कांय जावचें ना रे तें

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

परिक्षकांच्या कदेलार बसपी मानेस्तांनो. नवे पिळगेक नव्या आदर्शांनी तांची कला फुलोवपी हो सादोसो सर्वमान्य विचार काळजांत जागयत वावर करात.

फाल्यां 13 मार्च. “ब” गट सर्तींतलें निमाणें नाटक सादर जातलें. परां सर्तीचो निकाल जाहीर जावपाची शक्यताय आसा. तातूंत कोणाच्याय सल्लो मसलतीन, देणे घेण्याचो वेव्हार थारलो जाल्यार निकाल मुखार वचूं येता. कांय जाणांनी हाचे पयलींच इनामां खातीर फिल्डींग लायिल्ली आसत. कांय सांगू नजं. कळटलेंच, कोणाची फिल्डींग फळादीक येता काय कलाकारांचे कश्ट फळादीक येता तें?…
आदीं, सर्तीच्या निकाला वेळार अशे विचार केन्नाच येनाशिल्ले. पुणून आतां ह्या मळाचेर ज्यो घडणुको घडटात त्योच तसो विचार करपाक प्रवृत्त करतात. देखून सामान्यांचें मत उक्तावचेंच पडटा.
फाटल्या दिसांनी नाट्य सर्तीच्या परिक्षकांक ताणी लायिल्लो निकाल घुंवडावपाक ‘साग्वादीचें’ हांयस दाखोवन तांचेर बरेंच चेंपण सेवेकारांनी हाडिल्ल्याची खबर गोंयच्या खांची कोनशांनी पावली. हरशीं ते खबरेक व्हडलेंशें म्हत्व येवचें नाशिल्लें. पुणून, खबरांपत्रांतल्या खबरांनी परिक्षकांक साग्वाद दिवपाक वावुरपी सेवेकारानी “अशें पयलीं सावन चलत आयलां ” अशी जीं उतरां सांगलीं आनी ते प्रथे प्रमाण “तुमीय तशेंच करचें ” अशें जें सुचयलें, त्या उतरांक लागून, साग्वादीक लागून आनी सुचोवणेक लागून ते खबरेक पांखां फुटलीं आनी ती पांखां फडफडायत खवदोळ घालीत गोंया भायर पावली. जे वरवीं सेवेकारांच्या अविचारांची आनी कुकर्मांची धूळ सामान्य कलाकारांच्या नाका तोंडांत वचून ते बाबडे घुस्मटपाक लागल्यात. सेवेकारांचीं उतरां अणभवाचीं आशिल्ल्यान अस्पश्ट अशा धुक्यांत वावुरपी सामान्य कलाकारांक तांचो अणभव स्पश्ट दिसलो. फाटल्या 10 -15 वरसानी सर्तींतल्या नाटकांनी ‘लायकां’ परस ‘ना’लायकांक कित्याक इनामां फावो जालीं ते विशींचें चित्र नदरेंत स्पश्ट जालें जें कोणूच न्हयकारूंकच शकना.
प्रकरणाची जाप विचारुंक सामान्य कलाकारांनी अकादमीच्या अध्यक्षांची भेट घेतली. अध्यक्ष चंद्रकांत कवळेंकार आसात. तातूंत ताका व्हडलोसो रस ना. ताका हे विशीं प्रस्न करतकच आपूण बुदवंत आनी अभ्यासू आशिल्ल्याचें सवंग घेत (शेवटाक तो एक राजकारणीच) सचीव रजेर गेला. जो मेरेन तो येना ते मेरेन प्रकरणाची चवकशी जावची ना अशें सांगून ताणें वेळ मारून व्हेली. मदींच नाट्य लेखनाचें इनाम दिवंक ना ते विशीं प्रस्न केल्यार जाप दितना म्हणटा कसो, गोंयांत नाट्य लेखकच ना. हय, इनाम दिवपा सारके. ताका कोंकणी रंगमाचयेचो कितलो अभ्यास आसा हें ताचे ताकाच खबर. अणकाराक रोख इनामां दितात आनी स्वता बैठक मारून गोंयच्या कोंकणी सरस्पतीच्या देवळांत नवनिर्मितींत भर घालपी नाट्य लेखकाक एक प्रशस्तीपत्र दिवपाची वान्सा ताच्या परिक्षक मंडळाक जायना. मंडळ उरफाटें वागता. आवयच्या बदलाक मावशेच्या गळ्यांत बरे फुलां हार घालता. ह्या वावराक अध्यक्ष कसो तयार जाता? जाणा जावन घेता व्हय तो सर्तीचो उद्देश ? ताका आसा व्हय कोंकणी आवय भाशेचो अभिमान ?…
सेवेकरींच्या तोंडातल्यान आयिल्ल्या “हें अशेंच चलत आयलां ” ह्या उतरांतल्यान नोंद घेवची जाल्यार जांणी हेरांच्या कश्टां परस उण्या कश्टांनी परिक्षकां लागीं फिल्डींग लावन जैत जोडलें तांचे वरवीं ह्या मळाचेर नवो चुकीचो इतिहास घडयलो आनी आदर्शांच्या रुपांत तो वावरत आसा अशें जालें. अशेवेळार, नवे पिळगेक अधिकृतपणान चुकीचो आदर्श दिवन तांकां चुकीची वाट दाखयता अशेंच जालें ना? आमी जी आदर्श मानल्या ती अकादमी, फुडारांत सामान्य कलाकारांक कोडू फळां दिवपी रुख थारचो ना मूं? अकादमीचो भरवंसो नवे पिळगेंत तगून उरतलो मूं?… अशे खूबशे प्रस्न सतायतात. सदांच दिसता, आमची अकादमी सगल्यां खातीर बरी आदर्शच उरूंक जाय.
पर्जळाचें पिशें लागिल्ल्या ‘बाळकांनी ‘, संस्थांनी, कलेच्या उजू मार्गार चलपाची संद व्हगडावची न्हय. मतींत दवरचें, आपल्या कश्टांचें फळ गोड आसता. दीर्घकाळाचो आनंद दिवपी आसता. तें फळ हेरांक धादोसकाय दिता. मात दुसऱ्याच्या पोरसांतल्यान चोरिल्लें फळ, खिणयाळो आनंद दिता. खरे कश्टांचें मोल उणे करता. हें ताणी सदांच मतींत धरुंक जाय.
अकादमीच्या कोंकणी नाटक सर्तीक 50 वर्सां पुराय जातालीं. ते निमतान सर्त खाशेलपणाची थारतली अशें दिशिल्लें. तशी जालीच ती खाशेली पूण सकारात्मक नदरेन न्हय. तातूंतल्या परिक्षकांनी आपणाक जाय तसो निकाल लावन (काय कोणाच्या चेपणा खाला..?) सोंशीक, नम्र कलाकारांक दगदग सोंसपाक लायले. तांणी कलाकारांच्या कश्टांचेर उदक सोडलें. इनामांक पात्र आशिल्ल्यांक वगळावन आपले मर्जींतल्यांक वळेरींत सुवात दिवन 50 वी नाट्य सर्त गाजयली. तरी, सामान्यानी सोंशीकताय सांबाळ्ळी. बाबडे वोगीच रावले. रंगदेवते मुखार मस्ती, आडांगीपणां करतल्यांक सांगून कांयच उपेग जावचो ना. तांकां रंगदेवतेनच बुध्द शिकोवची अशें तांणी येवजिलें. आनी,… ते सगळे अपराध गिळून वोगी बसले. रंग देवतेक तें सोंसलें ना. तिणें काळाक खुबळायलो. आनी काळान,…. सत उक्ताडार हाडलेंच !
कला अकादमी ही सामान्य नम्र कलाकारांची एक आदर्श संस्था. कलेची पोसवण करपी, मान भोवमान राखून सामान्यांक, नम्र आशिल्ल्यांक उर्बा दिवपी संस्था. पुणून, अकादमीचो आदर्श कांय जाणांच्या आदारान, सांगातान वेगळें रुप घेता अशेंच नदरेक जाणवूंक लागलां. आतां जी साबार कलांची पारखणी चलता तें पळयल्यार ती पारखणी नासून ‘जोडखण’ अशी भासूंक लागल्या. लायक नाशिल्ल्यांक ते कदेलाचेर बसयिल्ल्यान नम्र कलाकारांक मारून उडोवपाचो यत्न चल्ला अशेंच कितें तरी मुखेलपणान दिसूंक लागता. नातर, गोंयांत कोंकणी रंगमाची घसघशीत उदरगतींत येत आसतना… सर्तींत वांटेकार जावपाचो आंकडो उणो कित्याक जायत वता?… विचार करपा सारकी गजाल आसा.
साहित्य चोरी करून राष्ट्रीय पांवड्यार पुरस्कार मेळोवन कोंकणी सरस्पतीच्या देवळांत खवदळ घालून वातावरण दुशीत करपीच आयज परिक्षणाच्या कदेलार बसता. तांचे कडल्यान नाट्य मोगींनी कसली अपेक्षा धरपाची? हे प्रक्रियेंत कोणाचें चुकता हें कोण सांगत? तांकां मानाच्या कदेलार बसयतल्याची ती चूक? काय आपूण ते कलेचो मान राखूंक लायक ना हें जाणा जावनय त्या कदेलार बसतल्याची ती चूक व्हय?..
नमळायेन सांगन दिसता…. पारखणी करतल्यांनी भायल्या साग्वादींक, हांयसांक, बळी पडनासतना निपक्षपातीपणा सांबाळून निकाल दिवचो. खऱ्या अभिनयाक उर्बा दिवन बेगडी अभिनयाच्या प्रभावाक कुशीक दवरचो. तातूंतल्यान पारखुप्यांचें चारित्र्य बरें उरतलें. खंयच्याच सेवेकरींच्या हांयसांक बळी पडून तुमचें स्वत्व घाणांक दवरचें न्हय. याद दवरात, घडये सेवेकरी हे वेळेचे, परिस्थितीचे बंदे आसूं येता. पुणून खरे नाक कापून घेवपी तुमी पारखणी करपीच थारतले.
येवजून पळयात, परिक्षकांच्या कदेलार बसपी मानेस्तांनो. नवे पिळगेक नव्या आदर्शांनी तांची कला फुलोवपी हो सादोसो सर्वमान्य विचार काळजांत जागयत वावर करात. तुमच्या योग्य निर्णयान असंख्य सपनां सांबाळीत मुखार वचपी नवनिर्मिती करतल्यांक मुखार वचत रावूं. तांकां जैत हताशीत रावूं… नकळटां, तांच्या जिवितांत तुमकां मानाची सुवात मेळटलीच मेळटली. हें सुर्याच्या उजवाडा इतलें सत आसा.
आनी निमाणें,…
आयजवेर फाटल्या प्रकरणाचो निकाल लागूंक ना. सेवेकरीच उलयता ते प्रमाण “कांयच जावचें ना रे तें” अशें मानून रावूं नाकात. तांचीं उतरां अणभवाचे “बोल” आसले तरी भावार्थान रंगदेवतेचे कारवायेची आमी अपेक्षा दवरुया. आनी फुडारांत,…
रंगदेवता असल्या अविचारी सेवेकरी वरवीं आपलो अपमान करून घेवची ना, अशी आस्त बाळगुया. हय मूं ?

उल्हास यशवंत नायक
8010061867