भांगरभूंय | प्रतिनिधी
नवरात्रीचो उत्सव सोंपून दसर्याची परबूय जाल्ली. नवरात्रीच्यो णवूय रातीं भुरग्यांनी व्हडा उमेदीन अनी खोशयेन मनयल्यो. गांवच्या श्री शांतादुर्गा पंचायतन देवीच्या देवळांत ह्या वर्सा गरबा नाच शिकोवचे खातीर मास्तर हाडिल्लो. तांणी फाटल्या चवदा दिसां भितर भुरग्यांक गरबाचो नाच शिकयल्लो. भुरग्यां वांगडा व्हडले भुरगे, चलयो, बायलो अनी दादले बी तो गरबा नाच शिकिल्ले. नवरात्रीचे पयले रातीक देवाळांत लोकांची बरीच गर्दी जमिल्ली. ते रातीक गरबाचो नाच अनी दुर्गादेवीचो, महिषासूरमर्दिनी देखावोय बी दाखयल्लो. देवी माँ कात्यायनी रुपान प्रकट जावन महिषासुराचो अंत कसो केल्लो, हें दाखवपी तो देखावो तर तोखणाय करपा सारको आशिल्लो. तशेच गांवच्या व्हडल्या धाकट्या भुरग्याचो गरबा नाच जमिल्ल्या लोकांची मनरिजवण करताली. नवरात्रीचे प्रत्येक रातीक हो गरबा नाच सादर जाल्लो, त्या भायर भुरग्यां खातीर वेग-वेगळ्यां सर्तींचें आयोजनूय केल्लें. वेशभुशा, चित्रकला, रांगोळी ह्या सारक्यो सर्ती वांगडाच घुमट आरती सर्त, फुगडी सर्त आनी गरबाचेय सर्तीचें आयोजन केल्लें. देवस्थान कमिटी वांगड्यांनी एकठांय येवन, गांवकर्यांच्या आदारान खूब कश्ट घेवन हें काम केल्लें.
ह्या णव रातींतलो एक आयतार काणये खातीर सुटयेचो आयतार आशिल्लो. भुरग्यां वांगडाच आज्जीय बी णवूय राती देवळांत कार्यक्रम पळोवंक वताली. तिवूय बी भुरग्यां वांगडा भुरगी जातालीं. दसरो जावन पांच दिसांनी आयतार आशिल्लो, भुरग्यांनी त्या आयतारा काणी आयकूंक आजयेगेर गर्दी केली. भुरग्यांक पळोवन आजयेन विचारलें.
“तुमचो सगल्यांचो नवरात्री उत्सव कसो जालो?”
“खूब बरो जालो आज्जी…!” सगल्यांनी एकाच आवाजान म्हणलें.
“आज्जी नवरात्रींत आमी खूब मजा केली. गरबा खेळ्ळे, सर्तींनी वांटो घेतलो आनी इनामांय जिखलीं.” सुरेशान म्हणलें.
“शाब्बास! तुमकां परबीं!! म्हाका सांगात कोणाक कोणाक इनाम मेळ्ळें.” आजयेन विचारलें. इतल्यान सुमन उबें रावलें.
“आगो सुमन तुका इनाम मेळ्ळां तें जाणां गो हांव, तूं आमचेंच… तांकां सांगुंदी.” सुमन कितें उलोवचे पयलींच आजयेन म्हणलें. सुमन परत बसलें.
“म्हाका इनाम मेळ्ळां, म्हाका मेळ्लां.” अशें म्हणून दोगां तिगां जाणांनी हात
वयर काडलो. आजयेन तांकांय परबीं दिलीं.
“आज हांव तुमकां दसर्या विशीं खूब गरजेचें अशें कितें सांगतां. दसरो हो हिंदू धर्मांतलो एक गरजेचो असो धर्मीक उत्सव. तो उत्सव सगल्या उत्सवां परस चड दीस मनयतात. पुराय भारत देशांत लोक व्हडा दबाज्यान आनी खोशयेन हो उत्सव मनयता. दुर्गा देवीचे णव दीस (नवरात्री) उत्सवा उपरांत धाव्या दिसा हो दसर्याचो उत्सव मनयतात. दसरो हो दिवाळी उत्सवाच्या दोन वा तीन आठवड्या पयलीं येता. सादारण ऑक्टोबराचे अखेरेक ही दसर्याची परब येता. त्या उत्सवाची सगलेच जाण वाट पळयतात. हो उत्सव म्हणल्यार खूब खोशी दिवपी उत्सव. बायलां तर ह्या उत्सवाचे पुजे खातीर उत्साही आसतात, दादलेय बी तितल्याच उत्सवान हो दसर्याचो धर्मीक उत्सव मनयतात. जाणात तुमी भुरग्यांनो आमच्या भारत देशांतल्या कांय प्रदेशांत दसर्याच्या उत्सवाक विजय दशमी अशेय म्हणटात.” आजयेन दसर्या विशीं कांय गजाली भुरग्यांक सांगल्यो.
“पूण आज्जी श्री रामान रावणाक मारून दसर्याचो उत्सव मनयल्लो अशें हांवें रामायणान पळयल्लें.” सुमनान मदींच जाप काडली.
“हय गो बाय, सारकें तुजें…! हिंदू पौराणीक कथा नुसार ह्याच दिसा दुर्गा देवीन महिषासूर नांवाच्या असूराचो अंत केल्लो अनी दुसरे वटेन (एका युगांत) ह्याच दिसा प्रभू श्री रामान असूर आनी लंकेचो राजा रावणा कडेन झूज करून ताका जितो मारून वायटांचेर जैत मेळयल्लें. ह्या दोनूय घडणुकां फाटल्यान एकच उद्देश आशिल्लो, तो म्हणल्यार काळखाचेर जैत उजवाडाचें, वायटाचेर जैत बर्याचें आनी फटींगपणाचेर जैत खर्याचें.
“आज्जी, रामायणांत बर्यो बर्यो खुब्ब काणयो आशिल्ल्यो?” सुमनान विचारलें.
“हय खरें, रामायणांत खुब्ब काणयो आशिल्ल्यो आनी महाराज दशरथाक तीन राणयो आशिल्ल्यो. आयज हांव तुमकां महाराज दशरथाची आनी ताच्या तीन राणयांची काणी सांगतां.” अशें म्हणून आजयेन काणी सांगपाक सुरवात केली.
“महाराज दशरथ हो रामाचो बापूय आशिल्लो. राजा अज आनी राणी इंदुमती हांचो तो पूत. ताका कौसल्या, सुमन आनी कैकेयी अश्यो तीन बायल्यो म्हणल्यार ताच्यो तिनूय राणयो आशिल्ल्यो. कौसल्ये पासून राम, सुमित्रे पासून लक्ष्मण आनी शत्रुघ्न, कैकेयी पासून भरत अशे चार पूत जाले. ते चारूय भाव आपलेपणान आनी मायेन व्हड जालें. महाराज दशरथाक आपले चारूय पूत सारखेच आशिल्ले. चौगांचेरूय तो समान मोग आनी अपूरबाय करतालो. पूण रामाचेर ताचो चड जीव आसलो. ताका केन्नाच आपले नदरे आड करिनाशिल्लो, एक खीण पासून आपले पासून पयस रावंक दिनाआशिल्लो.
जेन्ना विश्र्वमित्रान आहुते खातीर, असुरां पासून तांची राखण करचे खातीर रामाक आनी लक्ष्मणाक ते मागूंक आयले तेन्ना वशिष्ट सादून खूब समजायल्या उपरांत निरुपायान ते तांकां तांचे वांगडा धाडपाक तयार जालें. फुडें आपल्या जाणटेपणाक लागून श्री रामाक आयोध्या नगरीचो राजा करपाचो थारायले. पूण कैकेयीन खूब दिसा पयलीं आपल्याक दिल्लें वरदान ताचे कडेन मागलें. तें वरदान म्हणल्यार भरताक राज्य आनी श्री रामाक चवदा वर्सां वनवास. कैकेयीचें तें मागणें आयकून महाराज दशरथ सामकोच खचलो. ताका रातची न्हीद पडना जाली, जेवण खाण सोडून दिलें. सामको हांतुणार पडलो. श्री रामान आपल्या बापायची इत्सा पुराय करचे खातीर तो वनवासाक वचपाक भायर सरलो, ताचे वांगडा ताची अर्धागिनी सीता आनी ताचो जिवाचो भाव लक्ष्मणूय वनवासा खातीर रानांत वचपाक भायर सरले. महाराज दशरथाक
आपल्या मोगाळ पुताचे ताटातुटीचें दुख्ख सहन जायना जावन ताणें आपलो जीव सोडलो.
ही आशिल्ली महाराज दशरथाची काणी. हे काणयेतल्यान आमकां मोगाचें एक वेगळेंच रूप पळोवंक मेळटा. पूत आपल्या बापायचो आदेश पाळचे खातीर आपल्या सर्वसुखाची आहुती दिवन वनवासाक गेलो आनी बापायन आपल्या पुताच्या मोगांत आपल्या जिवाची बुडोवणी केली. इतलें सांगून आजयेन आयची काणी सोंपयली आनी फुडल्या आयतारा पुराय रामायणाची काणी खाशेलपणान सांगतली अशें उतर दिलें.
(फुडें चलता)
अविनाश कुंकळकार
7875237830
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
