भांगरभूंय | प्रतिनिधी
फेब्रुवारी 20 हो विश्व समाजीक न्याय दीस म्हण संयुक्त राष्ट्र संघान जाहीर केला. 2009 वर्सा सावन समाजाक लागिल्ली भेदभाव, विशमता, वायट प्रवृत्ती, हांची वायटी ना करपाच्या सामुहीक यत्नांचें प्रतीक म्हण दर वर्सा हो दीस मनयतात. जगभर हो दीस वंचीत घटकांक मुखेल प्रवाहान हाडपा खातीरच्या वावराक समाज म्हण दर एक घटक बांदील आसा हाची जाणविकाय करून दिता.
वैश्वीकरण आनी डिजिटल युगांत जागतीक नागरीक म्हण आमी स्वताक सादर करतात तरी सुद्दा लिंग, जात, धर्म, पंथ, समाजीक, अर्थीक अशा सगळ्या भेद, विशमतांनी हो समाज अजुनूय घुस्पला. ह्या दृश्टीकोणांतल्यान मनीस मनशा कडेन मनीसपणाच्या नात्यान पळयना.
मानवी हक्क आनी संवसारांत भरिल्ली असमानता हांचे मदीं आशिल्ली संधी आनी विशेशाधिकारांचे वांटणेंत न्याय प्रस्थापीत करप हें समाजीक न्यायाच्या आवाठांत येता. दुर्लक्षीत, दुर्बल, गरीब, असंघटीत, घटकांक समान संदी दिवन दर एका हाताक काम आनी त्या कामाचो योग्य मोबदलो मेळटलो अशें पळयल्यार निदान अर्थीक विशमता तरी पयस जातली. पूण फकत अर्थीक विशमता पयस करून भागना. पयसो, भांडवल फकत कमोवन साठयलें म्हण जायना, ताचो खर्च करताना खंयची प्रवृत्ती दिसता तें म्हत्वाचें. नाजाल्यार जोडून हाडले आनी सोऱ्याक मोडले. गडगंज घरांत बायलेचेर अत्याचार केले, जाल्यार अशा घरांचो विकास जालो म्हणपाक मेळटा? ताका लागून विकासाची संकल्पना सर्वसमावेशक आसप गरजेची. अर्थीक, समाजीक, नैतीक, सांस्कृतीक, शिक्षणीक, आनी हेर.
जे जे समाजघटक मुखेल प्रवाहा वांगडा ना, ताचीं कारणां आनी ती विशमता समजून घेतली जाल्यार समानते कडेन वचपाचें आनीक एक पावल मारलें अशें जातलें. गरिबांतल्या गरिबाक फकत मदत न करता मानवी प्रतिश्ठा दिवन आपल्या वांगडा जगपाक पात्र कशे करपाक जाता? शासकीय यंत्रणा तशें वातावरण निर्माण करतात काय? निमणीं मनशां उबीं रावपाक जाय हें म्हत्वाचें. समाज म्हण आमची लागणूक कितें तरी आसा ही जाणीव म्हत्वाची. आपआपल्या क्षेत्रांत काम करताना समाजीक भान दवरतात काय? समाजान कोणायच्या मुलभूत हक्कांचें उल्लंघन जाता तेन्ना न्यायवेवस्था जनहीत याचिका, वा सु-मोटो दखल घेवन लोकशाय घट करपाचें काम करपाक शकता.
बाळंत फकत बायल जावपाक शकता. मासीक पाळी फकत बायलेक येवपाक शकता. तिच्यो वेणो, तिच्यो कळा दादलो समजून घेता? काय तो बायलांचो विशय म्हण पयस रावता? बायलेच्या ह्या वेदनां कडेन सहानुभुतीन न्ही तर सहअनुभुतीन जेन्ना दादलो पळयतलो तेन्ना समानतेचे दिकेन ताणें मारिल्लें तें आनीक एक पावल आसतलें.
संवसारांत सगळे कडेन दर दिसा बायलांक, असमानतेची, भेदभावाची वागणूक मेळटा. अत्याचार, हिंसा, उणाकपणाची वागणूक कामाच्या जाग्यार, घरा, भौशीक जाग्यार सगळे कडेन तिका सोंसची पडटा. मुखार उच्च शिक्षण घेवपाच्यो संदी, काम करून अर्थीक दृश्ट्या स्वावलंबी जावपाच्यो संदी आनी नेतृत्व करपाच्यो संदी तिचे कडल्यान सदांच पयस वयतात. आडवाद फकत कोण सामकी असामान्य बायल आसत जाल्यार कांय टक्के आशा तयार जाता. पूण गरीब आनी सकयल्या जात, पंथांतले बायलेक दादल्या परस कमी संसाधना, उणी शक्त, उणो निर्णय प्रक्रियेंत वांटो मेळटा. तशेंच त्याच स्तरा वयल्या दादल्याक आपल्या जात, अर्थीक दर्जाक, वयाक लागून दुसऱ्या थरा वयल्या दादल्या कडेन परत असमानतेक तोंड दिवचें पडटा.
लिंगभेद हो बायलेच्या मनीस म्हण जगपाच्या हक्का आड आसाच, वांगडा गरिबीचें मुखेल कारण आसा. ‘आमी बायलांक उणाक लेखिनात. आमचे कडेन असलें कांय ना,’ म्हणटल्यांक सुद्दा घरांत एक जिन्नस सोंपला जाल्यार बायलांक खेपपाची संवय आसता. तांचे खातीर ऑक्सफेम वेबसायटीन दिल्ली ही आंकडेवारी दोळे उगडटली. जागतीक पातळीचेर फकत 24% बायलां संसदपटू आसात आनी 5% मेयर. 24 % बायलांक त्याच कामा खातीर दादल्यां परस उणो पगार मेळटा. 780 दशलक्ष निरक्षर जाणट्यां मदीं 520 दशलक्ष बायलां आसात. आनी हो आंकडो फाटल्या 20 वर्सां सावन बदलूंक ना. 153 देशांनी बायल म्हण भेदभाव करपी कायदे आसात. तातूंत 18 देशांनी घोव आपले बायलेक नोकरी करपा पासून, कमोवपा पासून आडावंक शकता. कायदेशीर रित्या. तेच बरोबर ट्रान्सजेंडर दादले बायलांचेर अत्याचार वाडत आसातच.
आपूण खंयच्या लिंगान, जातीन, धर्मान, अर्थीक थरान, राज्यान, देशान, पोटजातीन, पंथान जल्माक येवप हें आपल्या हातीन नासता. तरी जें आपूण कमोवंक ना ताचो वृथा अभिमान बाळगून समाजांतल्या हेर घटकांक उणाक लेखप समा न्ही. आपूण हेरां परस उंच म्हण दाखोवपाच्या यत्नांत आमी मनीस म्हण सकयल पडत आसतात हें लक्षांत घेवपाक जाय. कारण नीज मनशाची वृत्ती मनीसपणाची.
कोंकणी भाशा मंडळाची “पेटूल” कार्यावळ पळयताना विशेश भुरग्यांचे शाळेंतल्या विद्यार्थ्यांनी एक सुंदर नाच सादर केल्लो. विशेश भुरग्यांक खंय भौशीक जाग्यार व्हरतले म्हणल्यार लोक दोळे मोटे करून तांचीं कर्तुबां पळयतात. ताच्या आवय-बापायक मागीर लज दिसता पूण आमी समाज म्हण हो भुरगो आमच्याच समाजाचो एक भाग म्हण पळयनात. परग्रहा वयल्यान आयला काय इतली आमची उत्सूकता. तीच गत ट्रान्सजेंडरांची. तांकांय तशीच वागणूक. ह्या विशेश भुरग्यांक खेळपाक घेयनात असो विशय घेवन हो नाच केल्लो. मागीर पळयता जाल्यार पडिल्ल्या भुरग्याक उखलपाक विशेश भुरगोच धांवता. ताचे वयल्यान फकत एक अवयव, जांव ती मती, वा जांव तें तोंड अशें तशें आसा म्हण ताच्यो आशिल्ल्यो सगळ्यो कला, गूण ताच्या अस्तित्वा सयत न्हयकारप? निमण्या एका “सर्वसमावेशक” INCLUSIVE समाजाची अपेक्षा त्या भुरग्यांनी केली. समाजांतल्या दर एका घटकांतलो दर एक व्यक्ती भंय, शोशण, अन्याय, भेदभाव हांच्या पासून मुक्त जातलो तेन्नाच समाजीक न्याय प्रत्यक्षांत येतलो. सगळ्यांच्या हाताक काम आनी समाजीक सुरक्षेचो विश्वास मेळपा खातीरच्या सामुहीक आनी वैयक्तीक यत्नांक गती दिवया. आमच्या सांसकृतीक, नैतीक उन्नयनाचो समाजांतल्या समस्त घटकांक सामावन घेवपा इतलोय फायदो जायना जाल्यार ही समानता, मानवता आनी हो विश्व समाजीक न्याय दीस आमी कित्या वांगडा खावपाचो?
नमन धावस्कार सावंत
9765031800
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
