भांगरभूंय | प्रतिनिधी
आमी घरकामा खातीर 2019 त कर्नाटकांतल्यान एक भुरगें हाडिल्लें. 21- 22 वर्सांचें चली जशें वागता तशेंच वागतालें. दर दिसा सेल्फी बी काडटालें. व्हाॅट्सअॅपाचेर स्टेटस घालतालें. त्या वर्सा ज्ञानपीठकार गिरीश कर्नांड संवसाराक अंतरिल्ले. जाल्यार लक्ष्मीन व्हाॅट्सअॅपाचेर स्टेटस घालो. तो पळोवन हांवें ताका विचारलें, ‘हो कोण तो खबर आसा?’ ताणें जाप दिली, ‘आमचो व्हड लेखक’. हें आयकून म्हाका ताची सुमाराभायर तोखणाय दिसली…. आनी फाटल्या कांय दिसांनी गोंयांत जें चल्लां तें पळोवन ताची सामकी याद आयली. भाशाभिमान हो दक्षीणेच्या लोकां कडल्यान शिकचो. गोंयकारांनी तर सामकोच शिकचो.
ज्ञानपीठ जैतिवंत लेखक राजभास कायद्याचेर आपलें मत मांडटा, जें मांडपाचो ताका अधिकार आसा. ताचेर स्वताक भाशाप्रेमी म्हणपी तोल सांबाळनासतना, उणाक पांवड्यार वचून भाई मावज्याचेर टिका करतात. 80 वर्सांच्या ज्येश्ठ साहित्यकाराचेर आपूण टिका करता, हाचें भान दवरिनासतना, ‘भाईन भाशाद्वेश केलो, तांकां तसो द्वेश करपाक ज्ञानपीठ दिलां?’ अश्यो फालतू प्रतिक्रिया आयल्यो.
भाशाद्वेश आनी भाशाभिमान हांतलो फरक हांकां खबर आसा? जर आपले भाशेचो अभिमान बाळगुवप दुसऱ्या भाशेचो द्वेश करप आशिल्लो जाल्यार दक्षीणेंतले सगले ज्ञानपीठकार, सरस्वती सन्मान जैतिवंत कितें भाशाद्वेशी? ना.
दक्षीणेंत हिंदी वापरिनात. जंय तांची भास कळना असो मनीस आसलो जाल्यार ते इंग्लिशींतल्यान उलयतात. हिंदी दक्षीणेंतल्या लोकांक नाका. हाचें कारण हिंदी द्वेश न्हय जाल्यार तांचो भाशाभिमान आनी हिंदीच्या कांय लोकांक जो अहंकार आयिल्लो तो देंवोवपाक.
भारताच्या स्वातंत्र्याचें झूज चलतालें तो काळ. ब्रिटीश भारत सोडून वतकच इंग्लिशीचो जागो हिंदीन घेवचो, अशें गांधीजीक दिसतालें. पूण देशांतलो सर्वसामान्य मनीस उलयता ती हिंदी. हे हिंदीक ‘हिंदुस्तानी’ हें नांव गांधीजीन दिलें. हिंदीचो प्रचार भारतभर करपाक तांणी त्या – त्या प्रदेशांत इंग्लिशीचो जागो थळावी भाशा घेतली आनी संपर्काची भाशा ही हिंदी. गांधीजीन ‘दक्षीण भारत हिंदी प्रचार सभा’ स्थापन केली. ह्या कार्याक श्री. टंडन हांणी हिंदी साहित्य संमेलनाचे कार्यकर्ते दिले. आतां हिंदी खूब म्हत्वाची जातली ह्या हेतून हिंदीच्या कार्यकर्त्यांक अहंकार जालो. अशाच मद्रासांत जाल्ले एके सभेंत स्वामी सत्यभक्त उलोवपाक आयिल्ले. तांणी म्हणलें, ‘फाल्यां हिंदुस्थान स्वतंत्र जातकच हिंदी पुराय देशाची भाशा जातली. तुमी ही भाशा शिकात. तुमचीं सगलीं तिर्थक्षेत्रां हिंदुस्थानांत आसात. उत्तर हिंदुस्थानाचें दक्षीणेचेर सदांच अधिपत्य आसा. हिंदी शिकपांत तुमचें हीत आसा. तुमचे भाशेंत कितें आसा? एखाद्या आयदनांत कांय ल्हान फातर घालून आयदन हालयतकच जो आवाज जातलो तीच तुमची भाशा.’
ते सभेक स्वामीजींचें भाशण आयकुपाक कवी सुब्रह्मण्यम भारती हे तमीळ भाशेंतले सर्वश्रेश्ठ कवी आयिल्ले. स्वामीजींचें भाशण आयकून तांची तिडक मस्तकाक पावली. तांणी आपूण हिंदी भाशेक दक्षीणेंत पांय दवरपाक दिवचो ना, असो थंयच निश्चेव केलो. ह्या भाशेच्या स्वाभिमानान आयज लेगीत, म्हणल्यार देश स्वतंत्र जावन 77 वर्सां जालीं तरी हिंदीक दक्षीणेक पांय दिवंक दिलो ना.
एखादे भाशेक हिणसावन उणाक लेखपाच्या हेतान जर कांय लोक आपले भाशेचें श्रेश्ठत्व मिरोवंक सोदतात जाल्यार तो अहंकार आतांच मोडून काडपाक जाय. स्वताक मराठीप्रेमी म्हणून जांणी उणाक पातळेचेर येवन भाई मावज्याचो निशेध केलो. तांचे भितर भाशामोग उणो आनी अहंकार, अज्ञान चड दिसलें.
आतां उलोवया संस्कार आनी परंपरेचेर. मराठीन गोंयांत संस्कृतीक वारसो जपलो अशें कांय जाण म्हणटात. फट. संस्कृतीक वारसो हो संस्कारांतल्यान जतन जाता आनी दरेका गोंयकाराक संस्कार कोंकणींतल्यान मेळ्ळ्यात. म्हजेर संस्कार कोंकणींतल्यान जाल्यात. हांवें रामायण, महाभारत म्हजे आज्जे कडल्यान कोंकणींतल्यान आयकलां. म्हज्या दोनूय आज्ज्यांनी केन्नाच नातरांक मराठींतल्यान किदेंच शिकयिल्लें म्हाका याद जायना.
दुसरें, गोंयच्या दायजा विशीं, संस्कृती विशीं उलयतना फकत हिंदू समाजा विशींच उलोवप? क्रिस्तांव भाव- भयणां गोंय राज्याचो अविभाज्य घटक. तांच्या जिवितांत मराठीक केन्नाच स्थान नाशिल्लें. आयजूय ना. गोंयकार म्हूण आमी हेर भारतीयां परस वेगळे. मराठी संस्कृतायेंत वाडिल्लो मनीस गोंयकारा परस साप वेगळो. ताचें खाण- जेवण, भास वेगळी. सण, परबो मनोवपाची पद्दत वेगळी.
मराठीन एके पिळगेची वाचनाची भूक भागयली हें सत. तें कोणूच अमान्य करीना. पूण ती आमची मायभास न्हय. वाचनान संस्कृतायो घडनात. संस्कृताय आनी भास जोडिल्ली आसता. गोंयची संस्कृताय ही कोंकणींतल्यानूच घडल्या. गोंयची संस्कृताय वाडली वा तिगली ती मराठी खातीर हें असत्य. मराठी विशीं इल्लो लेगीत द्वेश ना, पूण गरज आसा ती ह्या मराठीवाद्यांचो अहंकार सकयल देवोवपाची. एका सर्वसामान्य कोंकणी मनशाचो स्वाभिमान केन्ना जागो जातलो? काय जावचोच ना? खऱ्यांनीच ‘अजीब है गोवा के लोग?’
संपदा कुंकळकार
9850149319
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
