भांगरभूंय | प्रतिनिधी
मनशाच्या नितिशास्त्रांत सगळ्या सैमाचो विचार केला आसूंक जाय. मनशानय आपल्याक जाय तितलेंच पळयलें जाल्यार तो हेर प्राणी आनी सुकण्याच्याच बरोबरचो जातलो. मनशान मनशा भायर सैमा कडेन जाता तितल्या प्रेमान सांबाळ करीत मनशा भायर सैमा कडेन जर मायेचें नातें जोडीत तरत तो सैमांत श्रेश्ठ अशें सिद्ध जातलें. आमी सगळे सैमाचो विनाश करतात ह्या खातीर आमी व्हड अशें म्हणून घेवपा वांट्याचें सगळ्या सैमाचेर आमी प्रेम करतात ह्या खातीर आमी मोठे अशें म्हणून घेवपाक मनशाचें खरें व्हडपण आसा.
जनावरां, सुकणीं, झाडां, वनस्पत हांचे कडेन अशें आपुलकेचें नातें जोडपाचे भारतीय संस्कृतायेन यत्न केल्यात. मनीस घराब्यांत तांकां आपलेपणाचो जागो दिला. मनशाचे शक्तेक शीम आसा पूण ते शिमींत शक्तीचें जें कितें करपाक येतां तें मनशान करचें अशें भारतीय संस्कृताय सांगता. आमी सगळ्या प्राण्याचो सांबाळ करूंक शकना. सगळ्या प्राण्या कडेन प्रेमान वागपाक शकचें नात. पूण निदान बैला कडेन तरी प्रेम जोडया. सगळीं जनावरां – सैम पयस उरलीं पूण गायच्या निमतान जनावरा कडेन जोडून घेवया. गाय हें जनावरांतलें एक प्रतीक. भारतीय संस्कृतायेंत गाय फकत एक उपेगाची गजाल अशें केन्नाच पळोवंक ना. गाय सगळे नदरेन उपेगी ह्या खातीर मनशान तिका लागीं केल्या हें खरें पूण गाय एकदां आंगणांत आयल्या उपरांत ती घराब्यांतलीच एक जाली. आमी आमचे आवय बापूय म्हातारे जाले म्हळ्यार कितें तांकां खाटकाक विकपाचें? काय तांकां मारून तांचें सारें करपाचें? हे निरूपयोगी, अशक्त आवय बापूय कित्याक दवरपाचें अशें म्हणपाचें?
आवय बापूय म्हातारे जाले तरी तांकां आमी मारिनात. तांचे पयलींचे उपकार आमी सदांच यादींत दवरता. तांचो देह रात दीस आमच्या खातीर झरला हें आमी याद दवरतात. तांचें प्रेम, तांचो त्याग, तांचे कश्ट हे सगळे आमच्या दोळ्यां मुखार आसता. आमी त्या म्हाताऱ्यां आवय बापायक म्हणटात, “आतां तुमी वगी बसात. तुमी आतां बसून खावपाक जाय. तुमी आमकां वजीं न्ही. तुमी आमची जी सेवा केल्या त्या खातीर आमी तुमकां कितलेंय दिलें तर तें थोडेंच जातलें. तुमचो आशिर्वाद दियात. आतां आमकां तुमची सेवा करूं दी.”
गाय बैल म्हातारे जाल्यार तांकां खाटका कडेन धाडात अशें भारतीय संस्कृताय सांगना. जे गायेन धा धा, पंदरा पंदरा वर्सां खूब दूद दिलां, जिच्या दुदाचेरच आमी सगळे पोसल्यात, जिणें शेत कामाक आनी हेर कामाक बैल दिले, अशे गायेक ती आतां फकत म्हातारी जाल्यार म्हणून तिका सोडून दिवपाची? हीं मुडदारपणां आसा. मनीस फकत गरज भागोवपाचो विचार करूंक शकना. मनशाक कांय व्हड भावना आसात. ह्या भावनां खातीर मनशाक चड मान आसा. ह्यो सगळ्यो व्हडल्यो भावना जर उपयोग आनी गरज ह्या आयुधानी जर मारून वडयता तर मनशाचो मान ना नपयत जातलो हें मतींत धरूंक जाय. गायची जर सारकी पोसवण जाली तर धा-पंदरा वर्सांत त्यो आमकां दुदाच्या रुपान इतलो पयसो दितात की त्या पयशांच्या व्याजांतच तांच्या म्हातारपणाचो सांबाळ आमी करूंक शकतात. आज काल तांब्योभरच दूद दिवपी गायो ह्या गाय पुजपी भारतांत दिसतात! आमच्या देशांत पयलीच्या काळांत तीस- तीस शेर दूद दिवपी गायो आशिल्ले अशें सांगतालें…
फुडें चालू…
मूळ लेखकः साने गुरुजी
अणकारः पांडुरंग नाडकर्णी
पांडुरंग नाडकर्णी
9326139252
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.