नवो प्रवास

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

गाडयेंत बशिल्ले कडेन सुमती जनेलां भायर एक टक पळयताली. तिच्या तोंडा वयले सगळे भाव मरून गेल्ले वरी दिसताले. गाडी ज्या वेगान धांवताली त्याच वेगान जनेला भायलीं झाडांय धांवतात अशें दिसतालें. पूण गाडयेच्या आनी झाडांच्या वेगा परसूय सुमतीच्या मनांत चलिल्ले विचार कितल्याशाच चड वेगान धांवतात म्हणपाचें जाणवतालें. लग्न जावन घोवा
घरा आयिल्ली तेन्ना सावन ते आतां
मेरेनचे दर एक प्रसंग तिचे नदरे मुखारल्यान वताले.
लग्न जावन आयिल्ली तेन्ना सुमती एकदम सुंदर दिसताली. ती शिकूंक नासली तरीय तिका वाचूंक बरोवंक कळटाले. तिचो घोव पंढरी तिचेर खूब मोग करतालो. गांवांत कसलोय उत्सव आसलो काय ती दोगाय जोड्यानूच वतालीं. गांवांतलो लोक तांकां पळोवन लक्ष्मी नारायणाची जोडी आयली अशें म्हणून चाळयताली.
लग्न जावन दोन वर्सां सरलीं तरीय तांगेर पाळणें हालना म्हूण गांवांतली बायलां एकामेकां कडेन उलयतालीं. सुमती खंयूय गेल्यार सगळीं तिका एकूच प्रस्न विचारतालीं.
“आगो, आमकां पेढे केन्ना दिता?”
हें आयकून सुमती लजेताली आनी विशय बदलपाचो यत्न करताली. सुमतीकूय भुरगीं खूब आवडटालीं. तिकाय आपलो गर्भ धरचो अशें दिसतालें. आपूण गुरवार जातकूच कितें कितें करतली हाचीं सपनां लेगीत तिणें पळोवन दवरिल्लीं. पूण तिचो गर्भूच धर नासलो.
करतां करतां तांच्या लग्नाक पांच वर्सां सोंपत आयलीं तरीय सुमतीच्या गुरवाचाराची खबर नासली. मेळत तो लोक तिका आपआपले परीन उपाय करपाक सांगताले. कोण म्हणटाले उपास – तपास कर तर कोण म्हणटाले अमक्या देवाक सांगणें करून यो आनी तमक्या देवाक सांगणें करून यो. आनी नाजूक पावलांक पळोवंक उतावीळ जाल्ली सुमती लोक सांगता आनी करपाक लायता तें सगळें करीत सुट्टाली. ना म्हणल्यार तिचें बऱ्याच दोतोरांकूय मेळून जाल्ले. पूण गर्भाची कूस परतच नासली.
लग्नाक सातवें वर्स लागलें तेन्ना मात सगळ्यांनी तांगेर आनी भुरगें जातलें म्हणपाचो विचारूच तकलेंतल्यान काडून उडयल्लो.
अचानक एक दीस सुमतीक जिवाक बरे दिसना म्हणटा म्हणटा ओंकारी येवंक लागली. जेवल्ले खाल्लेलें कांयच पोटांत धरना म्हणून पंढरी तिका दोतोरा कडेन घेवन गेलो जाल्यार सुमती गुरवार आसा म्हूण कळ्ळे. सात वर्सां जे गजालीची ती वाट पळयताली ती गजाल घडल्या हाचो कोणाकूच विश्वास बसना जालो.
सुमतीच्या आनी पंढरीचे खोशेक तर शीम मेर उरूंक नासली. पंढरी सुमतीची आतां चडूच काळजी घेवंक लागिल्लो. तिका जाय नाका तें सगळें‌ पळयतालो. पांचव्या म्हयन्यार सुमतीची वेळ जाली. वेळेक सुमतीक पाचवीत साडी न्हेसयल्ली, पाचवीत बोकोडयाची फांती माळिल्ली, पाचवीत कांकणां घाल्ली तशेंच पानार दवरपाचीं फळां धरून सजावटूय पंढरीन पाचव्या रंगाचीच केल्ली. वेळ जाल्या उपरांत सातव्या म्हयन्यार फुलां करपाची थारायली. त्या दीस तर सुमती अदिकूच सुंदर दिसताली. तिचें पोट बरेंच भायर आयिल्ल्यान सगळीं तिका चेडोच जातलो म्हूण सांगतालीं.
णवव्या म्हयन्यार सुमतीक वेणो येवंक लागल्यो तशी तिका पंढरीन गाडी करून हॉस्पिटलांत व्हेल्ली आनी त्याच दीस दोतोरान तांकां चेडो जाला म्हूण खोशेची खबर सांगिल्ली. चेड्याक पयले फावट हातान घेना फुडेंच सुमतीन ताका आपूण खूब शिकयतलें अशें थारायल्ले. चेडो तर एकदम पंढरीचेर गेल्लो. तेंच नाक, तेच दोळे. ताचें नांव दवरपाचो विचार आयलो तेन्ना, “गणपतीच्याच आशिर्वादाक लागून
भुरग्याचें सूख पदरांत पडलें म्हूण
ताचें नांव मयुरेश दवरुया.” अशें सुमतीन म्हणिल्लें.
आयज गाडयेंत बशिल्ले कडेन वाऱ्याच्या नेटा बरोबर सगळे हुबून वच्चें तशें सुमतीच्या मनांत हें एक एक विचार येवन वताले. आपलें लग्न, मयुराचो जल्म धरून आपल्या जिवनांतलो 67 वर्सांचो खडतर प्रवास तिचे नदरे‌ मुखा वयल्यान वतालो. पंढरीय भायर पडून एक वर्स पुराय जाल्लें. आयज तिका पंढरीची उणीव चड भासूंक लागली. कारण आयज तिचो एक वेगळो प्रवास सुरू जावपाचो आसलो.
अचानक गाडी थांबली आनी आख्खी वाट तोंडाक चावी करून बशिल्ल्या मयुरेशान, “आई, पावलीं” म्हूण जाप काडली तशी ती भानार आयली. सुमतीन परत जनेलां भायर नदर मारली आनी तिची नदर व्हड अक्षरांनी बरयल्ल्या बोर्डाचेर पडली, जाचेर बरयिल्लें ‘पार्वतीबाई वृद्धाश्रम’. तिच्या जिविताचो नवो प्रवास सुरू जाल्लो.

रेशा नरेश च्यारी