भांगरभूंय | प्रतिनिधी
आर्माच्या गुळ्यांचो आतंकवाद परवडलो
तांकां गुळ्यांनीच दिवंक मेळटा जाप
देखून ह्या आतंकवादाचो
म्हाका चड भंय दिसना
म्हाका खूबच भंय दिसता
तो हे धर्तरेर पातळायल्ल्या
मानसिक आतंकवादाचो
साहित्य अकादेमीचें 2021 वर्साचें इनाम जोडपी ‘रक्तचंदन’ ह्या संजीव वेरेंकार हांच्या कवितासंग्रहातली ही एक कवीता. जिणेंतलें सत सांगपी, भोंवतणी कितें चलता तें उलोवपी. तशो संजीवाच्यो सगल्योच कविता वाचपाक, अर्थ कळपाकय सोंप्यो. एक- एक कवितेची मोलावणी केल्यार कवितेचो खरो अर्थ कळटा अश्यो. संजीवान संवसाराचो निरोप घेतलो हें खीणभर खरेंच दिसलें ना. जिणेंतल्या व्हड संकश्टां, हुंवारा कडेन झुजत व्हड जाल्लो संजीव फाटल्या म्हयन्यान सुटकेझुजारी नागेशबाब करमली हांकां आर्गां ओंपपाक पणजे आयिल्लो तेन्ना ताची भेट जाल्ली. ताची भलायकी बरी नाशिल्ल्याचें लक्षण दिसलें ना. उपरांतय ताचे कार्यावळींतले फोटे, खबरो पळोवन, आयकून इतले बेगीन तो निरोपाची तयारी करता अशें कोणेंच येवजूंकय नासतलें. साहित्य अकादेमी जिखपाचो ताचे फाटले कितल्याशाच वर्सांचे येत्न फळादीक जाल्ले. ‘आत्मचरित बरयतां’ अशी म्हायती ताणें दिल्ली, विश्व कोंकणी संमेलनाचे तो तयारेक लागिल्लो. कोंकणी वैश्वीक केन्नाच जाल्या, पूण खंय तरी ताका गोंयच्या सैमाचो, फुडाराचो हुस्को दिसतालो. 25 वर्सांवयर पत्रकारितेंत आशिल्ल्यान फुडारा विशीं चिंतेस्त जाला आसुंये.
पयसुल्लें पळोवपाची नदरय साहित्य, पत्रकारितेंतल्यान ताका मेळिल्ली. हुस्क्याची खबर येतकच पत्रकार वयलेचाराक भिवपाची गरज ना म्हणून सांगतात पूण खबरेंतलें सत समजून घेतना तांकांय खरस लागता हाची जाणवीकाय ताका आसली. ताकाय कांय गजालींची तिडक येताली, पोटतिडकीन तो भांगरभूंय दिसाळ्यांतल्यान बरयतालो. सत कितलेंय कोडू आसलें तरी तें मांडपाक, सांगपाक तो अनमनलो ना. सत हें पत्रकारितेंतले सत्व केन्ना तीख जाल्यार केन्नाय आडवाटेन तें सांगचेंच पडटा. संजीव मुखेल प्रवाहांतलो पत्रकार (खबरांकार) आशिल्ल्यान खबरो दितना तशेंच कविता, नाटकुलें, होमखण ह्या स्तंभातल्यान तशेंच पुस्तकांतल्यान ताणे सांगपाचो वावर केला. तातूंतल्यान ताजेर रागार जावपीय आसतलेच पूण ताका कोणाची पर्वा नासली. मुखेल प्रवाहांतले पत्रकारितेंतल्यान ताणें केल्ल्या वावरा परस साहित्यीक म्हणून भोवमान मेळटाले ताची खोशी ताका आशिल्ली.
संजीव एक खडेगांठ कोंकणीमोगी, राजभास चळवळी वेळार केल्ल्या साबार वावराक ताणें पुस्तकांतल्यान न्याय दिवपाचे येत्न केले. ताचें पुस्तक एक व्हड इतिहास, ताची विस्कावणी जावपाची गरज आसा. ‘सुनापरान्त’ ह्या पयल्या कोंकणी दिसाळ्याच्या मुखेल खांब्यां पैकी तो एक. ते विशीं ‘सुनापरान्ता’चे धनी उद्येगपती दत्तराजबाब साळगांवकार हाणींय ताची तोखणाय केल्या. दिसाळें जल्माक येतना उपसंपादपी म्हणून व्हडा प्रमाणात आशिल्ल्या वावरांतल्यान, जापसालकेंतल्यान, अणभवांतल्यान तो मराठी ‘नवप्रभा’ दिसाळ्यांत पावलो. कोंकणीवेलो ताचो मोग केन्नाच आटलो ना. कविते वांगडा ‘अपूर्व’ हें नेमाळें अदीं मदीं उजवाडावपाचें कामूय ताणें केलां. वाटेर वतना दिशिल्ली येरादारीची कोयंडी, अपघात, झगडीं आदीं खबरो दितना राजकी पक्षांच्यो पत्रकार परिषदो, मंत्रीमंडळ बसका, वेंचणुको, विधानसभा खबरो, आकाशवाणी, दूरदर्शना खातीर नियाळ दिवपाचें कामूय संजीवान केलां. ‘अपूर्व’ नेमाळ्या खातीर जायराती मेळोवपांतली ताची कुशळटाय म्हत्त्वाची. पत्रकारिता वेवसाय सांबाळून साहित्यीक वावराक योगदान दिवप तशें कठीणच, पूण संजीवान तें अचूक केलां. ‘सुनापरान्त’ सोडटकीच तो मात्सो उचंबळीत जाल्लो, पूण मोडलो ना. ‘नवप्रभा’ची वाट आपल्याक ‘नवहिन्दा’चे आदले वेवस्थापक विलासबाब सरदेसाय हाणीं दाखयली, हें तो विसरूंक नासलो.
गोवा श्रमिक पत्रकार संघटनेच्या कार्यकारिणीचेर, गुजाच्या आंदोलनात तो आशिल्लो. आतांचे शेतकाममंत्री रवी नायक मुखेलमंत्री आसतना तेन्नाच्या पुलीस मुखेल्यान पणजेच्या पोरण्या सचिवालयांत पत्रकारांक वचपाक मनाय करपी आदेश काडलो, वळखपत्रां सक्तीचीं केल्लीं. तेवेळार तिडकीन गुजाच्या ज्येष्ठ वांगड्यांक, हेर पत्रकारांक आंदोलनाचो उलो मारपाक संजीव मुखार आशिल्लो. त्या आंदोलनात पत्रकारांनी इतिहासांत पयले फावट सचिवालयांत वचपाची वाट आडायली. दनपारच्या वेळार मुख्यमंत्री, मंत्री, सचिवालयांत कामगार, अधिकारी शिरकून उरले, अखेरेक मुख्यमंत्र्यांनी आदेश फाटीं घेवपाक लायलो.
पत्रकारितेंत कांय चुकीच्यो गजाली घडटात, ते विशीं बरोवपाची धिटाय संजीवान दाखयली, समाजांत घडपी अनिश्टांचेर बडीय मारली. पत्रकारांक येवपी अडचणी घेवन मुख्यमंत्र्यां मेरेन तो वचपी, आदले मुख्यमंत्री मनोहर पर्रीकार हांचे विशीं ताका आदर. राजभास कोंकणी कितली म्हत्त्वाची तें राजकारण्यांक सांगपा वांगडाच राजभासेक नखलामी करपी थारावांक मान्यताय मेळची न्हय म्हणून तो झगडला. ‘सुनापरान्त’ दिसाळें बंद करपाचो निर्णय जालो तेन्ना ताच्या दोळ्यांत दुकां आशिल्लीं. ‘पत्रकारितेचो खांबो कोसमेतना’ हें ताचें पुस्तक मात्शें नकारात्मकतें कडेन वचपी, पत्रकारितेंतले काळें, धवें दाखोवपी, चुकोय आसतल्यो. थोड्यांक तें पुस्तक उस्तुऱ्यांय गेलें आसत, पूण त्या पुस्तकांतल्यान ताणें कोणाच्यो भगल्यो मारल्यात, अशें दिसना.
सरिता वरी घरकान्न आनी समिधा, स्नेहा वरी धुवांचोय ताका अभिमान. पत्रकारितेंतल्या मुखेल प्रवाहांत आशिल्ल्यान ताका पणजे रावचें पडलें. कोंकणीतल्यान मुळावें शिक्षण दिवपी शाळा पणजे तेन्ना नाशिल्ल्यो. इंग्लेज माध्यमांतल्यान मुळाव्या शिक्षणा पासून पयस दवरत ताणें भुरग्यांक मराठींतल्यान शिक्षण दिलें. डाॅ. के. ब. हेडगेवार विद्यालयांत कोंकणी माध्यमांतल्यान माध्यमिक शिक्षण मेळचे खातीर ताणें बरीच खटपट केली. चलो ना म्हणून खंत बाळगिनासतना धुवांकूच पूत मानून तांकां उंचेलें शिक्षण दिलें. धुवांक बरी राखण मेळची म्हणून तो सदांच वावुरलो.
जिणेतल्या एका पावंड्यार मूळ बेळगांवकार, पूण गोंयांत रावपी जांवयाकय ताणें येवकार दिलो. ताणेंय कोंकणी शिकची हे खातीर ताचो आग्रो आशिल्लो, ताची हीच नीत सरकारान आपणावपाची आयज गरज आसा. समाजिक जागृताय करप, मनीसपण सोडप ना हें ताचें खाशेलपण. जियेतना जें हातांत आयलें तें ताणें घेतलें, उसरां मेळिल्लो साहित्य अकादेमी पुरस्कार मेळटकीचय तो आपणाक ल्हान समजतालो. उंचायेन तो मोटवो जायत, पूण कर्तुत्वान खूब खूब व्हड. ताचेच एके कवितेंतल्या काजुल्यावरीं.
सुहासिनी प्रभुगांवकार
9881099260
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
