संवसारीक खवदळ आनी आमचें चित्त

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

आमचें हें विश्व एकामेकांचेर पातयेवन आसा. देखून एका देसाचें दुखणे हें दुसऱ्याय देसाचें दुखणे जाता.

जेन्ना संवसारांतल्या विंगड-विंगड घडणुकांक लागून आमकां उतळताप जातात तेन्ना धीर वा आदार म्हूण आमी भायल्या गजाली कडेन आशेन पळयतात. ह्यो भायल्यो गजाली म्हणल्यार विवीध फुडारी आनी तांच्या देशांतली धोरणां. अशा वेळार योगधर्म आमकां सांगता कीं जेन्ना भायलें जग थरथरता तेन्ना भितरलें जग आमी शांत आनी थीर दवरूंक जाय म्हूण.

गीता झुजा मळार सांगिल्ली. एखाद्या निवांत आश्रमांत न्हय. बुदवंतकायेचो जल्म जंय समस्यां नात थंय न्हय, जाल्यार तांच्या मदींच जाता. कृष्ण अर्जुना मुखार जंवजाळ नात असलें जग चितारीना. हाच्या उरफाटें तो नाका मातूय तोल वचूंक दिना आसतना प्रसंगांक फुडो कसो करचो हें शिकयता. जेन्ना चित्त श्रद्धे भितर निरंतर थिराविल्लें आसता तेन्ना आपसूक अनिश्चितताय आपणालें बळ व्हगडायता आनी मनशाक ल्हवू ल्हवू गिन्यानाचो बोध जावंक लागता.

संवसारीक खवदळ म्हणल्यार समस्त चित्तांक जावपी जाचांचे एकवटीत पडबींब. भंय अहंकार आनी असुरक्षीतताय हांचे प्रभाव फक्त सामान्य नागरिकांचेरूच न्हय जाल्यार देशांचेर लेगीत पडटात. जेन्ना लोक आनी फुडारी मानसीक नदरेन उचांबळीत जातात तेना मागीर तांणी घेतिल्ले निर्णय प्रतिगामी जातात. जेन्ना चित्तां शांत आसतात तेन्ना ताणी दिल्ल्यो जापो चिंतनशील आनी दूरगामी आसतात. महर्शी पतंजली योगशास्त्राची व्याख्या अशी करता : योगश्चित्तवृत्तिनिरोध. हाचो अर्थ योग साधना चित्ताची चंचळटाय थांबयता. ही शिकवण जागतीक फुडाऱ्यां वरीच व्यक्तीगत जिणां खातीरूय उपेगी आसा. अस्वस्थ मानसीक अवस्था सासणीक शांतताय निर्माण करुंक शकना. ही गजाल मागीर एका मनशाच्या बाबतींत आसूं नातर पुराय भौसाचे बाबतींत.

आमचे नितीक बुनेदिची कसवटणी अनिश्चीताय काळांत लागता. जेन्ना वेळ कठीण आसता तेन्ना आमकां सुरक्षिताये खातीर तत्वां कडेन तडजोड करपाचो मोह जाता. योगाची शिकवण आमको अशे तरेन ‘व्हांवपा’पासून वांटायता. यम- नियम म्हणल्यार सत, अहिंसा, धादोसकाय आनी शीस्त हीं आचरणां फक्त शांतीकाळा खातीरूच आसनात. जेन्ना जग अस्थिर जाता तेन्ना तांची चड गरज आसता. आध्यात्मीक जाणविकेचेर आदारिल्लीं नितीक मुल्ल्यां सत्तेक विश्वंसक जावपा पसून आनी भयाक प्रबळ जावपा पसून आडायतात.

योगाची शिकवण आमकां संवसाराचो त्याग कर म्हूण सांगीना. तेच प्रमाण राजकी घडामोडी कडेन आडनदर कर अशेंय ती सांगना. हाच्या उरफाटे ही शिकवण आमचे निरीक्षण शक्तींक आनी निर्णय शक्तींक धार काडटा. एखाद्या प्रशिक्षीत योगीचें चित्त घडणुको भियेनासतना नियाळटा, दुस्वासा बगर कर्तुबां करता आनी निबर जाय नासतना ठाम उबें रावता. अनिश्चीतायेच्या काळांत एखादी जागरूकपणान केल्ली स्वासोस्वास करपा सारकी करणी लेगीत परिणामकारक थिराय हाडटा. स्वासोस्वास आमकां वर्तमान काळांत खिळावन दवरता, आमची चेतासंस्था (Nervous system) क्रियाशील करता आनी भंयाक आमच्या चित्ताचें अपहरण करपा पासून आडायता. जेन्ना श्रद्धा अस्वस्थतायेची सुवात घेता तेन्ना शांती नंदता.

भारताचे आध्यात्मीक दायज ‘वसुधैव कुटुम्बकम’ म्हणल्यार पुराय जग हें एक कुटुंब आसा, ह्या तत्वाचो पुरस्कार करता. हो निखटो आदर्शवाद न्हय जाल्यार योगीक गिन्यानाची कालातीत फलश्रृती आसा. जेन्ना मनीसजात आमी विभागिल्ली म्हूण पळयतात तेन्ना थंय झगडीं- झूजां आसप सभावीक जाता. जेन्ना मनीसजात एकसंध म्हूण आमी अणभवतात तेन्ना सभावीकपणान थंय मोग- दया प्रकट जातात. आमचें हें विश्व एकामेकांचेर पातयेवन आसा. देखून एका देसाचें दुखणे हें दुसऱ्याय देसाचें दुखणे जाता.

स्वाध्याय म्हणल्यार आत्मचिंतनाक जागतीक परिणामांक प्रभावीत करपाची तांक आसा. ह्या संवसाराक फकत कर्तुबांनीच आकार मेळना जाल्यार मानसीक स्थितीक लागुनूय मेळटा. सामुहीक उचंबळाय अराजकताय वाडयता आनी सामुहीक सवस्तकाय शांती निर्मिता. जेन्ना लाखांच्या संख्येनी लोक जागरुकताय, सोशीकसाण आनी दया ह्या सदगुणांचे आपणाल्या जिवीतांनी आचरण करतले तेन्ना पिर्थूम नांवाच्या आमच्या ह्या गिऱ्याचो भावनीक ‘माहौल’ बदलतलो, हांगा शांतीचीं बियां आपसूक किल्लूंक लागतलीं.

(मूळ लेखिका – हंसाजी योगेंद्र)

– प्रदीप लवंदे