भांगरभूंय | प्रतिनिधी
(आमच्यो अडचणी एकठांय रावन सोडयिल्ल्यान आमी सगळे खूब लागीं आयले. आमचें सगल्यांचें अशें एक कुटुंब तयार जालें….जें आजुनय एकठांय आसा. आतां मुखार….)
हेमलकसाचो सुरवातेचो काळ आमचे खातीर सामकोच प्रतिकूल आसलो. कितेंय करपाक जाय तर संघर्श करचोच पडटालो. भायल्या जगा कडेन कसलोच संपर्क नाशिल्ल्या वाठारांत येवन रावपाचो निर्णय आमच्या आमीच घेतिल्लो देखून ताची खंत कोणाकच नासली; मात् विपरीत परिस्थितीक तोंड दितना आमकां कठीण परिक्षेकूच मुखार वच्चें पडटालें. गांवांत वा शारांत रावपी खंयच्याय सादारण मनशा सारकें तें जिवीत नासलें. आमी ज्या भागांत आमचें नवें जीवन फुलोवपाक पळयताले थंय कांयच नासलें. वाठारांतल्यान भायर सरपाक वाहनां नासलीं आनी रस्तेय नासले. हेरां कडेन संपर्क करपाक फोन नासले आनी ‘पोस्ट ऑफीस’य नासलें. भायल्या जगा कडेन, मुखेलपणान आनंदवना कडेन, जोडपी एकच मनीस आसलो तो म्हळ्यार नागेपल्लीच्या प्रकल्पाची जापसालदारकी सांबाळपी जगन मचकले. खास करून पावसांत जेन्ना पुराय संपर्क तुट्टालो आनी कांय म्हत्वाचो रकाद वा सामान पावोवपाक जाय तर आमी सामके जगनाचेर पातयेवन आसताले. तेन्ना ताचे कडेन आसली फकत एक सायकल. ती चलयत चलयत तो 65 किलोमीटर आमकां रकाद दिवंक येतालो.
आमकां जाय आसतालीं तीं म्हत्वाचीं वखदां वा हेर गरजेचें सामान जगन सायकलीर दवरतालो आनी पॅडलां मारीत हेमलकसाक येतालो. वाटेर धा- बारा व्हाळ आनी बांदिया न्हंय लागताली. जायतेदां न्हंय आनी व्हाळांक हुंवार आयिल्लो आसतालो. मागीर देगेर सायकल दवरुन जगन हें सगळें सामान माथ्यार घेवन उदकांतल्यान आलतड पलतड मारतालो. सामान चड आसल्यार ताका दोन- तीन फेरे मारचे पडटाले. सामानाच्या पेझान जड जाल्ली सायकल हुंवाराच्या उदकांतल्यान व्हरप भोव कुस्तार जाताली, म्हुणून ही सगळी खटपट. अशी सर्कस ताका प्रत्येक व्हाळार करची पडटाली. व्हाळ हुपलो की सायकलीन फुडली वाट धरप. खंयच्याय व्हाळाक चडच उदक आसल्यार तें देंवपाची वाट पळयत तो त्या निर्मनीस रानांत वरांची वरां बसून रावतालो….. हें तो वर्सानवर्स करीत आसा– तेंय हांसत्या नुरेन. ताका लागून जगन हेमलकसाच्या प्रकल्पांत काम करनासलो तरी ताणें ह्या प्रकल्पा खातीर आमचे इतलेच कश्ट घेतल्यात. त्या भायर नागेपल्लीक शेत, भाजीपालो रोवप, थंयच्या गांवांतल्या लोकांचे प्रस्न सोडवप, हें ताचें काम चालूच आसलें. जगनाचें लग्न ताईनच करुन दिल्लें. ताची बायल मुक्ता, ती लेगीत आनंदवनांतलीच. ताका लागून पयलीं सावन तांचें घर म्हळ्यार आमच्या खातीर आनी आमच्या सोयऱ्यां खातीरय हक्काचें घर जाल्लें.
हेमलकसाच्या अडचणींचेर जैत जोडीत जगपाक आमी शिकताले पूण जगा कडेन तुटूनच उरिल्ले. रानांत राविल्ल्यान आमच्या मेरेन खबरांपत्रां, पुस्तकां बी येवपाचो प्रस्नच नासलो. ताका लागून जगांत कितें चल्लां, हें आमकां बरेचदां कळचनासलें. आमचे कडेन एक ट्रान्झिस्टर आसलो, ताचेर आमी बातम्यो आयकताले; पूण थळावीं स्टेशनां खूबदां लागच नासलीं. बीबीसी मात् लागतालें. जगा कडच्यान आमी कितले तुटिल्ले हाचें तेन्नाचें उदाहरण म्हळ्यार देशांत लागू जाल्लो आपतकाळ (इमरजन्सी) . 26 जून 1975 क आणीबाणी जाहीर जाली, हें हेमलकसाक आमकां सुरवातेक कळ्ळेंच ना; कारण त्या पयलींच 17 जूनाक दडकांनी पावस सुरू जाल्ल्यान आमचो संपर्क तुटिल्लो. रेडिओवेल्यो बातम्योय सेन्सॉर्ड आसताल्यो. ताका लागून देशांत कितें घडटा हाचो आमकां रानांत पत्तोच नासतालो. जें आणीबाणीचें तेंच हेर घडणूकांचें जातालें.
1975 त मंदा आवय जावपाचें आसलें. ताचें ह्या रानांत खावप-पिवप सारकें जांवचेंना म्हूण ताई ताका हेमलकसांतल्यान घेवन गेली. थंयच्यान ताका नागपूराक व्हेलें. तें हांगच्यान गेल्या उपरांत असो घोग्याचो पावस सुरू जालो की म्हाका ते वटेनची कांय खबरच मेळ्ळीना. 9 आगस्टाक दिगंताचो ( पिलूचो) जल्म जालो; पूण ही गोड खबर म्हज्या मेरेन– साक्षात बापाय मेरेन – पावपाक आख्खो एक म्हयनो गेलो. म्हाका रकाद दिवंक बाबान जगनाक फोन केलो, पूण थंय इतलो पावस झडटालो की तो सायकलीन येवपाकच शकलोना. आनीक म्हाका ही बातमी बऱ्याच दिसांनी कळ्ळी. तेन्नाचे दीस हे अशे हुस्क्याचे आसले.
पिलूच्या जल्माची बातमी म्हज्या मेरेन कशी पावली खबर आसा? जल्मा उपरांत पयल्याच म्हयन्यांत पिलूक डायरिया जालो. ताची भलायकी चिंता करपा सारखी आसली. ताका लागून आनंदवनांतल्यान जगना कडेन परत रकाद पावलो. पूण पावसाक लागून पिलूच्या जल्माचीच खबर तो मेरेन म्हजे कडेन पावूंक नासली .निमाणे पिलूच्या दुयेंसा खातीर ताका हेमलकसाक हाडचोच पडलो. जगन जीप घेवन अर्द वाटेर आयलो. थंय भरून व्हांवतल्या व्हाळा कडेन जीप दवरुन तो कसोतरी सायकलीन हेमलकसाक आयलो. पिलूच्या जल्माची आनी ताच्या दुयेंसाची खबर म्हाका एकाच वेळार कळ्ळी. म्हाका रकाद दितकच तो आनी हांव परत जीपी कडेन आयले. पूण जीप जंय उबी केल्ली थंय मेरेन उदकाचो लोट आयिल्ल्यान झोत मारून ती व्हांवत गेली. पूण फकत नशीबान मदीं मोटो फातर आशिल्लो ताका आडकून उरली. फातर धुकलुन काडून जीप कशीतरी सुरू केली आनी हुंवार कमी जातकच आमी रातचे आनंदवनांत पावले. त्या काळांतले अशे जीवघेणे अणभव याद जाले की आमी ते दीस कशे काडले, हें चिंतून आतां अजाप दिसता.
(मुखार चलता)
प्रकाशवाटा (मूळ लेखक : डॉ. प्रकाश आमटे)
देविदास गजानन नायक
98505 35051
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
