भांगरभूंय | प्रतिनिधी
मनशाच्या जिवितांत अन्न, वस्त्र, निवारो जसो गरजेचो आसता, तशेंच बरे शिक्षक आनी इश्ट खूब म्हत्वाचे. म्हापशेची ज्ञानप्रसारक विद्यालय ही अशीच एक शिक्षण संस्था, जिणे हजारांनी विद्यार्थी आनी नागरीक घडयले. 18 जून 1908 ह्या दिसा म्हापशेंच्या कांय समाजसेवकांनी हे संस्थेची बुन्याद घाली. समाजांतल्या सगल्या घटकांक बरें शिक्षण मेळचें आनी ते जापसालदार नागरीक जावचे हो ताचे फाटलो हेत. हे संस्थेन सुरवातीक प्राथमीक शिक्षण दिवपी मराठी शाळा उगडली. ताचे वांगडाच ‘दुर्गावाचन मंदीर’ म्हणल्यार वाचनालयाची स्थापना केली. हे समाजउपेगी काम करपाक संस्थेचे वांगडी त्या वेळार घराघरांनी वचून मूठभर तांदूळ एकठांय करताले. कांय समाजसेवी लोक पयशे दिवन हे शाळेचो खर्च भागयताले. सुरवातीक एक शिक्षक आनी 20 विद्यार्थी घेवन ही शाळा सुरू जाली. ल्हव- ल्हव विद्यार्थ्यांचो आंकडो वाडत गेलो. 1922 वर्सा वैश्य मंडळाची स्थापना जाली. शाळेचे वर्ग नाशिल्ल्यान ते कोचकार हांच्या घरांत आनी मागीर खलप हांच्या घरांत भरताले. 1935 वर्सा शाळेची इमारत बांदून वर्ग सुरू जाले. हे प्राथमीक शाळेचें खाशेलेपण म्हणल्यार मराठी वांगडाच हांगां पुर्तुगेज भाशेंतलें शिक्षण मेळटालें. प्रायमेरो ग्रावो आनी सेगुंदो हे सारके वर्ग हांगा चालू आसले. तशेंच हिंदी भाशेचे वर्ग 1936 वर्सा सावन सुरू जाल्ले. 1956 वर्सा सावन हांगा माध्यमीक वर्ग सुरू जाले आनी एसएससी पुणे बोर्डाची पयली बॅच सुरू जाली. 1974 वर्सा वैश्य मंडळाचें काॅमर्स काॅलेज सुरू जावन बार्देश, दिवचल, सांखळे, पेडणें सारक्या भागांतल्यान येवपी विद्यार्थ्यांच्या शिक्षणाची तजवीज हांगां जाली. 1982 वर्सा मंडळान आपली इमारत बांदून 1983 वर्सा सावन काॅलेज आसगांव हांगा सुरू केलें आनी उच्च शिक्षणाची बुन्याद घट जायत गेली. आयज हें मंडळ 10 वेगवेगळे शिक्षण प्रकल्प चलयता.
हे शाळेंतल्यान हांव 1982 वर्सा एसएससी पास जालें. हांव पयली ते तिसरी मेरेन हे शाळेंत आनी मागीर पांचवी ते धावी मेरेन णव वर्सां हे शाळेंत शिकलें. म्हजें घर आनी शाळा एकदम लागीं- लागीं. शाळा सकाळीं आठांक सुरू जाताली आनी दनपरां देडाक सुट्टाल्ली. शाळेंत प्रार्थना, अॅस्बली, शिक्षण, मदली सुटी परत वर्ग अशें सदाचें वेळापत्रक आसतालें.
शाळेन आमकां बरीं नागरीक घडयलीं. आपल्या गुरुजनांक, पालकां आनी जाण्ट्यांक मान दिवपाक शिकयलें. कामाचो मान राखपाक शिकयलें. दिल्लें काम जबाबदारीन वेळार करूंक शिकयलें. दुसऱ्या वांगडा कशें वागचें, उलोवचें हें शिकयलें. वेळाचें म्हत्व जाणून प्रत्येक गजाल वेळार करपाचें भान दिलें. संकश्टाक धैर्यान तोंड दिवपाक शिकयलें. विंगड विंगड सण, परबो व्हडा खोशेन मनोवंक शिकलीं. बऱ्या, वायट प्रसंगाक तोंड दिवंक शिकलीं. स्वता मदलो आत्मविस्वास आनी आत्मसन्मान उंचावंक शिकलीं. शाळेंत आयोजीत जावपी सर्तींनी भाग घेवन पुरस्कार, इनामां मेळयलीं. वक्तृत्व, कथाकथन, प्रस्नमाची, खेळ, कविता, नाटक हातूंत वांटो घेवन स्वता मदले गूण जागोवंक मेळ्ळे. हेच गूण फुडाराक खूब उपकारा पडले.
शाळेचो वर्सुकी दीस वा खेळां दीस हाची तर आमकां चड उमळशीक. सगलेच विद्यार्थी वेगवेगळ्या नाचांनी, नाटकुल्यांनी, एकपात्री, गितां आनी हेर सांस्कृतीक कार्यावळींनी वांटो घेवन गॅदरिंग सोबयतालीं. आमचे पीटी शिक्षक पटवेकर सर तर आमचो खेळां दीस बेस बरो करताले. लेझीम, कवायती, ड्रील, योग हांणी कार्यावळ रंगीत जाताली. प्रत्येक विद्यार्थी आपल्या हावसाक गूण वाडोवन दिवपाचो यत्न करतालो. निमाणें ज्या हावसाचे गूण चड ताका ट्राॅफी मेळटाली.
जूनान शाळा सुरू जाताली तेन्ना 18 जूनाक आमचे शाळेचो ‘स्थापना दीस’ मनयतालीं. मदीं मदीं इंटरहावस कार्यावळी जाताल्यो. हस्तलेखन, कविता वाचन, कथाकथन, प्रस्नमाची सर्त, विवीध राष्ट्रीय दीस, गोंय मुक्ती दीस व्हडा उमेदीन जाताले. राष्ट्रीय दिसाक हाजीर रावपाक युनिफाॅर्म बरो धुवून, फेर मारून तयार दवरतालीं. सकाळीं दोन विणयो घालून, फेर्राद मुस्तायकी घालून सगलींच शाळेक वतालीं. ध्वजारोहण जातकच मुखेल सोयऱ्याचें भाशण आयकून ‘हांवूय एक दीस अशेंच भाशण दितलें’ असो हांवेस मनांत बाळगून घरा येतालीं.
शाळेच्या वर्सुकी सहलीची आमी आतुरतायेन वाट पळयतालीं. गोंयची अशी कितलींशीच म्हत्वाचीं स्थळां आमी पळयल्यांत. आमचें मुखेल आकर्शण आसतालें आमचो तीन दिसांचो स्कावट गायड कॅम्प. आमी आठवी, णववी आनी धावेचीं भुरगीं शिरसय झरी कडेन कॅम्पाक गेल्लीं. थंय फातराची चूल घालून रांदप, थंडेन कुडकुडत कॅम्प फायर करप अश्यो कितल्योश्योच यादी आमी गांठीक मारल्यात. ह्या कॅम्पांनी खंयूय रावन, कितेंय खावन पचोवपाक तयार रावपाक आमी शिकलीं. हेच तर जिविताचें खरें शिक्षण. केन्ना- केन्ना आमचे शिक्षक आमकां खासा भोंवडेक व्हरताले. म्हाका याद आसा, सर फ्रान्सीसान आमकां वास्को नेव्ही विकाक व्हेल्लें. थंय डेमो हेलिकाॅप्टरांत बशिल्लीं. तेन्ना आमकां मळबांत उडिल्ल्याची जी खोस जाल्ली ती अजूनय विसरूंक जायना.
एका काळार आमची म्हापशेची फामाद शाळा. धावेचे परिक्षेक गुणवत्ता वळेरेंत आमचे शाळेचो एकतरी भुरगो आसतालोच. आमचे शिक्षक तळमळीन आमकां शिकयताले. जोशी सरान शिकयिल्लें इंग्लीश विशयाचे ‘फिगर आॅफ स्पीच’ हांव अजूनय विसरूंक ना. दसऱ्याक जावपी सरस्वती पुजनाच्या पांच दिसांनी वेगवेगळ्यो कार्यावळी, सर्ती आमचे बुद्धीक चालना दिवपी आसताल्यो. त्या भायर बरीं- बरीं प्रवचनां आमकां आयकूंक मेळटालीं. हें सगले करता करता बरो अभ्यास करून बरे गुणूय आमी घेतालीं आनी एक वर्स आमी धावेक पावलीं ते आमकां कळूंकच ना. ‘फेरवेला’च्या दिसा मोटे सरान म्हणिल्लें ‘अशी पाखरे येती आनीक स्मृती ठेवूनी जाती… हें गीत केन्ना- केन्ना खूब याद जाता. धावेची बोर्ड परिक्षा जातकच आमी सगलीं हांगा थंय पावलीं, त्या वेळार मोबायल नाशिल्ल्यान आमी एकमेकां कडेन संपर्क दवरूंक शकलीं नात. कांय म्हापश्यां आसलीं तर कांय पयस. प्रत्येकजाण आपापले वाटेक लागिल्लीं. कोण नोकरी करतालो, कोण वेवसाय, कोणाचें लग्न जाल्लें, तर कोण भुरग्यांचे आवय- बापूय.
हांव धावेक आसलें तेन्ना म्हजे बॅचीक 54 भुरगीं आसलीं. पोरूं योगायोगान आमी 32 जाणांक सोदून काडून व्हाॅट्सअॅप ग्रुप तयार करून एकठांय आयलीं आनी एक दीस आमचे शाळेनूच रि-युनियन केलें. खूब वर्सांनी सगल्या इश्ट- इश्टीणींक, शिक्षकांक मेळून मन मेकळें केलें. खूब धादोसकाय मेळ्ळी…. आनी ह्या वर्सा आयतारा 8 डिसेंबराक आमी शाळेच्या आदल्या विद्यार्थ्यांचो मेळावो दवरला. आपल्या विद्यार्थी जिवितांतल्यो यादी मनीस विसरूंक शकना. त्यो ताज्यो करपाक आमी आदले विद्यार्थी व्हडा संख्येन हाजीर रावतले. सगल्यांक एकठांय हाडपी हो दीस खूब खोसदिणो आसतलो. सगल्या आदल्या विद्यार्थ्यांक उलो मारतां, वाट पळयतां तुमची सगल्यांची. मुजरत वेळ काडून येयात सगलीं.
अरुणा पाटणेंकार
सुधा काॅलनी- दिवचल
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
