घरकार

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

मुद्देसूद उलोवप, फटकळपणा ना, सदांच सगळे कामांत वेवस्तीत, कोणाच्याच विशीं कुसकेंपण नाशिल्लो निसुवार्थी ‘मनीस’…

तुमी म्हळें बगर घरकार सोबनाशिल्लो. भोववचन, आदर, उंचेली सुवात, मान, आदर. आपलोच मनीस पूण ताका कुंड्या पास्ट केन्नाच लेखप ना. ‘जापसालदार ‘आसूं वा नासूं. घोवाक मान तसोच, तितलोच घरकान्नीक फावतालो.

‘आयले तुमी, च्या घेयात.” ‘तुमचे खातीर भजीं केल्यात.” बाबडी घरकान्न रूच पळोवंक एकच भजें मोस्त्राक खाताली. कामाक साकून आयिल्लो घोव पटापट भजीं खावन मेकळो. “आगो तुवें खाली?” अशें केन्नाच तोंडा भायर सरनाशिल्लें. बायलुय ओगी रावताली. कांय फावट ताचे बरोबर भजींय खाताली.

उदक काडून दवरलां, कपडेय दवरल्यात. घोव हुं ना चूं करीनासतना न्हांवक वतालो. न्हाणां जाली जेवणां जाली तरी घरकाराचो घरात आवाज ना.

“कितें म्हूण ‘हें’ मोनेपण.” पार्वती मनांत येवजिताली. इतल्यांत धाकटो गुणो धांवत आयलो.

“बाबा, फाल्यां श्रावणी सोमार. आई, जाबांवले वचूंया म्हूण म्हाका सांगताली.”

‘या न्हय’. म्हणत बापायन बायले कडेन पळयलें ती हांसली. 

“शाण्या वचूया.” आईचें म्हणणें बाबान आयकले म्हूण धाकटो दामोदर खोशी जालो. “काय बरो घरकार म्हजो. चड उलोवंक येना खरें पूण आपल्या घरच्यांच्या मनांतलें सारकें वळखता. अशे वेळार उलोवन चड दाखयना पूण समजून पावल मारता.

दुसरे दिसा आई, बाबा, दामोदर, नणंद शीला आनी आजी जांबावले पावलीं. सगळ्यांक जाय तितलो वेळ दिलो. सगल्यांक बरीं करून सांबाळून घेवन आयलो. तोंड उकतें जालें, फकत तितलेंच कामां पुरतें. ‘बाबा’ ‘बाबा’ म्हणून दामोदरान भरपूर बोवाळ घालो.

घरा पावतांच पार्वतीन थोड्या वेळा भितर जेवणाची तयारी केली. वेवस्तीत जेवन भायर वोल्तेरार बशिल्ले कडेन सहज भयणीचे लग्नाचो प्रस्न आजेन काडला. “बाबा, पार्वतीन बरो चलो पळयला. तांच्याच घरचो. ताका श्रेया आवडलां. फुडें कितें करपाचें पळय.”

“आतां सद्याक म्हजे प्रोमोशन जाता. दोन म्हयन्यांनी थारावया.”

‘तशें जाल्यार तशें, पार्वतीक रकाद दिवुनी.’ ते प्रमाण रखाद धाडलो. बाबाचें प्रमोशन जालें आनी स म्हयन्यां भितर श्रेयाचें लग्न. 

लग्नाचें दिवप घेवप अशें वेळार ‘बाबा’ सगळ्या फुडें “ तुमचें कितें म्हणणे, दिवपाचें कितें, वस्ती… उलयात.”

सरळ प्रस्नांक सरळ जापो आनी दुबाव नासतना प्रस्न सुटावे. तांची तर्क शुध्द, बुद्धी आनी दर कामाची ततपरताय, खिणांक प्रस्नाची जाप सोदपाची तल्लख बुद्धीनूच वेले- वेले पांवडे गांठीत वतालो. देखून ल्हानपणातल्यान ताका वळखुवपी आजी पार्वतीक खूब तोखेताली.

“म्हजो घोव असो, तो तसो” अशें म्हणीनासतना शांत रावन पार्वती घरकाराच्या सभावा प्रमाण सहकार दिताली. 

“बाबा म्हजो भांगरच पूण ही अपुरबायेची म्हजी पार्वती लकलकीत वज्र. म्हणून इतलो बरो भांगराचो संवसार चलला.”

जितली आजी पार्वतीच्यो तोखणायो करताली बाबाचें तोंण फुलतालें, अभिमानान. आपलो सभाव ताका बेस बरो खबर आशिलो. तरी सगळें सांबाळून घेता पार्वती.

“केन्नाच राग, तिडक उक्तायना.”

“हाच्यो ताच्यो बकच्छायो ना. केन्ना कोणा कडेन झुंजां ना.”

आजे कडल्यान सगल्यो खबरी ताज्या कानां मेरेन पावताल्यो. पूण पार्वती कोणाचेंच वांकडेपण ताजे मेरेन पावयनाशिल्ले.

भोंवतना सामकी ‘नीज’ गोंयकाराचो भेस, वागप उलोवपय तशेंच घराब्याक सोब सारकें.

“ही खंयच्यान उबारूंन हाडली रे बाबा!” म्हणून सर्वेशाचे इश्ट ताची फकांडां करताले. घरकाराची थुळणांय चड केन्ना करीनाशिल्ली. पूण आपल्या घरकाराक लागून इतलो व्हड मान, आदर आपल्याक मेळटा हेंय तिका खबर आशिल्लें.

स्वताक उणाक.. कमीपणाचे भाव दोगांच्या मनांत एकामेका विंशी केन्नाच आयले नात. आजी बाबा आनी पार्वतीची खबर सांगतना मोट्या नेटान तल्लीन जाताली. 

आज काल अशी पार्वती मेळप मातशी कठीणच दिसता. आसातूय… ना अशी न्हय. पूण म्हज्या बाबा आनी पार्वतीची सर कोणाक येवची ना.

“कांय गुण जल्मतांच येतात. ते धोडायले म्हूण तशें जमना.”

“जें खरें तेंच खरें, तेंच बरें.”

“असो घरकार मेळप भाग्यानूच”

“अशी बायल मेळुंक नशीब जाय.” दोगांचे नातें समजीकायेचें. केन्नाच एकामेका कडेन वाद, बाचा बाची, तुजें म्हजें करी नासतना जगप मोटोच ‘अपवाद’.

आपल्याक आपले बायलेक लोक, घरचीं तोखेतात. ‘आदर्श जोडपे’ म्हणटात तांकांच अजाप जातालें. मुद्देसूद उलोवप, फटकळपणा ना, सदांच सगळे कामांत वेवस्तीत, कोणाच्याच विशीं कुसकेंपण नाशिल्लो निसुवार्थी ‘मनीस’, ‘घरकार’ आपलें घर, शेजार पाजार राखूनय, आपले नांव ‘गोंयकार’ म्हणपाचो स्वभिमान, अभिमानन जगपी आनी हेरांक देखीर चलपाक लावपी तेंय बी नकळत.

एके बायलेच्यो जायत्यो अपेक्षाय आसतात. ना कोणा बरोबर सर्त ना कोणाचें देणें घेणें. जें जोडटा ताचे भितर आपलो ‘संवसार’ म्हणत आपलो स्वताचो पाडो घालून गिरयत वताली पार्वती, तिचो “घरकार”.  

विजया नवीन शेळडेकार