भांगरभूंय | प्रतिनिधी
रशहाजनबादी ह्या एका नामनेच्या उर्दू कवीची महाविद्यालयाच्या लॅक्चररान घेतिल्ले मुलाखतीचें कथानक आशिल्ली कादंबरी म्हणल्यार “ईन कस्टडी.” अनिता देसाय हांणी 1984 वर्सा ही कादंबरी बरयली. एक प्रकाशक इश्ट मुरज लॅक्चरर देवेनाक एका दिग्गज उर्दू कवीचे जिणेचो सोद घेवंक लायता. हें कथानक राजकी ताणांत सांपडिल्ल्या भारताच्या काळांतलें आसा. भारताचें विभाजन जाले उपरांत उर्दू भाशेची जाल्ली अवतिकाय आनी हे भाशेक वाचोवपाक सामक्या कमी प्रमाणांत जाल्ले यत्न हाचेर ही कादंबरी भर दितना दिसता. भारतांत हिन्दी भाशेचो प्रभाव वाडूंक लागिल्लो आनी विभाजन जाल्ल्यान उर्दू भास शेणपाक लागिल्ली. तशेंच उर्दू भास उलोवपी आनी हिन्दी भास उलोवपी अशे दोन प्रांत तयार जाल्ले. ह्या विभाजनाक लागून उर्दू ही अमुकूच एका समाजाची भास अशी धारणा लोकां मदीं जाल्ली. भाशा सोंपप, वैयक्तीक आशा-आकांक्षांक अपेस येवप तशेंच सत्य आपणावंक कवीक आयिल्लें अपेस हाचेर ही कादंबरी आदारिल्ली आसा.
हिन्दी भाशेचो शिक्षक आसून लेगीत देवेनाक उर्दू भाशेचो मोग. उर्दू कविताय ताका खूब आवडटात. मिरपूर ह्या एका ल्हान गांवांत अल्प पगाराचेर तो जगता. पूण तरी आसतना गिन्यान मेळोवन समाधानान जगपाचो यत्न तो करता. उर्दू भाशेचें गिन्यान मेळोवन आनी अभिजात उर्दू कविता वाचून ताका खुशालकाय मेळटा. देवेनाची वैयक्तीक जीण खूब निराशाजनक आसा. ताची बायल सर्ला झगडाळू आनी जिणेंत तिच्यो कसल्योच आकांक्षा नात. तिचें लग्न तिका तिच्या अपूर्ण सपनांची याद करून दिता.
इश्टाचे विनवणेक लागून देवेन उर्दू कवीची मुलाखत घेवंक चांदनी चौकांत पावता. पूण हो कवी आतां पिशांतूर जाला आनी सोर्याचे भकीक पडला. एका काळार हुशार आनी सर्जनशील आशिल्ले व्यक्तीची दशा पळोवन देवेनाक धक्को बसता.
नूराचें घर सामकें अस्तावस्त आसा. ताच्या घरांत कांयच सारकें ना. कवी नूर पिशांतूर जावंक पावला आनी उर्दू कविते विशीं उलोवपाक आतां कांयच उरूंक ना अशें ताका दिसता. दुसरे वटेन ताची घरकान्न इम्तियाज बेगम हेर पात्रां वरीच आसा. लजून आनी भिवन दीस काडपी ही बायल. आपल्या घोवाक परत नामना मेळत आनी तो परत चर्चेचो विशय जायत ह्या भंयान ती मुलाखतींत आडखळ हाडपाचो यत्न करता.
ही कादंबरी अनिता देसाय हांची भारतीय समाज आनी संस्कृताये विशीं आशिल्ली समज दाखयता. कवितेचे संकल्पनेचेर आदारिल्ली ही कादंबरी वाचकांचें मन ओडून धरता. पूण कादंबरेंतल्या कांय भागांनी उमळशीक मातशी मंदावता. कांय वेळार वाचकांची गरज मतींत घेवंक अपेशी थारिल्ली ही कादंबरी वाजेवणी जाता. पूण तरी आसतना, भारताचो विभाजन काळ समजून घेवंक तशेंच भाशेक लागून मनशाची जाल्ली अधोगती, मध्यम वर्गीय कुटुंबाचे प्रस्न आनी म्हत्वाचें म्हणल्यार एका उत्कृश्ट कवीची विचित्रताय हाची गवाय ही कादंबरी आसा. तत्वगिन्यानी आनी कवी रूमी हांच्या उतरांनी सांगपाचें जाल्यार, “प्रकाश तुमच्यांत प्रवेश करता अशी सुवात म्हणल्यार तुमचो घावो.” भारताच्या विभाजनाक लागून त्या काळांतल्या लोकांची मानसीकताय कांय प्रमाणांत समजून घेतले जाल्यार मुजरत ही कादंबरी वाच्ची.
शर्वरी प्रभुदेसाय
9822832614
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
