भांगरभूंय | प्रतिनिधी
भारतीय संस्कृतायेंत शेवण्याचें व्हडपण खूब मोटें आसा. सुंदर-सुंदर शेवण्याचो आमचे जिणेंत संबंद हाडला. व्हडलो पिसारो फुलोवपी मोर आमी कशे विसरतले? मोराक आमी पवित्र मानला. सरस्वतीक वीणा हातांत दिवन त्या मोरार बसयल्या. कित्याक तर मोराचें दर्शन म्हणल्यार शूभ दर्शन. आमी आमच्या पोरण्या लामणदिव्याचेर मोराची आवृत्ती करून बसयतात. कित्याक तर फांतोडेचेर लामणदिवो लायतगीर दिव्या वयलो मोर पयलीं नदरेक पडटा. कोगळाची तीच खबर. आठ म्हयने मोनी रावन वसंत रुतू येतगीर ‘कुहू’ ‘कुहू’ आवाजान सगळो वाठार भरून सोडपी ती कोगूळ! भर गरमेच्या दिसांनी झाडां – पेडांक नव्यो कोमर्यो आयिल्ल्यो पळोवन ते कोगळेचे सृजनशीलतेक कोमर्यो फुट्टात. ती ‘कुहू’ ‘कुहू’ पद म्हणपाक लागता. ती सामकी विनयशील आसता, सामकी लजेता. झाडांच्या दाट खांद्यांनी लिपून थंयच्यान ती गायता. तो पवित्र, मधूर, गंभीर, उत्कट आवाज म्हणल्यार सुंदर गायन सामकें उपनिषद कशें भासता. भारतीय संस्कृतायेन ‘कोकिळा व्रत’ घालून दिलां. ह्या दिसा कोगळाचो आवाज आयकले बगर जेवपाचें नासता. तो आवाज कानार पडटो ह्या खातीर हें व्रत करपी बायलां पयस दोन दोन कोस रानांत वतात
आनी आवाज आयकल्या उपरांतच जेवतात.
जशें कोगूळ तसोच पोपट (कीर). पोपट आनी पोपटीण हांकां आमी केन्नाच विसरचे नात. पाचव्या पाचव्या पाना सारक्या रंगाचो तो पोपट, चोंच ताची काय बरी वांकडी, कितले सुंदर पांखाटे! कशी मान मोडटा, कशी शिळोणी घालता! कशे ते बारीक बारीक वाटकुळे-वाटकुळे दोळे! कसो ताचो तो काळो गळो, कसो तो विठ्ठल विठ्ठल म्हणटा! कसो उलयता. पोपटाक त्या पांजर्यांत रावप आवडना जायत पूण मनशाक ताचे कडेन प्रेम जोडचें कशें दिसता ताची तो जतनाय घेता. आपणाल्या तोंडांतली पेराची फोड तो पोपटा मुखार धरता. तोंडांतली उणी पोपटाक दिता. पाचवो पाचवो पांदरो करून ताका पाचव्या पाचव्या झाडांची विसर घालता. मनीस हे सगळे प्रेमान करता. शेवण्याक अशें बंधनात घालून प्रेम जोडप कशेंशेंच दिसता. पूण मनशाचो आत्मो हेर सैमा कडेन जोडपाक कसो तळमळटा आसता ताची ही एक देख आसा.
आमी आमच्या भुरग्यांक शेवण्यांचीं नांवां दवरतात. राघू, पोपट, मिठलाल, मैना, हंसा, चिमणी, कोकिळा अशीं नांवां आमकां खबर आसात. अशे तरेन वेगवेगळ्या भशेन स्नेहसंबंद, आपलेपणां भारतीय संस्कृतायेंत शेवण्या कडेन जोडिल्लो आसा.
जनावरां शेवण्या सारकेंच तण, झाडां, वनस्पत हांचे कडेनय भारतीय संस्कृताय प्रेमळ संबंद दवरता. मनीस सगळी वनस्पत वाडोवंक शकचो ना. हें काम पावसाचें आसा. पूण आमी एक तुळशीचो रोंपो लावंक शकता. सगल्या वनस्पत झाडांचो एक प्रतिनिधी म्हणल्यार ती तुळस अशें मानया. तिची पयली पुजा, तिका पयलीं उदक. तुळशीक उदक घाल्या बर बायलो उदक पिवच्यो नात. पयलीं तुळशीची याद. तुळशीची याद म्हणल्यार सगळ्या वनस्पतीची याद. आमी तुळशी पेड रंगयतात, तुळशीचें लग्न करतात. तिच्या लग्नांत आवाळे, चिंचो, ऊस ह्या वनस्पतीचें, रानटी फळांचेंच म्हत्व. तुळस म्हणल्यार घराब्यांतलोच एक मनीस. तिका सगळ्यो भावना आसात. तिचे सगळे सुवाळे मनोवपाचे.
फुडें चालू…
मूळ लेखकः साने गुरुजी,
अणकारः पांडुरंग नाडकर्णी
पांडुरंग नाडकर्णी
9326139252
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
