भांगरभूंय | प्रतिनिधी
समाज शाणो, ज्ञानवंत, विद्यावंत, हुशार करपा खातीर समाजांत अंके गौडा सारके दीपस्तंभ जाय. निसुवार्थी आनी कश्टुपी.
गोंयांत घे म्हूण महोत्सव जायत आसात. वर्सुकी शेवण्यांचो महोत्सव. नुस्त्यांचो महोत्सव. नाटकांचे संगिताचे महोत्सव वर्सूयभर सुरू आसतात. लोकोत्सव सद्या गांवागांवानी जायत आसात. आतां खूब तेंपान जावपाचो आसा तो नॅशनल बूक ट्रस्टाचो पुस्तक महोत्सव.
हो महोत्सव 4 ते 8 फेब्रुवारी मजगतीं जातलो. कांपालार बांदोडकार मैदानार. सुमार 180 मांड आसतले. वेगळ्या वेगळ्या विशयां वेलीं पुस्तकां, कोश, ग्रंथ थंय मेळटले. जो पुस्तकमोगी आसा ताका ह्यो पुस्तकांच्यो राशी पळोवपाकूच बरें दिसता. पुस्तकां चाळपाक समाधान जाता. कांय नव्या पुस्तकांची म्हायती मेळटा. पांय वळसर पासयो मारल्यो कांय ग्रंथ धवळटना कसलें दुर्मीळ बरें पुस्तक हाताक लागत सांगूं नजो.
नवीं नाटकां आनी नाटकां वेलीं पुस्तकां आसतात. पुस्तकांचेर जायतीं पुस्तकां आयल्यांत. ‘वाचून उरणारी पुस्तके’ हें नितीन वैद्य हांचें नवें पुस्तक आयलां. हें पुस्तक महोत्सवांत मेळटा जाल्यार पळोवंक जाय. आज ऑनलायन पुस्तकां मेळटात हें खरें. पूण पुस्तकांचो उत्सव आसता तें वातावरण वाचकाक जात्रे भशेन चार्ज करून सोडटा.
गोंयांत सुमार तीस वर्सां आदीं पणजेंत येदो व्हडलो पुस्तक महोत्सव जाल्लो. ते जावप गरजेचें. सूज्ञ वाचकाचे बुध्दीक एक वेगळे तरेची भूक आसता. ती असल्या कार्यावळींनी भागता. हालींच पुणें पुस्तक महोत्सव जालो. थंयसल्ल्या गोंयकारांनी आनी हेर इश्टांनी जो अहवाल दिलो तो पळोवन आरेरे, चुकलो म्हाका अशें दिसलें. कारण हेर कसल्याय संमेलना परस वातावरण अप्रूप आशिल्लें अशें जण एकल्यान सांगलें. विक्रमी अशी पुस्तक विक्री थंय जाली खंय. 6 दीस हो महोत्सव जाल्लो.
अशा महोत्सवां वरवीं वाचन संस्कृती घटमूट जाता. वाचक एकामेकांक मेळटात. लेखक वाचक हांचे मदीं संवाद घडटा. वाचकांक कितें जाय ताची कल्पना प्रकाशकांक मेळटा. हें आदान प्रदान भोव गरजेचें. लोकांक कितें जाय, तांकां कितें आवडटा तो म्हाल पसरकार पसऱ्यार दवरता. आदल्या काळांतले फॅशनीचो, अभिरुचीचो म्हाल आयज खपना. पुस्तकांचेंय तशेंच. आयचे तरणाटे पिळगेक कितें आवडटा तें तांकां दिवंक जाय. गौर गोपाळदास हो आध्यात्मीक प्रेरणादायी वक्तो जगभर फामाद आसा. खास करून तरणाट्यां मदीं. ल्हान ल्हान बोधकथा सांगून तो आपलो विशय, विचार पटोवन दिता. हालींच ताणें पुस्तक उजवाडायलें. तें विकत घेवपाक तरणाट्यांची रांक लागिल्ली. तरणाटे वाचतात. आयचे पिळगेचे ते प्रतिनिधी. तांकां कविताच आवडच्यो वा वास्तववादी कथाच आवडच्यो वा चरित्रां आवडचीं हें आमी कित्याक तांचेर थापचें? तांकां मानवता तें तांकां बरे तरेन दिवचें.
मुळांत मनशाक पुस्तकां विशीं, वाचना विशीं प्रेम जाय. उत्कट प्रेम. तेन्ना कितें जाता? सांगतां.
कर्नाटकांत अंके गौडा हो एक सामान्य बस कंडक्टर आशिल्लो. ताका पुस्तकांच्या वाचनाचें प्रेम आकांताचें. ताणें कश्ट करून भारतांतल्या सगल्यांत व्हडल्या मोफत सार्वजनीक ग्रंथालयां पैकीं एक आशिल्लो ‘पुस्तक माने’ म्हळ्यार पुस्तक घर हो प्रकल्प उबारलो. ह्या भव्य ग्रंथालयाचो मालक, पालक, चालक म्हणून ताचो पयर 26 जानेवारीक पद्मश्री भोवमान दिवन गौरव केलो.
कंडक्टराक पगार तो कितलो आसतलो? तातूंतलो सुमार 80 टक्के वांटो ताणें पुस्तकांचेर खर्च केलो. आपलें घर ताणें विकलें. 20 लाख पुस्तकां सार्वजनीक वापरा खातीर ताणें जतन केलीं.
कर्नाटकांतल्या मंड्या जिल्ह्यांतल्या श्रीरंगपट्टण लागसारच्या एका गांवांत, अंके गौडाचें हे ज्ञान केंद्र आसा. शेतकार कुटुंबांत ताचो जल्म जाल्लो. म्हाविद्यालयीन काळांत, प्राध्यापक अनंतरामू हाणें ताच्या शिकपाचे वृत्तीक चालना दिली. अंके गौडा हाणें कन्नड साहित्यांत पदव्युत्तर पदवी पूर्ण केली. एका साकर कारखान्यांत 30 वर्सां नोकरी केली.
आयज ह्या ग्रंथालयांत 20 परस चड भारतीय आनी आंतरराष्ट्रीय भाशांतलीं 20 लाखां परस चड पुस्तकां आसात. आलमारींनी साहित्य, विज्ञान, तंत्रज्ञान, तत्त्वज्ञान, पौराणीक कथा आनी इतिहासाचीं पुस्तकां भरल्यांत. अंके गौडा आपूण सदांच पुस्तकां झाडून निवळ करता. हें मेन्टेनन्स म्हत्वाचें. नाजाल्यार धुल्ल बसता. घयरूंव जाता. वाळटी लागूं येता. ती जतनाय तो आनी ताची घरकान्न घेतात. तीं त्या ग्रंथालयांतूच रातीचींय रावतात. कुशीकच्या कॉरिडोरांत जेवण रांदतात, नाश्तो करतात. तांचो पूत तांकां आदार करता. केदो त्याग हो. केदो दृश्टीकोन हो. एकखांबी तंबू. आयज अंके गौडाच्या वाचन संस्कृतीच्या ह्या मोलादीक योगदानाची केंद्र सरकारान दखल घेतिल्ल्यान सगल्यांचें लक्ष ताच्या ह्या पुस्तकांच्या केंद्रा कडेन वेधलां.
पुस्तक महोत्सव म्हळ्यार फक्त वाचनाचो उत्सव न्हय, हो एक सांस्कृतीक, शिक्षणीक आनी सामाजीक सुवाळो. हाचे फायदे वेगळ्या वेगळ्या पांवड्यार दिसून येतात. विद्यार्थी आनी संशोधकांक महोत्सवांत नवे ग्रंथ, संदर्भग्रंथ आनी साहित्य मेळटा. तांच्यो संशोधन कक्षा समृद्ध जातात.
पुस्तक महोत्सवांत थळाव्यो भाशा, साहित्य आनी संस्कृतीचो गौरव जाता. कोंकणी, मराठी, हिंदी, इंग्रजी अशा वेगळ्या वेगळ्या भाशांचें साहित्य एकेच सुवातेर मेळटा. तरणाट्यांक भुरग्यांची वाचन आवड वाडोवपा खातीर असलें बौध्दीक, पोशण वातावरण बऱ्याक पडटा.
प्रकाशकांक पुस्तकांची विक्री करपाची संद माची मेळटा. थळाव्या अर्थव्यवस्थेक फायदो जाता. पर्यटक लेगीत तातूंत वांटेकार जातात.
पुस्तक महोत्सवांतल्यान वाचकांक नवे विचार, नवे दृश्टीकोन आनी नवे अणभव मेळटात. तरणाट्यांच्या सृजनशीलतेक आनी प्रतिभेक आंकूर फुट्टात.
पुस्तक महोत्सव म्हळ्यार फक्त ग्रंथ विक्री न्हय, ही एक समाजीक-सांस्कृतीक चळवळ. हाचे फायदे शैक्षणीक, सांस्कृतीक, सामाजीक, अार्थीक आनी प्रेरणादायी अशा सगल्या पांवड्यार उदेतात. वाचन संस्कृती सांबाळपाचो आनी समाजांत ज्ञानाचो उजवाड फांकारपाचो होच एक प्रभावी मार्ग.
समाज शाणो, ज्ञानवंत, विद्यावंत, हुशार करपा खातीर समाजांत अंके गौडा सारके दीपस्तंभ जाय. निसुवार्थी आनी कश्टुपी. भुरग्यां मदीं वाचनाची गोडी निर्माण करपा खातीर पणजेंत 4 फेब्रुवारीक सुरू जावपी पुस्तक महोत्सवा सारके महोत्सव जायत रावंक जाय. आमी सगल्या महोत्सवांत वतात. हजारांनी रुपयांच्यो वस्तू, कपडे खरेदी करतात. पुस्तक महोत्सव 5 दीस भरतलो. थंय वचून शेंकड्यांची खरेदी केल्यार भुरग्यांक ताचो लाव जातलो आनी पिळगी नक्षत्रलख्ख बुदवंतकायेन चकचकत रावतली!
मुकेश थळी
फोंडें
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
