दुख्ख भितरुच सोंसपी मनशां

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

(तांकां दुख्ख व्यक्त करपाकय वेळ नासता. जे आसात तांकां पोसपाचें आव्हान तांच्यामुखार आसता. दुख्खां-दुख्खांतय कितलो फरक आसता, हें तेन्ना खरसाणेन म्हाका जाणवलें……  आतां मुखार….)

हेमलकसांतल्या आमच्या सुरवातीच्या काळांत एक गजाल लक्षांत आयली, ती म्हळ्यार हांगां बाळकां मरपाचें प्रमाण खूब. भुरग्याक जल्म दिवपी आईच ॲनेमिक आशिल्ल्यान भुरगेंय ॲनेमिक जाता. त्या भायर हांगां बाळांतपणांत आवयन सुशेग घेवप, काम करप ना हें हांगच्या परिस्थितींत कशें शक्य जातलें? ताका लागून हांगां बायलो वेणो सुरू जाय मेरेन काम करतात. निमाणें मेरेन काम करप आनी पोट दुखूं लागतकच खोपीच्या फाटल्यान वचप, हीच हांगची पद्दत. पूण कोंसुल्तोर सुरू जातकच तातूंत थोडो बदल जालो. तरी पयलीं दोतोराक दाखोवप बी प्रकारच नासलो. लोक त्या बायलेक सुटपाच्या वेळारच घेवन येताले. त्याभायर घरांतय बाळांतपणां जातालीं. मागीर कोंसुल्तोरींतय कांय केशी येवंक लागिल्ल्यो. खास करून चडश्यो अडचल्ल्यो बायलो येताल्यो. आमी सैमीक सुटकेचेर भर दिताले. कारण आमचे कडेन त्या खातीर जाय जाल्लीं गरजेचीं कांयच उपकरणां नासलीं. दुसरी म्हत्वाची गजाल म्हणल्यार ह्या बायलांची वेदना सोंसपाची तयारी आसताली.

अशेंच एक फावट अडचल्ल्या बायलेक पांच- स जाण खाटीर न्हिदोवन घेवन आयले. भुरगें आडवे आसलें. ताचो हात भायर आयिल्लो. सैमीक बाळंटेर शक्य ना हें आमकां कळ्ळें. पावसाचे दीस. रस्ते बंद जाल्ले. तेन्ना आमचे कडेन गाडी नासली. चंद्रपूराक गेले तरच ऑपरेशन करप शक्य आसलें. पूण वतले कशे? जो मेरेन भुरगें भायर येना तो मेरेन त्या आवयच्या जिवाकय धोको आसलो. आमी बरोबरच्या सोयऱ्यांक सगळें समजावन सांगलें. ते म्हणपाक लागले, ‘अशा पावसांत आमी दुसरे कडेन खंय वतले ? आमचे कडेन पयशे नात, भाशाय येना. तुमचे कडेन विस्वासान आयल्यात. तुमीच कितें तरी करात.” ते परिस्थितींत भुरगें आनी आवय दोगांय वांचप कठीणच आसलें. भुरगें भायर काडलें तर आवय वांचूक शकताली. ताणीं ‘काडात’ अशें सांगतकच आमची जापसालदारकी वाडली. हो अणभव आमचे खातीर नवोच आसलो. आमी असलें ऑपरेशन करूंक नासलें आनी पळोवंकय नासलें. पूण काळजार फातर दवरून ऑपरेशन सुरू केलें. भुरग्याक कातरून भायर काडलें. आवयची सुटका जाली. हें सगळें करतना खूब वायट दिसलें. पूण आमच्या ऑपरेशनान आवय साल्वार जाली. दोन- तीन दिसांनी ती 15- 20 किलोमिटर पयस आपल्या गांवांत चलत गेली.

ह्या ऑपरेशना उपरांतय पयलींचोच अणभव आयलो. भुरगें गेलें म्हण त्या लोकांक, त्या आवयक सुद्दां व्हडलेशें कांय दिसलेंना. आवयचो जीव वांचलो तेंच बरें जालें. जातलीं तिका आनीक भुरगीं… असो तांचो सरळ-सादो विचार आसलो. त्या भायर थंय भुरगे मरपाचें प्रमाण इतलें की कुपोशण, दुयेंस, सोरोप दंश ह्या खातीर खूब भुरगीं पयल्याच वर्सा मरणादारांत पावतालीं. हें भुरगें थोडें पयलीं गेलें इतलेंच, अशें तांकां दिसलें जायत तें त्याच खातीर. फुडें त्या बायलेचीं दोन बाळांतपणां जालीं. तीं नॉर्मल जालीं. मागीर ह्या दोनुय भुरग्यांक बरे तरेन वाडयात, अशें समजावन सांगून तिच्या घोवाचें ऑपरेशनय आमी केलें.

आपलें दुख्ख हीं मनशां आपले भितरच सोंसतात. दुसऱ्याक सांगून रडत बसनात. कारण तीं ज्या परिस्थितींत रावतात थंय तांकां अशें वागपाकच मेळना. आनीक एक केस सांगतां. एक फावट एका धा वर्सांच्या चलयेच्या पोटांत कशी कोण जाणा, कोंड्याची काडी गेली. काडयेक लागून ताच्या पोटाक बुराक पडलो आनी ताची आंतकडीच भायर आयली. तें चलीय अशें धीराचें की ताणें आवय-बापायक बरोबर घेतलें आनी ती भायर आयिल्ली आंतकडी हातांत धरून पंदरा किलोमीटर चलून आयलें. ताका आकांताच्यो वेदना जाताल्यो जावये; पूण अजाप म्हणल्यार तें बरें उलयतालें. भायर आयिल्ल्यान आंतकडी फुगिल्ली. अशो केशी हरशीं चडशो पळोवपाक मेळनात. पुस्तकांत तर नाच्च ना. ही आंतकडी परत भितर धुकळप हो एकच उपाय आमच्या मुखार आसलो. म्हुणून चिड्डून ती थोडीशी बारीक केली आनी पोटाच्या त्या बुराकांत धुकळपाचो येत्न सुरू केलो. हें काम खूब हळूहळू करचें पडलें. ताका आकांत दुखतालें जातलें. पूण तें चली इतलें सोसणीकायेचें की मदींच मात्शें आवयस् आवयस् करून रडपा खेरीज कांय त्रास दिलोना. बऱ्याच वेळाच्या येत्ना उपरांत आंतकडी परत भितर गेली. हें सगळें करतना चली पुराय सुद्दीर आसलें. मागीर टांके घालून पोट शिंवलें. अँटिबायोटिक्स सुरू केलीं. कांयच त्रास जायनासतना तें चली खणखणीत बरें जावन कांय दिसांनीं आपल्या घरा गेलें.

(मुखार चलता)

प्रकाशवाटा (मूळ लेखक : डॉ. प्रकाश आमटे)

देविदास गजानन नायक 

98505 35051