतिमा तयार करपी कार्यावळी, विरोधकांचेर टिका करुन विधानसभेत तांची कोंयडी करपा खातीर चड राजकी रणनीत जाता. केन्ना केन्नाय राजकी प्रवचनांतलें लक्ष उदरगतीपरस व्यक्तीमत्व पंथ वा प्रतिमा तयार करप जाता. समाजीक आनी अर्थीक प्रस्नांचेर खोलायेन चर्चा करचे बदला राजकी व्याकरण, आरोप आनी वेंचणुकेच्या रणनितीचेर चड लक्ष केंद्रीत जाता. ताका लागून दीर्घकालीन धोरणात्मक योजना चड करून फाटीं उरता.
लोकशाय वेवस्थेंत विरोधी पक्षांची भुमिका खूब म्हत्वाची. राज्यकर्त्यांचेर नदर दवरप, तांच्या निर्णयांचेर प्रस्नचिन्न उबें करप आनी पर्यायी धोरणां मांडप हें विरोधी पक्षांचें कर्तव्य. पूण प्रत्यक्षांत केन्ना केन्ना विरोधी पक्षांची भुमिका फकत टिका करपा पुरती मर्यादीत आसता. सरकाराच्या दर एका निर्णयाक विरोध करपाची वा राजकी फायद्या खातीर प्रस्न घुंवडावपाची प्रवृत्ती आसा. रचनात्मक चर्चा आनी ठोस पर्यायाची गरज आसता तेन्ना राजकी वाद चड खर जातात अशें दिसता. हाका लागून धोरणात्मक चर्चेपरस राजकी संघर्शाक चड म्हत्व मेळटा.
लोकशायेचो चवथो खांबो म्हूण प्रसार माध्यमांनी वस्तुनिश्ठ आनी जबाबदार पत्रकारिता मेळटली अशी अपेक्षा आसता. भौसाचे हुस्के प्रभावीपणान सोडोवप, सत्तेर आशिल्ल्यांक जापसालदार धरप आनी समाजांतल्या म्हत्वाच्या प्रस्नांचेर चर्चा वाडोवप हें ताचें मुखेल कर्तव्य. पूण आयच्या स्पर्धात्मक माध्यम जगांत टीआरपी आनी व्हुवर शिपीचो दबाव वाडला अशें दिसता. ताका लागून केन्ना केन्नाय वादग्रस्त विधानां, राजकी नाटक आनी सनसनाटी खबरो गंभीर समाजीक प्रस्नांक मुखेलपणान चड प्रसिद्धी मेळटा देखून लोकांच्या मुळाव्या समस्यांचेर खोलायेन चर्चा करपाक फावो ती सुवात मेळना.
ह्या सगळ्या परिस्थितींत लोकशायेचें खरो केंद्रबिंदू कोण आसूंक जाय हो म्हत्वाचो प्रस्न उप्रासता. नागरिकांचो सहभाग आनी तांच्या प्रस्नांक प्राधान्य दिवप हातूंत खरें लोकशायेचें बळगें आसा. राजकारण, विरोधी पक्ष आनी प्रसार माध्यमां – तिनूय घटकांनी लोकांच्या खऱ्या समस्यां कडेन लक्ष दिल्यार लोकशाय घटमूट जावंक शकता. उदरगतीचो खरो अर्थ फकत व्हडले व्हडले नारे वा राजकी प्रतिमा न्हय, तर नागरिकांच्या जिणे मानात आनी प्रत्यक्ष दर्ज्यांतली जावपी सुदारणा.
लोकशायेची खरी परिक्षा म्हळ्यार रोजगार निर्मिती, शेतवडी खातीर टिकावू धोरणां, दर्जेदार शिक्षण, परवडपी भलायकी जतनाय, आनी मुळावी बांदावळ हांचेर सातत्यान काम करप. आयचे परिस्थितींत राजकी भासाभास आनी लोकांच्या हुस्क्या मदलो फरक भरपाची गरज आसा. लोकशायेची आत्मो जिवो दवरुंक सत्ताधारी आनी, विरोधी पक्ष आनी प्रसार माध्यमांनी सगळ्यांनी लोकांचे खरे प्रस्न केंद्रस्थानी दवरपाची गरज आसा. कारण निमाणें लोकशाय ही फकत वेंचणुकेची प्रक्रिया न्हय तर नागरिकांची अपेक्षा आनी आशा पुराय करपाची पद्दत.
लोकांच्या समस्यां कडेन आडनदर करून लोकशाय घटमूट जावंक शकना. उरफाटें दुबळी जावपाचो धोको. देखून आयज सगळ्या घटकांनी अंतर्निरीक्षण करून परत एक फावट लोकांचे प्रस्न चर्चा हाचेर गंभीरताय विचार करुन सोडवपाची चड गरज आसा.
बरे फुडारपण नाशिल्ल्या समाजाची स्थिती भिरांकूळ आसता. बरें फुडारपण दुर्मीळ आसता. तो नियतान समाजाक दिल्लो आसता. समाजाक सगळ्या मळार बरे फुडारी जाय. पूण फुडारपण म्हणटना आमकां फकत राजकी फुडाऱ्यांचोच विचार येता. राजकारण हें आमकां सगळें. ‘राजकारण’ ह्या उतराचो अर्थ बदलला. आयज ‘राजकारण’ ह्या उतराचो अर्थ संकुचीत जाला. आयज सत्ता मेळोवपा खातीर आनी तिगोवन दवरपा खातीर केल्ल्या चळवळींक आमी ‘राजकारण’ म्हणटात. पूण समर्थाच्या काळांत ‘राजकारण’ हें उतर ह्या अर्थान वापरूंक नाशिल्लें. सत्यवाद, चरित्र, दूरदर्शिता, लश्करी तेजस्वीपण, हुशारपण, बुद्धी आदी गुणांक समर्थान ‘राजकारण’ अशें म्हणटाले. लोकांच्या हिताची राखण करप, लोकांची संस्कृतीक, समाजीक आनी अर्थीक पातळी सुदारप आनी स्वातंत्र्य आनी सार्वभौमत्व मेळोवप हो राजकारणाचो व्याप्ती आशिल्लो. ते खातीर सक्षम फुडारपण आसपाक जाय. फुडारी नाशिल्ल्या समाजाची स्थिती कितली वायट आसा तें पळोवपाक जाय जाल्यार स्वामीचे तीर्थयात्रा वेळार भारताची स्थिती पळोवची, हिंदू समाजाची स्थिती पळोवची.
सुदिन वि. कुर्डीकार.
8275425404
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
