भांगरभूंय | प्रतिनिधी
अामच्या देशाचो स्वतंत्रताय दीस म्हणलो की म्हाका उगडास जाता म्हजे मुळावे शाळेंत जातालो तो सुवाळो. 1962 सालांत जून म्हयन्यांत गांवांतल्या कै. विष्णू वझे हांच्या घराच्या चौक- माडयेर आमची शाळा सुरू जाली. शिकोवपाक मास्तर जाय. खंयच्यान हाडपाचो असो प्रस्न आसलो. आमचो बाबा गोंय मुक्ती पयलीं सकीर व्हाळ-दोडामार्ग हांगासर नायगिणसान वतालो. थंयच्या लोकां वांगडा ताची वळख आसली. बाबान दोडामार्ग हांगसरलो खांबल नांवाचो मास्तर शाळे खातीर हाडलो.
आमच्या शेजारा शाबी पेडणेकाराच्या घराचे पडवेर आडस करून खांबल गुरूजीची रावपाची तजवीज केल्ली. देशाक 15 ऑगस्ट 1947 दिसा स्वतंत्रताय मेळ्ळी. त्या तेंपार दोडामार्ग, गोंय-महाराष्ट्र सिमेर आशिल्ल्यान गोंय मुक्ती चळवळीचो परिणाम खांबल गुरूजीचेर जाल्लो आमच्या बाबांक जाणवलो.
आमचो वाठादेव बारीकसो गांव. शाळेंत ना म्हणल्यार 25-30 वयर भुरगीं शिकतालीं. खांबल गुरूजी सकाळीं भुरग्यांची गांवांतल्यान प्रभात फेरी काडटाले. तिरंगी ध्वज हातांत धरून एक विद्यार्थी मुखार आनी ताच्या फाटल्यान भुरगे रांगेन चलत फुडें वचप. गुरूजीन आमकां तीन-चार राष्ट्रीय गितां शिकयल्लीं. तीं म्हणत प्रभात फेरी काडप. एका गिताचो उगडास जाता, ‘नव हिंद राष्ट्र झेंड्या, प्रणाम हा घ्या.’
गांवच्या जाणट्यांक प्रभात फेरी पळोवपाक अप्रूप दिसतालें. जुलय 1963 सालांत मुळावी शाळेची इमारत गांवच्या लोकांनी 40 टक्के सरकारी अनुदान घेवन श्रमदानान बांदली. 1963 सान शाळेंत झेंडा वंदनाची दबाज्यांत कार्यावळ जावपाक सुरवात जाली.
खांबल गुरूजी स्वतंत्रताय दिसाचें म्हत्व आपल्या उलोवपांत सांगताले. खांबल गुरूजी सरकारी शिक्षक सेवेंत आसपावीत जाल्ल्यान तांची बदली जाली. मागरचीं दोन वर्सां उमर्ये गुरूजी, बांदेकर बाई हांणी प्रभात फेरी काडप, शाळेंत स्वतंत्रताय दीस आनी गोंय मुक्ती दीस कार्यावळी मनोवपाची रुढी घालून दिली. ती अजुनूय आसा.
म्हजे हायस्कुलाचें शिक्षण अवर लेडी ऑफ ग्रेस हायस्कुलांत (5 ते 8 वी) जाले. प्रिंन्सिपल फादर परेरा आसले. सगळ्या भुरग्यांनी ‘फ्लॅग हॉयस्टींगाक’ हाजीर रावपाकूच जाय. ते सगळ्या वर्गांतल्या भुरग्यांची हाजेरी मार्क करताले. हाजीर न रावपी विद्यार्थ्यांक दुसर्या दिसा फादर परेरा कडल्यान कायलाथ्याचो प्रसाद (मार) मेळटालो. शरद सामंत आमचे पी. टी. टिचर. ते हरशी विद्यार्थी प्रिय मोगाळ उलोवप. पूण स्वतंत्रताय कार्यावळी विशीं एकदम कडक शिस्त दवरताले. मार्च पास्ट जातालो. छत्रपती मैदानाचेर संचालन, कवायती आनीक पालिकेच्या मुखेल नगराध्यक्षाच्या हस्तुकीं ध्वजारोहण. म्हजी धावी-अकरावी शांतादुर्गा इस्कोलान. इस्कोलान हेडमास्तर मोहनदास पै, तिरंगो फडकयताले. पी.टी. टिचर अरविंद नेवगी मार्च पास्ट करीत भुरग्यांक मैदानाचेर मुखेल कार्यावळीक व्हरताले. सगळ्यांनी युनिफॉर्म आनी धवे बूट घालुंकूच जाय. भुरग्यांची हाजेरी घेयनासले. ताका लागून कांय वेळा दांडी मारपाक मेळटाली.
अवर लेडी हायस्कुलाच्या फादरा इतकी कडक शिस्त नासली. पूण भुरगीं चड करून हाजीर रावतालीं. गोंय मुक्ती दीस (19 डिसेंबर), प्रजासत्ताक दीस (26 जानेवारी) भुरग्यांक मैदानाचेर 2 तास तिश्टत उबे रावचें पडटालें. कांय भुरगीं घुंवळ येवन पडटालीं.
मागीरच्या वर्सांनी मैदानाचेर नगरपालिकेचे वांगडी, सरकारी अधिकारी, हेडमास्तर, शिक्षक आनी एन.सी.सी., राष्ट्रीय सेवा येवजण (एन.एस.एस.) चे विद्यार्थ्यांकूच हाजीर रावपाची सक्ती आसली. ताका लागून आपआपले शाळेंत झेंडावंदन जाले की भुरगीं घरा वचपाक मेकळीं जातालीं.
मागीर कॉलेजीक शिकपाक गेल्ल्यान दिवचलच्या स्वतंत्रताय दीस कार्यावळीक आमी पावनासले. 1977 सावन सुमार 10 वर्सां शिक्षक म्हणून काम करतना हायस्कूलान आमी कार्यावळी आयोजीत करताले. गोंय मुक्ती दिसा पयले राती मशाल मिरवणूक, दुसर्या दिसा प्रभात फेरी आनी मागीर इस्कोलांत खासा कार्यावळ करताले.
मागीर पत्रकार म्हणून वावुरतना राजधानी पणजेंत राज्य पांवड्या वयले मुखेल कार्यावळीक हाजीर रावपाचें चुकोवंक मेळनासले. कांय पेपराक 15 ऑगस्टाक सुटी दिताले. ताका लागून दुसर्या दिसा पेपर नासतालो. पूण ‘तरूण भारत’ दिसाळें 15 ऑगस्ट, 19 डिसेंबर, 26 जानेवारी ह्या राष्ट्रीय दिसा सुटी दिनासलें. ताका लागून दुसर्या दिसाचो (गोंय आवृत्ती) अंक काडपाची जापसालदारकी निभोवन व्हरची पडटाली.
पुराय वेळ पत्रकारिता सोडल्या उपरांत जानेवारी 2000 सावन हांव इंग्लीश दिसाळें ‘दी नवहिंद टायम्स’चो दिवचल प्रतिनिधी म्हूण काम पळयतालों. ताका लागून परत एकदां छत्रपती शिवाजी महाराज मैदानार जावपी स्वतंत्रताय दिसाची कार्यावळ दिवचल तालुका पांवड्या वयली सरकारी कार्यावळीक हाजीर रावचे पडटालें.
हालीसरा ह्या कार्यावळींचें रूप बदल्लां. बावटो फडकोवप, मुखेल सोयर्यांचें (मंत्री-आमदार) उलोवप, पुलीस पथकाची मानवंदना आनी राष्ट्रीय गितां गायन अशी थारिल्ली कार्यावळ. नगरपालिकेच्या वरवीं मुखेल कार्यावळ छत्रपती शिवाजी महाराज मैदानाचेर जाता. सुटके झुजारी (स्वातंत्र्य सैनिक), ज्येश्ठ हेडमास्तर, शिक्षक वा समाजीक मळार तोखणाय करपा सारको वावुरपी हांचो सत्कार घडोवन हाडपाची कार्यावळ जाता.
काळ बदलत चल्ला. तश्या कार्यावळींची तराय बदल्ल्या. रुपडें बदल्लां. अशें जावं येता की हो बदल उदरगतीचीं पावलां मारून जालां जावं येता. स्वातंत्र्य मेळ्ळें. आतां ‘सुराज्य’ (बरें राज्य) निर्माण करपाची जापसालदारकी सगळ्याक नागरिकांची आसा.
पूण मनांत खंत जाता ती हे गजालीची की बेस बरें राज्य करपाचें उरलें कुशीक, जें राज्य बरें चलतालें तातूंत बिघाड जायत चल्ला. हाका राज्यकर्त्यां इतलेच आमी नागरीक (जनता) जापसालदार आसा, ही गजाल आमी न्हयकारूंक शकना.
हे फाटभुंयेचेर म्हाका याद जाता ती मुळावे शाळेंत स्वतंत्रताय दीस मनोवपाची त्या तेंपा वयले शिक्षक, नागरीक, तरणाटे आनी विद्यार्थ्यांच्या देशा संबंदांतल्या भावनायुक्त कार्यावळींची. नागरीक, संस्था, राज्य ह्या सगल्या परस देश व्हडलो आसा. ताचे खातीर प्रामाणीकपणान सत्याचे वाटेन वावुरपाची शपथ घेवन ते व्रत आमी सगळ्यांनी आपणायलें जाल्यारूच देश स्वतंत्र जावपा खातीर जांणी आपल्या जिवाची आहुती स्वतंत्रतायेच्या यज्ञांत दिली, ताका आमी खर्या अर्थान आर्गां ओंपली अशें जातलें. हो विचार येता आनी त्या वेळा वयल्या प्रभात फेरयेंतल्या गितांची ओळ ओंठार येता, ‘सदैव सैनिका, पुढेंच जायचे, न मागुनी तुला कधी फिरायचे…!!!!’
रमेश सावयकार
9637748974
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
