पडमूर

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

सरकारां येतलीं वतलीं. मात आपणें स्वता मायभाशे पासत कितें केलां? हाचेर विचार जावप चड गरजेचें.

‘झोपी गेलेला जागा झाला’ हें फार्सीकल मराठी नाटक वेवसायीक माचयेर बरेंच गाजलें. वेवसायीक माचयेर जावपी नाटकांचे लेखक, तांचे दिग्दर्शक आनी वांगडा हेर गजाली सांबाळपी, ह्या सगल्यांचीं नांवां जायरातींत छापिल्लीं आसतात. नाट्य रसीक त्या नुसार खंयचें नाटक पळोवप काय ना हें थारायता. कांय लोक मात ह्या असल्या गजालींक म्हत्व दिनात. हे प्रेक्षक फक्त नाटकांत काम करपी कलाकारांच्या भरवंश्यार तें पळयतात. नाटकाची संहिता, दिग्दर्शन कितलेंय बाबत आसलें तरी कलाकारांनी तें कशें तरेन सांबाळून व्हेलां हाची तोखणाय करतात. जायते फावटी अर्थ नाशिल्लीं नाटकां लेगीत फक्त कलाकारा पासत बरींच गाजतात आनी वेवसायीक माचयेर चलतात. हालींसराक तर असलीं नाटकां मुखेल माची सोडून विंगड-विंगड माध्यमांतल्या वेदी वेल्यान चालू जाल्यांत. हातूंतले कलाकार वेवसायीक नाटकांत काम करपी कलाकारा परस चड बिलंदर आसतात. तांणी केल्ल्या “जीवंत” अभिनयाक जायते फावटीं सादेसुदे मनीस बळी पडटात. असल्या नाटकांचे लेखक, दिग्दर्शक अदृश्य रितीन वावुरिल्ल्यान तांकां तांचीं नाटकां समजून घेवप बरेंच कुस्तार जाता.
“सोशयल मिडिया” माध्यमांचो साबार जन घर, ऑफीस, प्रवास, रांदचीकूड, देवाकूड, कोठीयेकूड, बल्कांव, पोरसूं मागीलदारां तशेंच कुमावांत बसून पुरायेन लाव घेता. जापसालदारीच्या कामांक मातूय वेळ ना म्हणप्यां लागीं लेगीत हातांतल्या स्मार्ट फोनाचें कोलींत नियाळूंक जाय तितलो मेकळो वेळ आसता. आयची नवी पिळगी तर ह्या “कोलीता” बगर जगूंक लेगीत शकना अशा परिस्थिती लागीं पावल्या. जायते आपसुवार्थी लोक जुस्त हाचो फायदो घेत आसात. “सोशयल मिडिया अॅक्टिविश्ट, राजकी मुखेली, लेखक, साहित्यीक, धर्मगुरु, स्वामी, चोर, घोटाळेबाज” आनी जायत्या असल्या लोकांक हें माध्यम बरेच फायद्याचें थारलां. परिणाम, चडशे वगतार हे लोक हाचो भौशीक बऱ्याक सोडून आपल्या सुवार्था पासत चड वापर करतात.
गोंय ओपिनियन पोला वेळार म्हजी पिराय पांच वर्सां स म्हयने. त्या वगतार “दोन पानां झालाच पाहिजे आले.. लुयाऽऽऽ” आनी “सह्याद्रीचा सिंह गर्जतो, जय जय महाराष्ट्र माझा” हीं पदां केप्यां गांवभर भोंवपी गाडयांचेर वाजतालीं. फुनेलाचे कोर्ने लायिल्ल्यो ह्यो गाडयो सकाळ सांज मेरेन फेरयो मारताल्यो. त्या दिसांनी भौ. सुहास दलाल, सर्गेस्त गोंय शाहीर उल्हास बुयांवा वांगडा कांय लोकांचें आमगेर अदीं-मदीं, येवप-वचप जातालें. तांच्या आनी म्हज्या चुलत्यांचे मदीं बरोच वेळ भासाभास चलताली. कितें उलोवप जातलें तें पुरायपणान याद जायना. मात भासाभासे उपरांत “पूण कितेंय जावं रे ह्या फावट गोंय वाचोवंक दोन पानां विसरूं नाकात आं ….” अशें म्हणींत हांसत तें परतताले. हांवें जरी मेजूंक ना तरी बऱ्याच फावटीं हांच्यो आमगेर पासयो मारप जाताल्यो. ही इतलीच म्हजी हे विशींची याद.
ह्या वर्सा 16 जानेवारी हो “अस्मिताय दीस” राजकी पांवड्यार मनोवप हें सरकारान जाहीर केलें. हाचे आदीं अजीब गोंयच्या लोकांक खास दर्जो फावो जाता म्हूण घोशणा करपी, गोंय राज्याची भास वेगळी म्हण मानून घेवपी, राज्यभाशेची मान्यताय दिवपी सरकारान आयज मेरेन गोंय अस्मिताय दीस हो केन्नाच राजकी पांवड्यार मनोवपाचें चितलें लेगीत नाशिल्लें. एका अर्दांन बरें जालें. ना तर राज्यभाशेच्या मान्यताये भशेन ह्या दिसाची फळां आयज आमकां भोगचीं पडटालीं. “गोंयकारां वांगडा महाराष्ट्र प्रेमी लोकांक लेगीत हो दीस आपणांक जाय तसो (इक्वल स्टेटस) मनोवपाची मेकळीक आसा”. असलो फ्रेकचऱ्ड आदेश मुकाट्यान मानून घेवचो पडटा आशिल्लो.
म्हज्या इतल्या पिरायेचे आनी त्या परस ल्हान आयज “ओपिनियन पोल” “अस्मिताय दीस” हे विशीं सोशयल मिडिया वरवीं आपल्यो यादी आनी “अनुभव कथन” करतात. तें पळोवन तांच्या तल्लख मेंदुची म्हाका खऱ्यांनीच तोखणाय करीन दिसता. हाचें उरफाटें त्या वेळा वेले वीस पंचवीस पिरायेचे तरणाटे आयज अंयशी मायज पिराये लागीं पावल्यात. कांय जाण ह्या संवसाराक अंतरल्यात. कांय जाणांची अर्दी लांकडां मसणांत पावल्यात. तांतूतले कितलेशे एका वगतार राजकी मळार काम करताले. कांय लोकांनी राजकी वेंचणुकेंतल्यान विधानसभा गांठली. थोडे मात आयज मेरेन राजकी कार्यकर्ते म्हूण उरल्यात. हांचे मदीं कितलेशेच गोंय आनी कोंकणी मोगी म्हणून घेवपी आशिल्ले आनी आसात. आपणा लागीं सत्ता आसतना ते त्या वेळार न्हिदून उरले आसूं येता. तांणी लेगीत हो दीस सरकारी पांवड्यार मनोवचो म्हूण यत्न केल्लो दिसना. 9 जानेवारी हो दीस दर वर्सा गोंय विधी मंडळ दीस म्हूण मनयतात. थंय सगले आजी माजी आमदार, मंत्री जागोर मनोवंक एकठांय येतात. हांकां सरकारी पेन्शन मेळटा ते लेगीत जनतेच्या पयशांचें. त्या जागरांत लेगीत कोणेच ह्या दिसा विशीं कसलीच आस्था दाखयिल्ली दिसना. आतां सत्तेर आशिल्ल्या सरकारान तें जाहीर केले उपरांत कांय जाणांक मात उस्तुरें गेल्ल्या भशेन जालां. तुपाचो घोंट कसो, गिळूंक जायना आनी थुकूंक मेळना. आपली बुदवंतकाय दाखोवंक कांय जाण ह्या सरकाराचे आदले आनी तशेंच आतांचे फुडारी फटींग म्हूण सांगतना आपल्या निश्क्रीयतीचेर गोजडी घालपाचो यत्न करतात. ते पळोवन खऱ्यांनीच तांच्या पिराये वांगडा बुदवंतकायेची काकूळट येता.
गोंयच्या अस्मितायेचो मायभास कोंकणी हो एक अविभाज्य वांटो, हें आमी विसरूंक नजो. सगल्या कडसून जें मेळपाचे तें केंन्ना मेळत हाचो नेम आसना. सरकारां येतलीं वतलीं. मात आपणें स्वता मायभाशे पासत कितें केलां? हाचेर विचार जावप चड गरजेचें. कितलेशे साहित्य अकादेमी पुरस्कार, दोन ज्ञानपीठ पुरस्कार आनी कितलेशेच सरकारी पांवड्या वेले पुरस्कार वांगडा दुडू लेगीत कोंकणी मोग्याक फावो जाल्यात. अशा आमच्या मायभाशेची शिकवण दिवपी कोंकणी माध्यमीक शाळा सुरू करपाचो कोणे यत्न केल्लो दिसना. गोंयची अस्मिताय, गोंयकारपण आनी गोंयकार हीं फक्त राजकी लोकांची आपूण स्वता गोंयकार म्हूण समजिकायेंत घुस्पल्ल्या लोकांक शिंगां लावपाची उतरां, हें आमी विसरूंक नजो. खरो गोंयकार तर नानपयते लागीं पावत आयला. जावं सरकारी, राजकी वा जांणी कोणूय आयज मेरेन मायभाशेच्या उदरगती पासत आपले परीन जें केलां तें केलां. तें मानून घेवन तांचो आदर करचे सुवातेर कोण फटींग आनी कोण खरे असले कोणेय बुदवंतांनी शेर्मांव दिवप हें पडमूरपणाचें लक्षण न्हय तर कितें?

दादा हेगडे
9518942298