भांगरभूंय | प्रतिनिधी
नवरात्रीची खरी मजा येता ती अंत्रुज म्हालांतल्या देवळांनी. देवळां ह्या दिसांनी सजयतात. रोजांच्यो माळो, लायटीची रोशणाय. सभामंडप रांगोळी, फुलांनी सजून वता. देवीचें मखर फुलांनी, रंगीत फोलींनी सजयतात.
अश्वीन शुद्ध प्रतिपदेक शरद रुतू गोंयांत सुरू जाता. ह्याच दिसांनी शीं पडटा. ल्हवूल्हवू आंगाक थंडी खाता. प्रतिपदे सावन नमी मेरेन देवदेवतेचो व्हडलो उत्सव गोंयांतल्या देवळांनी मनयतात. ताका शारदीय नवरात्र अशें म्हणटात. पयलो दीस घटस्थापनेचो. णव दीस देवळांनी भजन, किर्तन, धर्मीक कार्यावळी जातात. ताका तरणाटे, जाण्टे, बायलो व्हड संख्येन हाजीर रावतात. हो उत्सव म्हणल्यार नवरात्रां. गोंयांतले गुजराती लोक भक्तीभावान आपल्या घरांनी हो उत्सव मनयतात. गोंयकार बायलोय णवूय दीस कडक सोंवळें, उपास करतात. णव दीस कांदो, लसूण पसून खायनात.
नवरात्रीचे आदले दीस आंगणांतलें तुळशी वृंदावन धुवून, पुसून सजयतात. तें रंगयतात. मुखार दिवली लायतात. ती रातभर पेट्टा. दुसरे दीस न्हावन धुवून तुळशीक गंध, फुल, हळद- कुकूम, कापूर दाखोवन पूजा करता. तुळशीक तरेकवार फुलांच्यो माळो ओंपतात. गोंयच्या बायलांनी ही परंपरा सांबाळून दवरल्या.
नवरात्रीची खरी मजा येता ती अंत्रुज म्हालांतल्या देवळांनी. देवळां ह्या दिसांनी सजयतात. रोजांच्यो माळो, लायटीची रोशणाय. सभामंडप रांगोळी, फुलांनी सजून वता. देवीचें मखर फुलांनी, रंगीत फोलींनी सजयतात. देवीक णवूय राती णव वारी भरजरी शाली, खणाची चोळी, भांगराचे अलंकार घालतात. दर राती तिची वेगळीवेगळी वेशभूशा करतात. सरस्वती माता, महिषासुरमर्दीनी, चामुंडा, लयराई, दुर्गा अशा विवीध रुपांनी देवी भक्तांक दर्शन दिता. हजारांनी भक्त देवीचें दर्शन घेवपाक उतावीळ जाल्ले आसतात. ते सभामंडपांत गर्दी करतात.
देवीक मखरांत सजयतकच तें फाटल्या फुडल्यान धोलयतात. ही परंपरा फक्त गोंयांत आसा. धोल, ताशे, चौघुड्यांच्या वादनात, शंख नाद करून मखर धोलयतात, तेन्ना वातावरण पवित्र जाता. तें दृश्य पळयसारकें आसता. पुरयत देवीक आरत, धुपारत, कर्पुर आरत दाखयतात. मागीर तीर्थप्रसादाचें वांटप जाता.
नवरात्रांचे णवूय दीस तरणाटे चले, चलयो तरातरांचो भेस करून गरबा, दांडीया खेळटात. धालांचे मांड, माटव, देवळाचो मंडप हांगा टिपऱ्यो घेवन चले आनी चलयो दांडिया खेळपाक वतात. सगलींजाणां एकजुटीन फांतोड मेरेन दांडिया खेळटात. गुजराती भाव- भयणांय आपल्या पारंपरीक भेसांत चनया, चोली घालून दांडीया, गरबा खेळटात. दांडिया खेळपाकूच न्हय, तर तो पळोवपाक पसून शेंकड्यांनी लोक वतात. दांडियाच्यो सर्तीय जातात.
मदीं तीन दीस गोंयांतल्या सगल्या मुळाव्या शाळांनी माता सरस्वतीची स्थापना करतात. सगलीं भुरगीं पुजेचें साहित्य घेवन शाळेंत येतात. आदल्या तेंपार पाटयेचेर सरस्वतीचें चित्र काडून त्यो पाटयो पुजेक लायताले. शिक्षणाचें म्हत्व पटोवन दिवपी हो व्हडलो दीस.
हे सरस्वती नमन तुझ्या पदकमली
तव ठायी वृत्ती रमली, विद्येचा छंद जयाला
तो नमिल देवी तुजला
ही प्रार्थना म्हणून शारदे मातेची आराधना दरेकलो करता. ह्या सुवाळ्या निमतान रांगोळी, चित्रकला, शुद्धलेखन सर्त जाता. ताका लागून भुरग्यांच्या सुप्त गुणांक वाव मेळटा. सरस्वती पुजे निमतान बायलो फुगड्योय घालतात.
कांय घरांनी देवा मुखार नवरात्रां मनयतात. ल्हान ल्हान मातयेच्या बुडकुल्यांत तरेकवार कड्डण घालतात. दर दिसा तातूंत उदक घालतात. कांय दिसांनी तांकां आंकूर फुट्टात. ताका देवीचें रुजवण म्हणटात. बायलां आपल्या केसांत तें माळटात. णव राती भजन, गायन, किर्तन जाता. वातावरण सामकें भक्तमय जाता. हाकाच म्हणटात नवरात्री.
– सिद्धी तिळवे
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
