शणै गोंयबाब – आमची प्रेरणा सुवात

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

शणै गोंयबाबांच्या लिखाणांत एक परमळ आसा. आमचे भितर स्वाभिमान जागो करपी धग आसा. आमच्या अस्मितायेच्या गिरेस्त दायजाची आमकां वळख करुन दिवपाची भारी तांक तांच्या बरपांत आसा.

कोंकणी साहित्य चळवळीचे जनक आनी कोंकणीचे आद्य प्रवर्तक म्हळ्यार शणै गोंयबाब. तांची आज 9 एप्रीलाक पुण्यतीथ. तांकां आर्गां ओंपतना हड्डें अभिमानान भरून येता.
शणै गोंयबाबांनी त्या काळांत जें साहित्य रचलें तें वाचून आमचो . कोंकणीवेलो मोग घट्ट जालो. भगवद् गीतेचो तांणी जो अणकार केला तो वाचून आमी अणकाराचें मर्म शिकले. ‘योगाभ्यास’ ह्या उतराक तांणी मुदयेर थीक कशें ‘योगाची येसाय’ अशें उतर आपल्या ‘भगवंताचें गीत’ ह्या गीतेच्या अणकारांत वापरलां. तशें पळयल्यार गीतेचे कोंकणींत डझनभर अणकार आसात. पूण शणै गोंयबाबांचो गीतेचो अणकार उत्कृश्ट.
शणै गोंयबाब हांची जयंती 23 जूनाक मनयतात. खूब कार्यावळी जातात. त्या मानान पुण्यतिथीक तितल्यो कार्यावळी जायनात. अजाप दिसता. जावंक जाय.
शणै गोंयबाबांच्या पुण्यतिथीक आनी जयंतीक कार्यावळी साबार जावंक जाय. सगळे तरेच्यो. सगळ्या पिराय गटां खातीर. विद्यार्थ्यांचो सहभाग जाय. शिक्षकांचो आसपाव जाय. शणै गोंयबाबांच्या साहित्यांतली वासाळ कोंकणी वा तांच्या अणकारीत नाटकांतले नीज शुद्ध कोंकणीचो दिश्टावो घडोवपी संवाद ह्या विशयांचेर एकाडेमीक भासाभास जावंक जाय. जावं परिसंवाद वा वेबिनार. गोंयबाबांच्या फोट्याक हार घालतकच गंभीर चर्चा जावंक जाय. शणै गोंयबाबांच्या साहित्याचेर. गोंयबाबांचेर उलयतलो जाल्यार तांच्या साहित्याचेर भासाभास जाय. विचार मंथन जाय. भलत्याच विशयाचेर बडबड न्हय. ते खातीर गोंयबाब समग्र वाचूंक जाय.
एम.ए. कोंकणी शिकता आसतना डॉ. माधवी सरदेसाय हांचे कडेन हांव शणै गोंयबाबांचें साहित्य ह्या विशयाचेर खूब उलयलां. खुबूच. हाचें कारण म्हळ्यार माधवीबायन भासशास्त्र शिकतना गोंयबाब खंडांचीं पारायणां केल्लीं आनी टिपणां नोंद करून दवरिल्लीं. शणै गोंयबाबांची उतरावळ माधवीन म्हाका दाखयल्ली आनी कांय उतरांचेर आमी चर्चाय केल्ली.
नीट ह्या वैजकी प्रवेश परिक्षेच्यो प्रस्नपत्रिका तेरा भारतीय भासांनी येतात. तातूंत आमची कोंकणी ना. ती बेगीन आसपावीत जावंक जाय. ते खातीर भौतिकशास्त्र, रसायनशास्त्र आनी जीवशास्त्र ह्या विशयांच्यो उतरावळी आमी तयार करच्यो पडटल्यो. ती उतरावळ जाली म्हणटकच वैजकी संबंदीत नीट चांचणी परिक्षेंत लेगीत कोंकणींतल्यान प्रस्नपत्रिका दिवप शक्य जातलें. शणै गोंयबाबांची जी खटपट त्या काळांत आशिल्ली ती फळाक येतली. तींच तांकां खरीं आर्गां थारतलीं.
काम म्हत्वाचें. फक्त नियोजन, आंखणी करून फायदो ना. वेव्हारीक पांवड्यार काम जावंक जाय. गोंयबाबाच्या तिथीक, जयंतीक भुरग्यां खातीर प्रस्नमंच सर्ती घेवंक जाय. तांच्या पुस्तकांतल्या उतरांचेर, साहित्याचेर आदारीत ही सर्त आसची. देखीक हो प्रस्न पळेयात. बाबुमामाल्या पणसाची सबंद भतग्रामांत नामना अशें गोंयबाबान बरयलां. भतग्राम म्हळ्यार कितें? जाप – दिवचल वाठार.
शणै गोंयबाबांनी मोलिएराचीं जीं नाटकां अणकारीत केल्यांत, तांचें अभिवाचन करूं येता. ते विशींची सर्त घेवं येता. नाटकां, काळाक अनुसरून कांय संपादन करून मंचीत करूं येता. गोंयबाब साहित्यांतली उतरावळ संकलीत करपाचोय वावर जावंक जाय. कोंकणीचें संशोधन करपी विद्यार्थ्यांनी हें काम हातांत घेवं येता. तातूंतल्यान गोंयबाब कोश तयार करूं येता.
शेक्सपियराच्या खेळांची माळ गोंयबाबान रुपांतरीत केल्या. ताचें सादरीकरण युवा कलाकारांनी करूं येता. तांच्या अणकार कौशल्यांतल्यान खूब कितें शिकपा सारकें आसा. तांच्या निबंदांतल्यान शैली शिकपा सारकी आसा. तांच्या संशोधनांतल्यान आऩी अभ्यासांतल्यान धार आऩी खोलाय कशी आसची हाचो धडो शिकूं येता.
गोंयबाबान एक बरेंच प्रेरक विचार-वाशीन दिल्लें तें अशें – सगळो संवसार तुज्या एकल्याच्याच खांदार अशें समजून आतांच कामाक लाग. तुज्या हातांतल्यान चिमटीभर तरी बरें घडून येतलें. ‘एकला चलो रे, या तत्वान कोंकणीचो लढो ह्या द्रश्ट्या विद्वानान दिला.
यत्न, खटपट, धडपड योग्य मार्गान, योग्य दिशेन केंद्रीत आसत जाल्यार बरेंच घडटा. तें एकवटीतपणान करुया. फाल्यां? ना. आयज? आतां? ना. आतांच. चला, वावराक माथें मारुया.
आयज गरज आसा ती कोंकणी नेमाळ्यांनी संशोधनात्मक साहित्य उजवाडाक येवपाची. जे तरेन शणै गोंयबाब आपल्या दरेक विधानाक बळगें दिवपाक टिपो, तळटिपो दिताले, संदर्भ दिताले तें पळयल्यार आमी अजापीत जातात. तांचो अभ्यास, गिन्यानाची खोलाय आनी स्पश्टता आमकां दिसून येता. अशे संदर्भ तांच्या संशोधनपर लेखांत आमकां पावला कणकणीं मेळटात. हालींच्या काळार एक स. माधवी सरदेसाय हांचे लेख सोडल्यार अशे संदर्भ, टिपो, तळटिपो दिल्ले लेख कोंकणींत वखदाक लेगीत वाचूंक मेळनात. गुगलावेल्यान म्हायती डावनलोड करुन लेख बरोवप्यां कडल्यान आमी कितें अपेक्षा दवरुंक शकतात?
शणै गोंयबाबां कडल्यान स्फूर्त घेवची ती ह्या कारणा खातीर. तांच्या भूलविद्या विद्वान आबे फ़ारिय हांच्या पुस्तकाचीं पारयणां करचीं. पुण्यात्मो राम कामती हें पुस्तक परत परत वाचचें, बाबूमामालो पणस, वासशणैली पोपाय निबंद वाच्चे. वाचप्यांची कोंकणी लखलखीत जातली धश्टपुश्ट जातली. घांसून पुसून निवळ जातली. बेठोच कोंकणी कोंकणी म्हजी मायभास म्हणत जप केलो म्हूण कांय साध्य जावचेंना. गोंयबाब वाचल्यार कोंकणी बरोवपाक एक आत्मविश्वास येतलो.
शणै गोंयबाबांच्या लिखाणांत एक परमळ आसा. आमचे भितर स्वाभिमान जागो करपी धग आसा. आमच्या अस्मितायेच्या गिरेस्त दायजाची आमकां वळख करुन दिवपाची भारी तांक तांच्या बरपांत आसा. पयलीं गोंयबाब साहित्याचे चारूय खंड बारीकसाणेन वाचुया!!!

सखाराम सिनाय बोरकार
9923306751