पूर्व प्राथमीक शाळा – नोंदणी आनी शिक्षणाचें माध्यम

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

केंद्रीय मंत्रीमंडळान 29 जुलय 2020 ह्या दिसा “राष्ट्रीय शिक्षणीक धोरण- 2020” हाका मान्यताय दिली. हें शिक्षणीक धोरण “भारतीय शिक्षण आयोग, 1964-66” हांणी दिल्ल्या अहवालाचेर तशेंच 1968 आनी 1986 चें शिक्षणीक धोरण आनी त्या संबंदांतले वेग-वेगळे निर्णय, सर्वोच्च न्यायालयाचे निकाल, सरकारान केल्ले कायदे हे सगळे विचारांत घेवनच तयार केल्लें आसा. शिक्षणीक धोरण जाहीर जाले उपरांत ते चालीक लावपा खातीर आनी चड करून सत्ताधारी पक्षाच्या वरिश्ठ फुडार्‍यांक खूश करपाची एक सर्त देशांत सुरू जाली. आमच्या मुख्यमंत्र्यानी फाटलो – फुडलो विचार करिनासतना शिक्षणीक वर्स 2021- 22 ह्या वर्सा सावन तें चालीक लायतलें, अशें जाहीर केलें. मदल्या काळांत सरकारान दोन समित्यो जाहीर केल्यो. पयली समिती पंदरा वर्सांच्या शालेय शिक्षणा खातीर तर दुसरी समिती उच्च शिक्षणा खातीर आशिल्ली. ह्या समित्यांनी सरकाराक कितें अहवाल दिला तो जाहीर करूंक ना.
शिक्षणीक धोरण चालीक लायतलें जाल्यार कांय गजाली मतींत धरूंक जाय. पयली गजाल म्हणल्यार हें धोरण चालीक लावपाची कृती कार्यावळ थारावंक जाय. खंयच्या वर्साच्यान कितें चालीक लायतलें तें थारपाक जाय. दुसरी गजाल म्हणल्यार साधन सामुग्री म्हणल्यार इमारती, फर्निचर आनी मनीसबळ खंयच्या स्तराक सावन खंयच्या वर्सा कितें जाय हें थारावप. तिसरी गजाल म्हणल्यार खंयच्या वर्साक सावन कित्या खातीर आनी कितले पयशे जाय हाचो अदमास करून दर वर्सा कितल्या पयशांची गरज आसा हाची अर्थीक तजवीज करप. आमच्या सरकारान घडये ह्यो सगळ्यो तजविजो केल्याय आसत पूण जाहीर करूंक ना. तशें पळयल्यार धोरण भारत सरकारान जाहीर केलां आनी त्या खातीर भारत सरकारानय वयल्या तिनूय गजालींचो विचार करून राष्ट्रीय कृती कार्यावळ थारावंक जाय तशेंच दर वर्साक भारत सरकारा राज्यांक कसो अर्थीक पालव दितलो हेंय थारपाक जाय आशिल्लें. हाचे वयल्यान राज्य सरकाराक आपली दिका थारावप सोंपें जातलें आशिल्लें.
पारंपारीक शिक्षणीक स्तर रद्द
शिक्षणीक धोरणान पूर्व प्राथमीक तशेंच प्राथमीक आनी हेर पारंपारीक स्तर ना. पूर्व प्राथमीकाचीं तीन वर्सां आनी सध्याची पयली आनी दुसरी अशा पांच वर्सांचो ‘बुनयादी स्तर’ केला. गोंयांत पूर्व प्राथमीक स्तराचेर प्रवेश घेवपाक अडेज वर्सां पिराय पूर्ण जावपाक जाय पूण शिक्षणीक धोरणा प्रमाण तीन वर्सां जावंक जाय. धोरण जाहीर जाले उपरांत आमच्या मुख्यमंत्र्यानी 2021- 22 वर्सा ही पिराय तीन वर्सां आसतली अशें जाहीर केलें. ताच्या उपरांत 2022- 23 ह्या वर्सा कोणाल्या तरी दबावाक लागून परत अडेज वर्सां केली. 2023- 24 ह्या चालू शिक्षणीक वर्सा सावन ती परत तीन वर्सां केली. धोरण चालीक लायतले जाल्यार अशी “धर- सोड” वृत्ती कामाक येवची ना.
पूर्व प्राथमीक शाळांची नोंदणी
एप्रील 2023 ह्या म्हयन्यांच्या निमाणे गोंय शिक्षण खात्यान एक परिपत्रक काडून पूर्व प्राथमीक शाळांक नोंदणी करपाक आदेश दिला. खरें म्हणल्यार हें काम गेल्ल्या तीन वर्सांत जावंक जाय आशिल्लें. नोंदणी करून कितल्यो, शाळा ह्या स्तराचेर आसा, तातूंत कितले शिक्षक आनी विद्यार्थी आसा, ही सगळी आंकडेवारी सरकाराक नियोजनाचे नदरेन एकदम म्हत्वाची आनी गरजेची. शिक्षण खात्यान हाचे फुडें दर वर्सा ही आंकडेवारी हेर शालेय स्तरा खातीर घेतात तशी घेवचीच.
पूर्व प्राथमीक शाळांची नोंदणी करपाक दोन हजार रुपया शुल्क कित्याक दवरला हें खबर ना. गोंयांत महिला आनी बाल कल्याण खात्या कडेन आशिल्ल्यो चौदाशे अंगणवाडी कडेक काडल्यो जाल्यार आनीक हजारभर तरी पूर्व प्राथमीक शाळा आसात. दर एके शाळे कडल्यान दोन हजार रुपया शुल्क म्हणल्यार हजारभर शाळां कडल्यान सरकाराक विशेक लाख रुपया मेळटले. ही इतले शुल्क कित्याक सरकारान दवरला खबर ना. पूर्व प्राथमीक शाळा म्हणल्यार कितें कसिनो? कांय सोर्‍यांचीं दुकानां? प्रशासकी खर्चा खातीर सरकारान पांचशे रुपया नोंदणी शुल्क दवरल्यार पुरो जाताले.
गोंयांत पूर्व प्राथमीक शाळा तीन तरेच्यो आसा. 1. आंगणवाडी- ज्यो सरकाराच्याच महिला आनी बाल शिक्षण खात्याच्या नियंत्रणा सकयल आसा. 2. खाजगी प्राथमीक शाळा/ हायस्कुल्स हांकां जोडून आसात- ह्यो शाळा सरकाराच्या नियंत्रणा सकयल हाडपाक सरकाराक व्हडलेशे त्रास जावचे नात. ह्या शाळांतल्यो अर्दान तरी शाळा इंग्लीश माध्यमाच्यो आसात. 3. खाजगी पूण वैयक्तीक घरांनी वा फ्लॅटांनी चलपी- ह्या शाळांक नियंत्रणा खाला हाडपाक पयलीं सरकारान सारासार विचार करचो पडटलो. हे तरेच्यो शाळा सरकारान टप्प्या टप्प्यान बंद करपाचो निर्णय घेवचोच पडटलो. पूर्व प्राथमीक शाळेचीं तीन वर्सां आतां पांच वर्साच्या बुन्यादी स्तराचो भाग आसात. ह्यो खाजगी शाळा बंद केल्यो ना जाल्यार फुडाराक तांकां पयली आनी दुसरेचेय वर्गांची परवानगी दिवची पडटली. पूर्व प्राथमीक स्तर म्हणल्यार पांच वर्सांच्या बुन्यादी स्तराचो भाग जाला आनी फुडाराक ताचो आसपाव ‘निशुल्क आनी अनिवार्य शिक्षण हक्क कायदो- 2009’ ह्या कायद्यांत जातलो हेंय सरकारान मतींत दवरूंक जाय. ह्यो शाळा चडश्यो इंग्लीश माध्यमाच्यो आसात.
बुन्यादी शिक्षणाचें माध्यम
शिक्षणीक धोरण चालीक लावंक आमचें सरकार प्रामाणीक आसा काय कितें हातूंत दुबाव आसा. शिक्षणीक धोरणांत बुन्यादी शिक्षण आनी पूर्व तयारी शिक्षण म्हणल्यार आयचें पूर्व प्राथमीक ते पांचवी यत्ते मेरेन शिक्षण आवयभाशेंत आसचें अशें स्पश्ट उल्लेख केला. शिक्षणीक धोरण जर आमी 2023- 24 ह्या शिक्षणीक वर्सा सावन चालीक लायता जाल्यार चालू शिक्षणीक वर्सा ते बुन्यादी स्तराचेर फकत आवयभाशेंतल्यानच जातलें असो आदेश सरकारान काडपाक नाका आशिल्लो? आवयभाशेंतल्यान शिक्षण ह्या मुद्द्याचेर मे 2011 ते मार्च 2012 मेरेन आयच्या सत्ताधारी पक्षाचे फुडारी सामके भार आयिल्ले भशेन रस्त्यार नाचताले. ह्या मुद्द्याचेरच हे सगळे फुडारी आंदोलन जिवी जाल्ले. 2012 त सत्तेर आयले उपरांत हे फुडारी सत्ताजिवी जाले आनी गेल्लीं तेरा वर्सां ते सत्ताभोगी जाले. गेल्ल्या तेरा वर्सांत जें वगडायलें तें परत मेळोवपाची एक बरी संद सरकार पक्षाक आयल्या. आमी खर्‍यांनीच पोटतिडकेन शिक्षणीक धोरण चालीक लायतात? जाल्यार माध्यमाचो निर्णय घेवपाक सरकार फाटीं फुडें कशें जातात? काय सरकार फकत केंद्र सरकार आनी आपल्या पक्षाच्या फुडार्‍यांक आनी चड करून प्रधानमंत्र्याक दाखोवपाक फकत कायलोळ्यो करतात? “डबल इंजीन सरकार” अशें व्हडपण मिरोवपा परस कणखर निर्णयान “डबल इंजीन सरकार” अशें सगळे जनतेक कळुंदी. आसा ही सरकाराक धमक?
अभ्यासक्रम आनी प्रशिक्षण
केंद्र सरकारान स म्हयन्या पयलींच बुन्यादी स्तराचो अभ्यासक्रम तयार केला. ह्या स्तराचेर पाठ्यपुस्तकां शिकोवपाची आसना. अभ्यासक्रमांत फकत थळाव्यो काणयो, गितां, नाच, खेळ, लोकनाच, लोकगितां घालून मातसो बदल जावंक जाय. ह्या स्तराच्या अभ्यासक्रमांत गोंयचो इतिहास, भुगोल, पर्यावरण घालपाची गरज ना. कित्याक तर हें सगळें तांकां तिसरी ते पांचवी यत्ते खातीर शिकपाचें आसता. धोरणांत सांगला त्या प्रमाण पयल्या तीन वर्सांत आयकुवप, उलोवप आनी वाचप ह्या कौशल्यांचेर भर दिवपाचो आसता. वाचतना मुळाक्षरां, शब्द, वाक्यां, जोडाक्षरां अशें शिकपाक जाय. कृतिशील शिक्षण, आनंददायी शिक्षण, वज्या बगर शिक्षण, भंयमुक्त शिक्षण ह्या संकल्पनांचेर आदारीत भुरग्यांची मेंदूवाड, बहुविध बुद्धिमत्ता हें मतींत घेवन भुरग्यांची मानसीक, बौद्धीक, शारिरीक वाड आनी रचनात्मक पद्धतीन शिकोवपाची गरज आसा. अभ्यासक्रम येवन आमी गेल्ले स म्हयने कित्याक सुस्त रावले?
वयर दिल्ले पद्धतीन शिकयतले जाल्यार शिक्षकांचें प्रशिक्षण गरजेचें. स म्हयन्या पयलींच हें सगळें तयार केल्लें जाल्यार शिक्षकाचें प्रशिक्षण एप्रील आनी मे म्हयन्यांत पुराय करपाक जातालीं. पूण तशें जालें ना. शिक्षकांक प्रशिक्षणच दिलें म्हूण जायना तर तांकां शिक्षक मार्गदर्शिका जाय. धा म्हयन्यांचें नियोजन आनी दर एका आठवड्याक कितें कृती करपाच्यो हाची मांडणी गरजेची आसा. एका अदमासा प्रमाणें लागीं लागीं साडे सातशे पूर्व प्राथमीक शाळा इंग्लीशींतल्यान चलता. राष्ट्रीय शिक्षणीक धोरण चालीक लायतलो जाल्यार हें सगळें आवयभाशेंतल्यान शिकोवप जावंक जाय. हाचेर सरकारान एक तर विचार करूंक ना. नाजाल्यार सरकाराक प्रामाणीकपणान शिक्षणीक धोरण चालीक लावपाचेंच ना असो ताचो अर्थ जाता.
अनुदानाचो प्रस्न
बुन्यादी स्तराच्या ह्या शाळांक अनुदान वेवस्था कशें करतलें हें सरकारान स्पश्ट करूंक ना. ह्या स्तरा वयल्या शिक्षकांक कमीत कमी अंगणवाडी शिक्षक आनी मदतनीस हांकां दितलो पगार मेळटा, तितलो तरी पगार दिवपा खातीर सरकारान वेतन अनुदान सुरू करप गरजेचें आसा. सरकारान हाचेर बेगोबेग निर्णय घेवपाक जाय तशेंच ह्या स्तरा वयल्या शिक्षकांनी आपली संघटणा बांदपाक जाय आनी तशें केलें जाल्यारच कांय प्रमाणांत तांकां वेतन वाड मेळपाची शक्यताय आसा.
सरकारी पातळेचेर सारकें नियोजन ना, निर्णय पक्को ना, अभ्यासक्रम तयार जाता, ताचे उपरांत शिक्षकांचें प्रशिक्षण, उपरांत शिक्षक मार्गदर्शिका आनी हे सगळे करपाक सरकारा कडेन मनीसबळ ना, अधिकारी ना अशे स्थितींत आमी बुन्यादी स्तराची बुन्यादच घट करपाच्या जाग्यार आमी त्या स्तरा वयल्या शिक्षणाची वाट लावन वडयतले काय कितें असो भंय आसा. सरकाराक मदत करपाक खूब जाण तयार आसात पूण सरकाराची इत्सा आसा काय फकत ‘होयबा’ म्हणपी जाय तें सरकारान थारावपाक जाय.

पांडुरंग रावजी नाडकर्णी
93261 39252