भांगरभूंय | प्रतिनिधी
खूब पयलीं, एका गांवांत दामू नांवाचो एक मनीस रावतालो. तो स्वभावान सादो भोळो आशिल्लो. वाडवडिलांचें एक दुकान आशिल्लें, तो तें चलयतालो. तांदूळ गोठो, साकरेचो पालो विकून कशें तरी पोटा-पाणयाचें चलतालें. ताची मामेभयण जनें. ताचे कडेन ताचें लग्न जाल्लें. त्या काळांत दोतोर, वैज कमी आसताले. आनी ते पयस शारांनी रावताले. दामूच्या गांवाचें नांव वैजावाडो खरें. पूण थंय एकय वैज नाशिल्लो.
दामूची बायल जनी भुरग्या वयाची आशिल्ली. मात सोळाव्याच वर्सा तिका गुरवाचार आयिल्लो. बाळंतपणाक कोण वैज मेळनाशिल्ल्यान खूब त्रास जावन एका बायेक जल्म दितना ती मेली.
त्या बायेक बोकडेचें दूद पिवोवन तिच्या मामाआईन व्हड केलें. तें भांगरा सारकें सुंदर कातीचें दिसतालें. म्हूण ताका ‘सोन साखळें’ अशें नांव दवरलें. ‘सोन साखळें’ तीन वर्सांचे जालें. आनी मामा आईक खऽर दुयेंस जावन गेली. आतां ताका व्हड करूंक, दामूक अन्न करून वाडूंक नवें लग्न करचेंच पडलें. तो तर तरूण वयाचो आशिल्लो. कोणें तरी एक वयस्क चली दाखयलें. आनी दामूचें अंबू बरोबर दुसरें लग्न जालें.
अंबू आळशी. बुरशें, आनी दांत भायर आयिल्लें एक झगडाळ, फटकळ, चली आशिल्लें. घोवागेर शेजारी-पाजाऱ्यां कडेन ओगीच झगडटालें.
बिचारो दामू कितें उलयतलो? धाकुटपणाची, मागून केल्ली बायल. अन्न कोण शिजोवन घालतलो? म्हण तोंड धांपून ओग्गी रावतालो.
अंबूगेर बी रोकडेंच एक बाय जालें. ताका नांव दवरिल्लें पुतें. ‘सोन साखळें’ आठ वर्सांचें जालें. तरी अंबून ताका शाळेंत घालें ना. वेल्यान ताचे कडच्यान अंबू, सगळीं घरकामां करून घेतालें.
सकाळीं उठून घरांत आंगणांत सान्न मारप. शेण शितोडो करप. गोठ्यांतलें शेण भरप. गोठो निवळ करून धुवप. शेणी थापप.
मागीर बांयचें उदक काडून, घरांत उदक भरप. हांडो भरप. हांडो तापोवप. आनी गोरवांक रानांत घेवन वचप. हीं सगळीं कामां ही सवती आवय ‘सोनसाखळ्या’ कडच्यान करून घेताली. आनी फक्त एक सुकी भाकरी, भुती म्हणून गोरवांक घेवन वतना ताका दिताली ताका अर्दपोटी दवरताली. तें भूक लागून तिनसाजेचें घरा येतगीर ताका ‘पुत्यान’ दनपरां सांडिल्लो पेजे नीस आनी तातूंत उरिल्लीं ‘कुयांच’ दिताली.
बाबडो. बापायक दुख्ख नाका, म्हण कांय सांगनाशिल्लें. भूक लागल्यार रानांतले आसाळे, कणेरां, चारां, चुन्ना, करजां, ना तर झिरमुळो वा हेर कंदमुळां खावन तें भूक भागयतालें. आंब्या तेंपार बरीं घोंटां मेळटालीं. जांबळां, मुट्टे मेळटाले. तेवय भुके पोटार तें खातालें.
“हाका हांव कांयच खावपाक दिना. म्हज्या बायक बरें तूप घालून पेज दितां. आनी हाका म्हज्या ‘पुत्यान’ सांडिल्लो नीस दितां. हें कशें काय घुटघुटीत जाता काय?” अंबू मनांत म्हणटालें. ताका खंय खबर की सांडिल्लो जरी जालो, तरी तूप घाल्लो तो नीस सोनसाखळ्याच्या पोटांत वतालो म्हण. शिवाय पाडूक लुचतगीर मंगळू गाय ताच्या खातीर एक पानो दूद सोडिनासतना चोरून दवरताली. आनी रानांत पावतगीर हांबेवन ताका चाटत दूद सोडटाली. मागीर सोनसाखळें लुचतालें. आनी दूद पितालें.
एकदां दामू, वेपार हाडूंक भायल्या गांवांत गेल्लो. तेन्ना अंबून ‘सोनसांखळ्याक’ भात कांडूंक लायलें. नण्णी काडूंक लायली. बाबडें थकलें. आनी बेगीन बेगीन काम करना म्हण अंबून वयल्यान ताका सडीक थापटायलें. कानसुलार थापट बशिल्ल्यान सोनसाखळें निंदेलें. ताका तिणें उदक सुद्धा दिवंक ना आनी तें मेलें. अंबून एक फोंडारो काडलो, एका साकांत ताका भरलें, घट्ट बांदलें. आनी त्या फोंडांत ताका पुरलें.
दामू घरा येतगीर “सोनसाखळें खंय?” अशें म्हणत “बाय खंय गो?” अशें विचारतगीर “तें एकटेंच मामागेर गेलें” अशें अंबून सांगलें.
“हय? कांय दीस रावूं ताका. मागीर वचून हाडटां ताका घरा” अशें म्हणत दामू ओगी रावलो.
कांय दीस गेले. ‘सोनसाखळ्याक’ पुरिल्ल्या जाग्यार बरी एक पडवळ्या वाल जाली. ती फुल्ली. बरीं पडवळां लागलीं. रातीं दामू भायर मुतूंक गेल्ले कडेन ताका
एक कोण तरी गायता तें आयकूंक आयलें. तो म्हणटालो.
पडवळ्या भोंवतीं भंवरा॥
पडवळें कोण खुटिता॥
खुटता जाल्यार हळू खूंट म्हण सांग ॥
बांदिल्लीं बांदपां तटतट्टात॥
बांदिल्लीं बांदपां तटतट्टात॥
आतां आयिल्लो तो आवाज सोनसाखळ्यांचो आशिल्लो. “बाये खंय गो तूं?” दामून विचारलें. दामूचो गळो दाटून आयिल्लो.
“पप्पा हांव हांगा आसां.”
“हांगा खंय गो?”
“पप्पा हांगा पडवळ्यांत आसां.”
“बाय बायगो” म्हणत दामून हळूच पडवळें तोडून घाय लायलो. आनी तातूंतल्यान सोनसाखळें हळूच भायर आयलें. ताणें बापायक सांगलें, अंबून कशें ताका काम करूंक लायलें. आनी काम बेगीन कर म्हण कशें मारलें तें सगळें ताणें सांगलें. तें आयकून दामूक सामकी तिडक मारली.
तो भितर गेलो आनी न्हिदिल्ल्या अंबूच्या केश्ट्यांक धरून ताका ओऽडीत भायर हाडलें. ताच्या कमरांत लाथ घालून ताका घरांतल्यान तेन्नाच धांवडान भायर घालें. आनी “काय बऱ्या म्हज्या बायेक पिडटा तूं? हांव ओगी रावतां म्हण माथ्यार चडलें तूं. याद दवर, ना घरांत येवचें तूं. चल. चलूंक लाग. परत तोंड दाखय नाका.” म्हणत दामून दार बंद केलें.
अंबू सारकें पांया पडपाक लागलें.
“चूक जाली. आयच्यान सोनसाखळ्याक काम
सांगचें ना. उपाशीं दवरचें ना. माफ कर” म्हण रडपाक लागलें.
सोनसाखळ्यान मागीर बापायक सांगून ताका घरांत घेतलें. मागीर केन्नाच अंबून सोनसाखळ्याक काम सांगून त्रास दिलो ना. दामून सोनसाखळ्याक आनी पुत्याक दोगांकय शाळेंत घालीं. दोगांय शिकून व्हड जालीं. आनी मागीर बरीं करून रावलीं. सोनसाखळें शिक्षिका जालें. तर पुतें नर्स जालें.
तेजश्री गोपाळ प्रभुगांवकार 9822139309
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
