गोंयकारपण म्हणजें कितें?

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

गोंयकारपण म्हळ्यार तरेतरेच्यो सोऱ्यांच्यो बाटल्यो, मटक्याचो खेळ आनी नशेचें भाण. हें मात्तूय सारकें न्ही. गोंयकारपण म्हळ्यार गोंयची तशींच गोंयच्या अस्मितायेची वळख.

नीजाच्या अपुरबायेचें, भांगराळ्या वताचें, उजळ सांस्कृतायेचें,, तांबडे मातयेचें आनी सगळ्यांच्या मोगाचें अशें हें आमचे गोंय.
शणै गोंयबाब म्हणटात, “गोड म्हजें गोंय, सुंदर म्हजें गोंय, सासणाचें सुखदिणें हें म्हजें गोंय.”
गोंय म्हणटाच दोळ्या सामकार येतात त्यो हांगच्यो दर्यावेळो, पांचवीचार शेतां, हांगांची धार्मिक थळां आनी जीवाक भुलोवपी सैम. गोंय आमचें माणकुलें खरें, पूण फळां-फुलां आनी वखदी रुखांच्या गिरेस्तकायेन भरलेलें. तसोच गोंयचो लोक- थंड स्वभावाचो, हांसत्या मुखाचो आनी उक्त्या मनाचो.
गोंय आमचें तरेकवार कलेन आनी कलाकारांनी भरलेलें आसा. असोच एक कलेचो मूळ जावन आसा घुमट आरती. घुमटांचो नाद तर दर ऐका गोंयकाराच्या शिरंतरांत रिगलेलो आसा. आरत्यांकूच न्ही तर धालो, मांडो आदी सारखे लोकनाचांक वा लोकगीतांकूय घुमटांचो वापर करतात. तशेंच कविता, काणयो, कादंबरी रचपीय कलाकारांची कमी ना. आता प्रश्न उदेंता तो ‘गोंयकारपण म्हणजें कितें काय?’
पातळ भाजी आनी पाव काय शीत-कडी?
म्हाका हें सांगपाक वायट दिसता की चडशे जाण चित्तात गोंयकारपण म्हळ्यार तरेतरेच्यो सोऱ्यांच्यो बाटल्यो, मटक्याचो खेळ आनी नशेचें भाण. हें मात्तूय सारकें न्ही. गोंयकारपण म्हळ्यार गोंयची तशींच गोंयच्या अस्मितायेची वळख.
गोंयकारपणाचो पयलो पावंडो म्हळ्यार गोंयची मायभास. कोंकणी जावन आसा गोंयची मायभास. पूण आमी ती घरां मेरेनूच वापरतात, कारण एकदां घरांतल्यान भायर पडली की आमकां इंग्लिश वा हिंदीचे दुवाळे लागता आनी परक्या भाषांनी उलोवप हो एक सो कॉल्ड “Trend” असो जाला. म्हज्या लहानपणांत हांवें नुस्त्याक मेमें आनी उदकाक नान म्हणप. आताच्या भुरग्यांक तर फिशू आनी वॉटर म्हळ्यार बेस-बरें समजता. नुसत्यावरवीं गोंयकारांची एक वेगळीच वळख आनी नुस्त्या कडेन आमचो एक वेगळोच संबंध आसा, नुस्तीं वळखून तांचीं नांवां कोंकणीन सांगपाक आमकां कठीण लागतलें. पूण त्याच नुस्त्यांचीं नांवां आमकां वा भुरग्यांक इंग्लिशेंत विचारलें जाल्यार आमी तशींच आतांची पिळगी सडसडीत सांगून उडयतलीं. जशें लेमन फिश, रेड स्नॅपर, बेल्ट फिश आदी. पूण कल्ली, भोपश्यो, काळुंद्रा सारकीं नुस्तीं आमकां वळखून तांची नांवां सांगपाक कळटा का? ह्या प्रश्नाक चडशी जाप ‘ना’ म्हणून मेळटलीं हातूंत मात्तूय दुबाव ना.
आताचें पालक तर आपल्यां भुरग्यांक A फॉर ‘Apple’ आनी B फॉर ‘Ball’ शिकोंवपाक पेटलां. मागीर तो अ फॉर ‘आमो’ आनी ऊ फॉर ‘ऊस’ खंयूय पावूं. मानतां हांव की आताच्या काळांत हेर भाशेचेंय ज्ञान आसप गरजेचें. पूण आपल्याय मायभाषेचो दर एकल्याक अभिमान आसूंक जाय. पालकांक दिसता आपलो भुरगो इंग्लिश शिकून जिणेंत खूब मुखार पावतालो. आयज कोंकणीक आमी गावटी भाषेच्या नदरेन पळयतात आनी हो एक कारण जावन आसा आमकां कोंकणीन उलोवपाक लज दिसता. दुसरें म्हळ्यार “कोंकणीं उलयल्यार समाज आपल्याक आपणातलों कांय?” असो प्रश्न आताच्या पिळगें मदी निर्माण जाला. आमच्या मायभाशेची हीं परिस्थिती पळोवन मन विरुसतां.
म्हज्या नदरेंतल्यान तर गोंयांत रावून कोंकणी उलयता, कोंकणी शिकता आनी मनीस धर्म आपणायता तो गोंयकार. पूण, कोंकणी भाशेंतल्यान गोंयची सांस्कृती, परंपरा, गोंयचें दायज, लोकगीत-लोकनाच, जात्रो उत्सव, कालें, फेसतां अश्यो गजाल्यो उजवाडाक हाडून हेरां मेरेन पावोवपाचें धाडस करता तेका गोंयकारपण म्हणटात.
गोंयकारपण म्हळ्यार तुमकां कितें दिसता काय? हाचेर विचार करपाची गरज आसा.

शिवानी सोमनाथ नायक
गोंय विद्यापीठ