समाजीक वास्तवाची जाण करून दिवपी “धग”

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

दोळ्यात दोळे घालून
शब्द गिळून मोन थुकता
म्हजे आंग थंडगार जाता
मडेच
तेन्ना हांव कवितेचो
धग घेता !
कवियत्री ममता दीपक वेर्लेकार हांणी समाजाचें प्रतिनिधित्व करता असो आशय धग ह्या कविता संग्रहांत उक्तायला. कांय मुक्तछंद कवितांनी सजयल्लो हो कांव्यसंग्रह कविता मोगीं खातीर आवडीचो. देखून कविता मोगींच्या संग्रहांत हो कविता संग्रह आसपाक कसलोच प्रॉब्लेम ना. हें पुस्तक गोवा कोंकणी अकादमीन “पयलो चंवर” हे येवजणे खाला उजवाडाक हाडलां.
“कविता” हो साहित्य प्रकार म्हजो आवडीचो. कविता म्हणल्यार कमी शब्दांनी साचेबद्दपणान आपल्याक जाय तो संदेश लोकां मेरेन पावोवपाचें एक उत्कृश्ठ माध्य्म. कवितेंत साचेबद्दता तर म्हत्वाची आसता पूण ताचे परस म्हत्वाचें म्हणल्यार त्या कवितेच्या माध्यमांतल्यान लोकां मेरेन पावपी “संदेश” कवितेंत जायते प्रकार तशेच उपप्रकार आसात, छंदमुक्त, गझल, होवी, बालगितां, आदी
ममताल्यो कविता गांव, देव देवस्की, भाकड कथा, आपल्या काव्यांत मांडपाचो यत्न करता. “आजी म्हणटा पावस घडघडटा, म्हातारी दाते दळटा अश्यो भाकडकथा आमी आयकल्यात. अशीच एक कविता ममता आपल्या धग ह्या कवितासंग्रहांत वाचकां मुखार मांडटा.
“ती, हांव आनी राक्षीण”
गांवच्या सगळ्यात बारीक
पायणींतल्यान वाट वयताली
पयस ते दोगुल्लेर
आई सांगताली
“थंयच राव ती राक्षीण”
सुयेणेन पाट मारचे पयलीच
कपलार
उडून गेली
भुर्रर्रsss करुन.
उडून गेल्यो सगळ्यो राक्षिणी
थंयच रावतात.
आयचे व्यस्त जिणेंत स्पर्धात्मक जिवीत जगतना पयशे आनी भौतीक सुखांचो हायस चडांत चड लोकांक आसा. जिणेचें सार उपभोगपाच्या भ्रमांत आसतना, आपलें सगळें कवितेंत ओतून ह्यो कविता जिणेचो सार मानून विचारांनी आनी भावनांनी नव्या आशेन सार्वत्रीक जावपी एक जिवंत कवियत्री.
धग कविता संग्रहांत 72 पानां आसपावल्यात आनी एकूण 54 कविता तातूंत आसात. “वर्स शेणले” ही कवितेंत वाचप्यांक विचार करपाक प्रवृत करपी. कवियत्री म्हणटा-
“वर्स शेणलें अशे म्हणुया”
आईच्या हातांतल्यान
निसरून शेणटाली
वखदाची गुळी
सापडनासली कशीच
आयज आसूं
वखदा म्हारग जाल्यात
मनशाक निर्मीत जाय फकत
फाटलें वर्स
निसरले हातांतल्यान म्हज्या..
चल विसरले तुका!
दुकाय म्हारग जाल्यात
मनशाक निमीत जाय फकत.
हे कवितेंत रचनेंत प्रचंड संशोधन आनी समाजांतल्या चालू घडामोडींचेर अभ्यास आसा हें जाणवता. कवियत्रीच्या शब्दांचेर आशिल्लें प्रभुत्व कवितांनी जाणवता. कांय शब्द कवियत्रीन ग्रामीण वाठारांतले निजाचे वापरल्यात, जशे मुदार, बोदरा, मुड्यांतलो, हबकार्‍या, थीर, शिवर.
गांव, गांवपण, ग्रामीण समाज हाचेर उजवाड घालपी धग कविता संग्रहातल्यो कविता पळोवया –
1) मड्यांतलो आंबो
मानकुराद, मांगिलाल, पायरी
तूंय तसोच
मुंड्यांतलो आंबो
2) हांवें तरी इतलेच पळयला
कवियत्री म्हणटा
ताचीच मुसळ हातांत घेवन
ताचीच कांबळ ओडटना
प्रसन्न दैवतेचे सवंग घेतना…
हांवें तरी इतलेच पळयला.
समाजीक प्रथांची कथा सांगिल्ल्याचो भास काव्यांत अणभवता. ममता वर्लेकार हांच्या काव्यझेल्याचे प्रस्तावनेंत डॉ. रमिता गुरव म्हणटात, “ममताच्यो कविता अस्वस्थ करपी कांय प्रस्न आमच्या मुखार दवरतात. वाचप्याक अंतर्मुख करतात, विचार करपाक प्रवृत करतात. मनीसपणाचेर आशिल्लो ताचो विस्वास, अन्यायाचो विरोध, स्त्रीतत्वाबद्दल आशिल्लो स्वाभिमान प्रखरतायेन व्यक्त करतात. प्रवाहाच्या विरुद्ध पेंवपी मनशाच्या मनाची तडफड, कल्पना तशेच यथार्थाचो बरो मेळ आमकां ह्या कवितांनी पळोवपाक मळटा.”
म्हत्वाच्या मुद्द्यां कडेन वाचकांचें लक्ष कशें ओडचें तें कवियत्रीक बेस बरें जमलां. पुस्तकांतल्या सुरवातीच्या पानां सावन निमाण्या ओळीं मेरेन ममताच्या धग कविता संग्रहांत एका तरणाट्या लेखकाच्या पदार्पणाची चड तात्काळताय आसा. संग्रहाच्या माथाळ्या प्रमाण तें मुखार वता. कविता ओतता, विचार एकठांय करतात आनी धमकायतात… उडून गेल्लो एक मुक्त तरंगपी विचार संवसाराच्या शेवटाक जें आमकां इतल्या लोकांक जरी भोगता आमी व्यक्त करूंक शकनात… “दिवाळी” हें खातीर बरयलां अशें दिसता, खास करून आमी महामारीच्या मदीं सांपडटात, पूण 100 वर्सां उपरांत उदेवपाक शकता अशा लक्ष्य प्रेक्षकां खातीरय. तुमी कल्पना करतात फुडाराक कोण तरी तातूंतल्यान उलटून, साहित्य सोदून काडटा, आनी ताचो अर्थ सोदून काडपाचो यत्न करता… कोंकणी मोग्यांनी ममना वेर्लेकार हाचो धग कविता संग्रह मुजरत वाच्चो.
एका धपक्यान सरासरी वाचून सोंपता असो हो कविता संग्रह न्ही. ह्या कविता संग्रहांतली दर एक कविता जाणिवपूर्वक आनी काळजीपुर्वक एक एक शब्द, वाक्य, प्रसंग, घटना, ताचे अर्थ वाचप आनी ताचेर चिंतन करप अशे तरेची ही काव्य रचना. खूब तेंपान एक दर्जेदार “काव्य” साहित्य प्रकार कोंकणींत दिसलो. कविता झेलो वाचप्यांक कवियत्रीचें सखोल वाचन आनी योग्य साहित्यीक बांदावळीचें ज्ञान दिसता.

कात्यायनी घाटवळ
9975293808