भांगरभूंय | प्रतिनिधी
“तशें जाल्यार आमी प्लास्टीक, थर्मोकोल वापरूंक फावोना.” अमनान म्हणलें.” पूण आज्जी, प्लास्टिकाचो वापर आमी बंद कसो करूं येता…?” ज्योतीन आजयेक विचारलें.
“मनांत हाडल्यार मनशाच्यान कितेंय करूं येता. प्लास्टिकाच्या पोतयां बदलाक कागदाच्यो वा लुगटाच्यो पोतयो वापरूं येतात, आपूण केन्ना प्लास्टिकाच्या पोतयांचो वापर करचों ना अशें जण एकल्यान मनांत हाडलें जाल्यार त्यो बंद कित्याक जावच्यो नात…? बेश्टें तोंडान उलयलें म्हणून जायना, मनशान करून दाखोवंक जाय. जाल्यारूच ताका व्हालोर आसता…” आजयेन बरेंच कितें उलयलें.
“आमी भुरग्यांनी प्लास्टीक बंद करचे खातीर कितें करूं येता आज्जी…?” सायलीन प्रस्न विचारलो.
“हय… हय भुरग्यांनी खूब कितें करूं येता. पयलीं गजाल म्हणल्यार आपणें स्वताच प्लास्टीक वापरचें न्हय आनी दुसर्याकूय वापरूंक दिवचें न्हय… घरांत जो कोण प्लास्टीकाच्यो पोतयो वापरता ताका ताचे वायट परिणाम समजावन सांगचें, रस्त्यार वा हेर जाग्यांचेर जो कोण प्लास्टिकाचो वापर करता ताका सरकारान प्लास्टिकाचेर बंदी हाडिल्ल्याचो उगडास करून दिवचो, सरकारा वांगडाच आमीय बी ते येवजणेचेर भर दीत जाल्यार प्लास्टीक बंद चालीक लावप जमूं येता… सायलीच्या प्रस्नाक आजयेन बरीच व्हडली जाप दिली.
“आज्जी, आज आमी हांगा सगलीं मेळून हो सोपूत घेवया. आमी केन्नाच प्लास्टिकाच्या पोतयांचो वापर करचीं नात आनी कोणाक करूंक दिवचीं नात.” सुमनान उबें रावन आपलो हात फुडें काडून म्हणलें. मागीर सगलीं ताचे फाटल्यान उबीं रावलीं आनी ताच्या हातार हात दवरून एकाच वांगडा म्हणलें –
‘आज्जी आज आमी हांगा हो सोपूत घेतात की आमी केन्नाच प्लास्टिकाच्यो पोतयो वापरचे नात, आमचो देश प्लास्टीकमुक्त करपा खातीर वांटेकार जातलीं आनी आमचो देश प्लास्टीकमुक्त करतलीं.’
“शाब्बास भुरग्यांनो. तुमी देश प्लास्टीकमुक्त करतलीं असो सोपूत घेतलो. अशें तुमी उतर दिलें तें पाळात… देश प्लास्टीकमुक्त जरूर जातलो. चलात तर आयचे पुरते इतलेच पुरो, मेळुया फुडल्या आयतारा.” अशें म्हणून आजयेन आयचो कार्यक्रम सोंपयलो. मागीर सायली आनी पुजा तीं दोगांय आपल्या घरा गेलीं.
आयच्या आयतारा बरोबर सात वरांचेर सगलीं भुरगीं काणी आयकूंक आजयेगेर आयलीं. तेन्ना आजी ओसर्यार आपल्या ओल्तेरार गोजडी शिंवताली. भुरग्यांनी येवचे येवन बोवाळ घालो, ‘आज्जी काणी सांग, आज्जी काणी सांग.’ भुरग्यांचो बोवाळ आयकून भितरल्यान आमन आनी सुमनूय आयलें. सगलीं आजये सामकार बसलीं, आजयेन गोजडी कडेक दवरून भुरग्यांक काणी सांगपाक सुरवात केलीं.
“एका गांवांत विठ्ठल नांवाचो एक मुर्तीकार रावतालो. तो वेग-वेगळ्या तराच्यो मुर्ती करून त्यो विकून आपलो संवसार करतालो. ताच्या संवसारांत तो एकलोच, ना आवय – बापूय, ना बायल – भुरगीं. तो आंकवार आशिल्लो. तसोच एक फिशाल कारागीर आशिल्लो. वेग-वेगळ्या देवा, देवीची मुर्ती करप ही ताची खाशियत.
मुर्तीकला ही मुर्तीकाराच्या मनांतली एक सुंदर येवजण. ती सत्यस्वरुपांत हाडपाक विचार शक्तीची खुब्ब गरज आसता. मातयेची मुर्ती करपाक दोन गजालींची गरज आसता. पयलीं गजाल म्हणल्यार फावो तशी मोस्तून एकजीव केल्ली चिकण माती, आनी दुसरी मुर्तीकाराच्या आंगांत आशिल्ली कुशळटाय. मुर्ती तयार करतना, त्या मुर्तीकारान जाची मुर्ती आपूण तयार करतलो, ताचें चित्र आपल्या मनांचे फास्केंत घालूक आदीं पक्कें करूंक जाय. दैवी मुर्ती तयार करतना प्रत्येक मुर्तीकारान आपलें मन, काळीज, अंतस्करण साफ आनी शुद्ध दवरूंक जाय. तशेंच ताणें फावो ती जतनाय घेवन मुर्ती काम करूंक जाय. मुर्ती तयार करचे पयलीं, मुर्तीकारान मुर्तेक बरे तरेन आकृती दिवचे खातीर बरे तरेचीं अवजारां वापरूंक जाय. आनी हे सगले गूण विठ्ठल मुर्तीकारांत आशिल्ले.
एक दीस तिनसांजेच्या वेळार तागेर एक रामदास नांवाचो मनीस भितर सारलो. मुर्तीकार आपल्या कामांत मग्न आशिल्लो. दोन तीन वेळा त्या रामदासान ताका आवाज दिल्या उपरांत तो भानार येवन ताणें ताका पळयलो आनी येवकार दिवन बसूंक सांगलें. रामदास बसलो.
“सांग कितें काम आशिल्लें…? ” मुर्तीकारान विचारलें.
“म्हाका एक चिकण मातयेची मुर्ती करून जाय, फकत चिकण मातयेचीच.”
“हय, हांव फकत चिकण मातयेच्योच मुर्ती करता. प्लास्टर ऑफ पॅरिसाक (पी.ओ. पी.) हांव आपणायना. ताचो वापर करून सैमाची सोबीतकाय इबाडप हें म्हाका पटना. तूं सांग कसली मुर्ती जाय तुका…?” मुर्तीकारान विचारलें.
“हो पळय हांवें फोटो हाडला, म्हाका ज्युस्त अशीच मुर्ती करून जाय.” ताणें फोटो दियत म्हणलें. मुर्तीकारान फोटो घेवन पळयलो.
“बरें मेळटली करून, पूण सादारण पंदराएक दीस लागतले.” मुर्तीकार.
“सारकी पळय म्हाका मुर्ती तशाक तशी जाय. श्री रामाची मुर्ती ती. अशी थाटांत उबी, हातांत धनुश्य बाण घेवन. सुंदर, सोबीत रुपान. जातली न्हय तशीच करूक..?” रामदासान विचारलें.
“हय यत्न करता तशाच तशी करपाचो, येयात तुमी आतां.” मुर्तीकारान म्हणलें.
“पयशे कितले घेतलो?” रामदासान विचारलें.
“पयशाचे इतल्यान सांगूंक शकना, पूण चड सांगचों ना… ते खातीर भियेवं नाका.” मुर्तीकारान हांसत म्हणलें.
“बरें तर, हांव पंदरा दिसां उपरांत येतां.” अशें म्हणून तो गेलो.
दोन तीन दिसांनी हातांत आशिल्लें काम सोंपोवन मुर्तीकारान ताचे मुर्तीचें काम करपाक घेतलें. सात आठ दिसांनी मुर्ती करून पुराय जावपाचीच आशिल्ली. मुर्तीचेर शेवट हात भोंवडावपाचो आशिल्लो. पंदरा दीस जावचे पयलींच रामदास आयलो. ताणें तयार मुर्ती पळयली, मुर्ती खुबूच सोबीत जाल्ली.
“जाली न्हय म्हजी मुर्ती करून, मुर्तीकार भाऊ?” … रामदास.
आरे, आयलो तूं…? आजून तुजी मुर्ती जावंक ना. थोडेंच काम उरला.” मुर्तीकार.
“मुर्तीक पळयल्यार तर मुर्ती सामकी तयार दिसता. आनीक कसलें काम उरलां तर…?” रामदासान मुर्तीक बारीकसाणेन नियाळून म्हणलें.
“मुर्तीच्या फाटल्यान उरलां थोडें काम करपाचें.” मुर्तीकारान म्हणलें.
“फाटल्यान उरलां न्हय, कांय नजो… फाटल्यान कोण वता पळोवंक, फाटलें कोणाक दिसतात…?”
“फाटलें कोण पळयना जायत, फाटलें कोणाक दिसना जायत, पूण देव सगलें पळयता. आनी कसलेंय काम हें पुरायपणान करूंक जाय हें म्हजें मत. जायते फावट आमी मनांत वायट विचार हाडटात अशें चिंतून की ते कोणाक दिसचे नात. पूण तशे करून आमी एक व्हड पाप करतात. कित्याक तर वायट चिंतप लेगीत एक पापूच आनी ते देवाचे नदरेंतल्यान चुकनात.” अशें मुर्तीकारान रामदासाक बरेच कितें उलयलें. रामदासान चूक मागून मुर्ती पुराय तयार जाल्या उपरांत ती घेवन तो उमेदीन आपल्या घरा गेलो. आजयेन हांगाच काणी सोंपयली.
(फुडें चलता)
अविनाश कुंकळकार
7875237830
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
