लज

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

”हांवें ताचे कडेन लग्न जाल्यार कशें?” वेदांगानी फकांणां काय खरेंपण कोणाक कांय कळळें ना. बायबाय मोटी हुशार तिणें वेदांगांक समजायलो ”मागीर तुका जाय तें उलोवया”.

स्वप्नीलाचें लग्न थारिल्लें. घरांतलीं सगलीं खोशी. येतल्या वतल्याच्या तोंडार हांसो पिकिल्लो. यो वच, हाड व्हर कर चालु. तातूंत घरांतलीं कामां पूर्णच जाय नाशिल्लीं. बायआकान सदाशिवाक रकाद धाडलो. जाता तितलो बेगीन कामाक कोणाक घेवन यो. बाबुल्याचें काम  म्हूण आयकताच सदाशिव आपल्या घरच्यांक फुसलावन दोगांय भाचयां घेवन हजर जालो.

मामा बरोबर व्हडल्या घरा वचपाचे उमळशीकेन आवयक रातभर न्हीद पडूंक ना. भाच्यांक तर केन्ना एकदा वाड्यार पावतले अशें जालें. आवयच्या म्हऱ्यांत न्हिदिल्लें कडेन दोगांनी आवोचेर प्रस्नाचो भडिमार केलो. रातभर आवय भुरगीं दोळ्यांक पाती लावंक पावलीं ना. फांतोडेर कोंब्या सादार उठून गोरवां गोठ्यांत दूद काडून दोगांय पोरां मामा बरोबर नवे कपडे घालून भायर सरलीं. 

पळय चड उलोंव नाकांत आं

प्रिया तुजी चड शाणेपणा नाकात गो. शापोतेर तूं.

ना गे कांय करचें ना गे हांव.

बरें आवय येता आमी.

सकाळीं गाडयेंत बशिल्लीं. खावप ना जेवप आमोरेचेर बायआकागेर पावलीं. बायआकान अपुरबायेन दोगांकूय नवे कपडे, गरम उदक वेवस्थीत सदाशिवाच्या भाच्यांक आपलेशे केलें. प्रिया आनी रेवती पोटभर जेवन वेगळे तांचे कुडीत वचून सुस्त न्हिदलीं. दुसरे दिसा सकाळींच उठून  मामा वचपाक भायर सरलो. बायआकान लग्न जाय मेरेन दोगांकूय दवरपाचें उतर दिलें. भियेंव नाका. सुसेगाद उरतलीं चल घरा. लग्नाक मात योच.”

हं हें… हें… करूंन हांसत सदाशिव येदे व्हडलें तोंड करून गेलो. ” हे… घे ” म्हूण बायआकान दिल्ली घडी बोल्सांत हात घालून पळयली.

”आरे बाबा ! हजार.’ मुमुरखोच हांसलो. बायआकागेर आयज मेरेन कितली भुरगीं घेवन आयलो. सगळीं सोयरीं सदाशिवाची तोखणाय करतालीं. उतराक मान दिवपी दवरिल्ल्या भुरग्याची लग्नां लावन दिवपाची जापसालकीच जणू बायआकान घेतिल्ली. 

सदाशिव बाबडो भोळो. पयशाची आस नाशिल्ली. आपल्याक भाटकान्नीगेर मेळिल्लो ‘मान’ ताका जितो आसतनाच मरपाक पुरो जालो. बायेन कितें सांगला? सावित्रीन मनांतलो उमाळो उक्तायलो. कसलीच भियेवचेली गरज ना, बायआकान सांगलां. ती दोगांय आपले आपूणच चूप जालीं.

26 जानेवारीक लग्न. भांगरां, कपडे हेर वस्तु मांडांवळ चोख पार पाडपाक सदाशिवा सारके घरचे मानाय फुके सवाय पोटभर जेवन उमेदीन कामाचो पाढो वाचताले.

प्रिया देवेंद्रालें व्हडलें चली. दिसपाक चाफेकळी. लग्ना घरांत येतल्या वतल्याचे नदरेंत भरिल्लें. ‘हे तें कोण बायबाय? प्रस्नाचेर  प्रस्न. खासा स्वप्नीला मुखारच कितले जाणांनी प्रस्न केले. स्वप्नीलान पयले खेप प्रियाक पळयलें तेन्ना तर तो सदाशिवाची भाची मानूक तयार नाशिल्लो.

‘मम्मा हाका कोणे पावयलां हांगां?”

‘आरे सदाशिवान.’

‘ अशें. पूण इतले सोबीत गो? मम्मा सांबाळून.’ स्वप्नीलाच्या मनांत भंयाची पाल चूक चूकपाक कारण नाशिल्लें. बाजारांत, वाड्यार, मार्केटांत, बेळगांव प्रियाक बरोबर घेवन बायआका भोंवली. लग्नाक बावीस दीस. घरांत सगळो पसारो कसो. घरभर मोट्या मोट्या भेटवस्तूच्यो राशी दर एकाचेर बायआकाची मात कडक नदर.

तेच दिसा आमोरेचेर वेदांग पावलो. दोन- तीन दीस मुंबय रावन आपल्या घरा आयिल्लो. आमोरेचेर वेदांगाची नदर प्रियाचेर पडली. सोबीत मूर्त पळयता त्या खिणां ताका आवडलें. ताणें आपल्या बायबाय कडेन चवकशी केली.

”बाय ही कोणाली चली?”

”आरे आमच्या सदाशिवाची भाची”, वेदांगाक पटलें ना.

”हांवें ताचे कडेन लग्न जाल्यार कशें?” वेदांगानी फकांणां काय खरेंपण कोणाक कांय कळळें ना. बायबाय मोटी हुशार तिणें वेदांगांक समजायलो ”मागीर तुका जाय तें उलोवया”.

”स्वप्नीलाचे लग्न जावन वचूनी”. आनी लग्न जालें. तेच बरोबर वेदांगाक अमेरिकेक वचपाचें आशिल्लें. म्हयनोच सुट्टी मेळटाली. आयलो खरो पूण ताका परत वच्चें अशें दिसना जालें. इत्साच ना जाली.

”बायबाय वतना ताचे बरोबर लग्न जावन वतलो”. म्हयनो जाता म्हळ्यार सदाशिव भाचयेक प्रियाक घरा व्हरपाक आयलो. म्हयनोच जाल्लो, पूण बायबायचें घरचे जाल्ले. सगळें करप वेवस्थीत मुदयेक थीक. बायबायक तर मनांतल्यान चली आवडिल्लें. ”समाज” एक व्हड बंधन येदे व्हडलें नांव! बायबाय तकलेन बों फिशाद बायल. वेदांगाक एक दोन म्हयन्यानी परत यो म्हळ्ळें. हें वटेन स्वप्नीलाच्या लग्नाच्या दबाज्यात सगळीं घुस्पली.

दोन म्हयने….. अशेच गेले. साद्या देवळांत माळ घालून वेदांग सिव्हील मॅरेज करूंन प्रियाक घेवन गेलो.

कोणाचो…. खंयच पत्तो लागलो ना. लिपोवपाचे नाशिल्ले बायबायक पूण येदे व्हडलें घराण्याचें नांव!…. वाट काडली तिणें बरी योग्य रितीन. कांटो लायनासतना फोड फोडलो. सदाशिवाक बरे तरेन समजायलो. ताचें तोंड सामकेंच शिंवलें. बायबायच्या मांडणेचे कांय जाणांक अजापच जालें. पूताचें मन दुखयनासतना मन राखपाचें काम करतना योग्य ती वाट सोदपी बायल…. आशिल्ली बायबाय लज म्हणू गांवभर पेरगांव जावचे आदींच दिशा दाखोवन मेकळी जाली.

विजया शेळडेकार