भांगरभूंय | प्रतिनिधी
(बाबान म्हाका मस्करेन म्हळें,” कितें रे , आतां होडें बुडलें तर तूं कोणाक वाचयतलो ? म्हाका काय हाका ?” हांव निरुत्तर जालों. कितें जाप दिवप तेंच समजलेंना. बाबा व्हड-व्हडान हांसले…. आतां मुखार…)
रस्ते नासप, न्हंय पलतडीं वचपाक बरी सोय नासप, ह्यो अडचणी बाबांक केन्ना लागल्योच नात. कितेंय जालें तरी ते हेमलकसाक येत रावले. पूण जेन्ना बाबांक भलायके खातीर व्हड्यांतल्यान येवप जायना जालें तेन्ना ताणीं दुसरो मार्ग धल्लो. ते न्हंयचे देगे मेरेन ट्रकांत न्हिदून येताले आनी थंयच धडेर मुक्काम करताले. ते आयले की जगन तसो रकाद घेवन 30 किलोमिटर सायकल चलयत येतालो. मागीर आमी बैलांगाडी घेवन तांकां मेळपाक वताले. बाबा आनंदवनांतल्यान भोवतेक सकाळीं भायर सरताले आनी दनपार मेरेन न्हंयेचे तडीर पावताले. जगन रकाद घेवन आयलो की आमी रोखडेच बैलांगाडी घेवन वताले; पूण पावता म्हळ्यार रात जाताली. मागीर आमीय थंयच रावताले. तांकां घडिल्ल्यो सगळ्यो बऱ्यो- वायट घडणुको सांगताले. सकाळीं ते आनंदवनांत वचपाक भायर सरताले आनी आमी हेमलकसाक परत येताले. डिसेंबर ते जून ह्या तेंपार तांच्यो अशो खूब भोंवड्यो जाताल्यो. आमकां हुस्को जातालो पूण ते आयकना आसले.
हेमलकसा प्रकल्पा खातीर तांकां खूब आस्था आशिल्ली. आमची गैरसोय जावची ना हाचे कडेन तांचें पुराय लक्ष आसतालें आनी आनंदवनांतल्यान गरजेच्यो वस्तू ते खास आमच्या खातीर धाडटाले. आमी रानांत रावताले देखून आमकां कांयच मेळनासलें. सगळें सामान, धान्य, भाजीपालो, वखदां ह्या खातीर आमी पुरायपणान आनंदवनाचेर पातयेवन आसताले. आमकां बाबांसारखोच विकासाचोय व्हड आदार आसलो. तो स्वता ट्रक चलोवन हें सगळें सामान हाडटालो. आमी थोडें शेतकाम सुरू केल्लें. भाजीपालोय रोयताले, पूण तरी तो पावनासलो. आनंदवनाच्या आदारा खेरीज हेमलकसाचें काम चलपाक शकनासलें. हेमलकसा भोंवतणी ल्हान ल्हान हजारेक गांव आसत; पूण थंय रावपी आदिवासी पीक जातकच जेवण करपाक भात वापरनासले. फळां, कंदमुळां आनी जनावरां मारुन खावप, हेंच तांचें जेवण. ताकालागून अशें भात, भाजीपाल्याची बी तांकां गरजच नासताली. गरज ना थंय दुकान कोण कित्याक घालतलो ? त्या भायर हेमलकसा हें रानच आशिल्ल्यान रानांत आनी खंयची दुकानां ? ना म्हळ्यार भामरागडाक दोन दुकानां आसलीं. त्या दुकानांतय सामको सादो म्हाल (कांदे, बटाट बीं)आसतालो. पूण थंय वचप म्हळ्यार डोंग्यांतल्यान वचपाक जाय आसलें. त्याभायर त्यो वस्तू म्हारग आसताल्यो. ताका लागून आनंदवनांतल्यान येतल्या शिद्याचेरच आमी पातयेवन रावताले.
आमी ज्या विपरीत परिस्थितींत हेमलकसाक रावताले, ताची ताईक खूब चिंता आसताली. बाबां भशेन तीय जायतेदां हेमलकसाक येताली. मिर्गाच्या चार म्हयन्यांत तिचो एक तरी फेरो हेमलकसाक आसतालोच. तिकाय ह्या सगळ्या प्रवासाचो त्रास जातालो. आलापल्ली मेरेन ट्रक आनी थंयच्यान 70 किलोमीटर तिका चलत येवचें पडटालें. पूण आमकां प्रत्यक्ष पळयले बगर तिका सुशेग नासतालो. तरनाटीं भुरगीं हांगां अशीं रानांत रावतात म्हुणून तिका वायट दिसतालें. देखून ती येतना कितें कितें घेवन येताली. त्या दिसांनी मागीर आमची दिवाळी जाताली ! हांगच्या दमटसाणेंत गवाचें पीठ बरें उरनासलें. चार आठ दिसांतच तातूंत किड जाताली. ताका लागून ताजें पीठ आयलें की चारेक दीस रोटयो मेळताल्यो. हरशीं शीत- वन्न आनी कांदे- बटाटांची भाजी. अशेंच आमचें जेवण आसतालें. भुरगेंपणांत हांव शीत केन्नाच जेवनासलों. म्हाका रोटीच जाय आसताली. मात् हांगां सादी रोटीय खावपाक मेळना म्हण ताईक खूब वायट दिसतालें. आमी आमच्या तरेन ह्या प्रस्नाचेर उपाय काडिल्लो. आमी हेमलकसाक दातें व्हेल्लें. रोटयो खावपाची इत्सा जाली जाल्यार आमचे मदले दोगजाण दात्यार बसून पीठ दळताले. मागीर तें पीठ चार दीस पावोवन आमी रोटयोच खाताले.
आमी रानांत अशे दीस काडटात हाची आनंदवनांत बाबा, ताई आनी विकासाक पुराय जाणविकाय आसली. ताई, बाबां भशेनच विकासय आमकां कशे कमीत कमी त्रास जातले तें पळयतालो. हेमलकसाक कांय कमी पडना, हाचेर ताची नदर आसताली. खंयच्याय आवय- बापायक आपलीं भुरगीं सुखांत रावचीं अशें दिसताच, पूण आमी ज्या परिस्थितींत रावताले त्या खातीर तांचो जीव चुरचुरतालो. चड करून पावसांत सगळे मार्ग बंद जाताले तेन्ना तर ते खूबच कासावीस जाताले. पूण आमकां मात् ताचें तितलें कांय दिसनासलें ; कारण एक तर मनाची तशी तयारी जाल्ली आनी दुसरी गजाल म्हळ्यार तरनाटी पिराय आशिल्ल्यान उर्बा आसली.
(मुखार चलता)
प्रकाशवाटा (मूळ लेखक : डॉ. प्रकाश आमटे)
देविदास गजानन नायक
98505 35051
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
