भांगरभूंय | प्रतिनिधी
कायदेशीर नदरेन पंचायतीचो कारभार पारदर्शक करप खूब गरजेचें. ग्रामसभेंत कोणेंय विरोध केल्यार वा प्रस्न विचारल्यार ताची नोंद सभेच्या वृत्तांतांत सक्तीन जावपाक जाय.
पंचायत राज वेवस्था ही खऱ्या अर्थान भारताचे लोकशायेची बुन्याद आसा. पूण सद्याच्या काळांत ग्रामसभांक आनी पंचायतीच्या कामांत लोकांचो, खास करून तरणाट्यांचो वांटो उणो जायत आसा ही एक चिंतेची गजाल. पंचायतीचो कारभार म्हळ्यार फक्त गटांचें राजकारण, आपसुवार्थ आनी भ्रश्टाचार अशें सामान्य लोकांक दिसपाक लागलां. हाका लागून गांवकार पंचायतीच्या कामांतल्यान पयसावतात. ही परिस्थिती बदलपा खातीर आनी पंचायतींत लोकांचो सहभाग वाडोवपा खातीर मानसशास्त्रीय, कायदेशीर आनी प्रशासकी पांवड्यार कांय खर पावलां मारपाचीं गरज आसा. लोकांच्या मनांतलो ‘सरकारी कारभार’ हो गैरसमज पयस करून पंचायत हें ‘गांवाचें चौखांब्याचें घर’ आसा हो भाव निर्माण करप, होच हाचे फाटलो मुखेल उद्देश आसपाक जाय.
सगल्यांत पयलीं, पंचायती विशीं लोकांच्या मनांत आशिल्ली भिरांत आनी अनास्था पयस करपाक जाय. ग्रामसभेंत ‘सामान्य मनशाची’ एक रिकामी कदेल मुखेल माचयेर दवरून वेंचून आयिल्ल्या प्रतिनिधींक तांच्या कर्तव्याची याद करून दिवं येता. तशेंच, तंत्रज्ञानाचो आनी सोशल मिडियाचो प्रभावी वापर करप काळाची गरज आसा. वार्ड प्रमाण व्हॉट्सअॅप पंगड तयार करून तांचेर दिसाच्या-दिसा पंचायतीच्या कामाची, पास जाल्ल्या थारावांची आनी खर्चाची म्हायती दिवंक जाय. ग्रामसभांचें थेट प्रक्षेपणा केल्यार जे लोक कामा निमतान भायर आसतात, ते लेगीत पंचायतीचे प्रक्रियेंत वांटेकार जावंक शकतात. लोकांक पंचायतींत हाडपा खातीर ‘सिटीझन क्रेडीट’ सारक्यो संकल्पना राबोवंक येतात, जातूंतल्यान ग्रामसभेक हजर रावप्यांक सरकारी येवजणेंत वा दाखले मेळोवपांत प्राधान्य दिवं येता.
कायदेशीर नदरेन पंचायतीचो कारभार पारदर्शक करप खूब गरजेचें. ग्रामसभेंत कोणेंय विरोध केल्यार वा प्रस्न विचारल्यार ताची नोंद सभेच्या वृत्तांतांत सक्तीन जावपाक जाय. तशेंच सभेचें ऑडियो रेकॉर्डिंग करपाची मेकळीक लोकांक आसूंक जाय, जाका लागून खंयचोच गैरसमज उरचो ना. पंचायतीच्या खर्चाची आनी हिशोबाची म्हायती लोकांक सोंपें भाशेंत समजूंक जाय. भ्रश्टाचाराचेर नियंत्रण दवरपा खातीर गांवांतल्या तटस्थ लोकांची, निवृत्त शिक्षकांची आनी जाणकारांची एक ‘सोशल ऑडीट’ समिती नेमप फायद्याचें थारतलें. खंयचीय सुचोवणी वा कागाळ करपा खातीर गांवांत ‘कागाळ सुटावो पेटी’ वा ऑनलायन पोर्टल आसप गरजेचें, जाका लागून सामान्य मनशाक खंयच्याय भंया बगर आपलो आवाज उखलपाक मेळटलो.
थळाव्या आमदारांची आनी जिल्हो पंचायत वांगड्यांची भुमिका लेगीत हातूंत म्हत्वाची आसा. आमदाराचो निधी गांवांत खंय आनी कसो खर्च जाता, हाची म्हायती पंचायतींत एका फलकाचेर स्पश्टपणान मांडपाक जाय. आमदारांनी आनी जिल्हो पंचायत वांगड्यांनी फक्त उलोवपा खातीर न्हय, तर लोकांचे प्रस्न आयकुपा खातीर ग्रामसभेंक हजेरी लावची. तशेंच, जेन्ना गांवांतल्या रस्त्यांचे, विजेचे वा उदकाचे प्रस्न चर्चेक येतात, तेन्ना बांदकाम, वीज आनी हेर खात्यांच्या अधिकाऱ्यांनी सभे वेळार हजर रावन तंत्रीक म्हायती लोकांक दिवची. ‘स्पेशल क्लिअरन्स डे’ घडोवन हाडून लोकांचीं लांबणेर आशिल्लीं कामां आनी दाखले जाग्यारूच दिवपाची वेवस्था करची.
लोकांक पंचायती कडेन आकर्शीत करपा खातीर कांय नव्यो संकल्पना राबोवंक येतात. देखीक, दर म्हयन्याक पंचायतीचें एक खबरपत्र छापून तें खबरांपत्रा वांगडा घराघरांत पावयल्यार लोकांक पंचायतीच्या कामाची म्हायती मेळटली. तशेंच ‘ओपन लेजर’ धोरण राबोवन खंयच्याय मनशाक म्हायतीच्या अधिकारा (RTI) बगर पंचायतीच्यो फायली पळोवपाची मेकळीक दिवंक जाय. हे सगले उपाय राबयल्यार पंचायत आनी लोक हांचे मदलो विस्वास परतून निर्माण जातलो. तरणाटे मुखार येतले आनी खऱ्या अर्थान गांवची उदरगत जातली. पंचायत राज वेवस्था ही फक्त कागदार उरनासतना ती लोकांच्या काळजांत रुजतली आनी गांवचे उदरगतीची गर्भकूड थारतली.
जयेश अर्जून राऊत
साळ- दिवचल
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
