भांगरभूंय | प्रतिनिधी
प्रत्येक गावां-गावांनी, घरां घरांनी बारीक व्हडलीं अशीं देव कार्या आसततच. मगेर त्या कार्याक सगळ्यांचोच बोवाळ. कार्य कसल्याच अडचणी शिवाय पार पाडलां म्हणटकत सगळ्यांचोच हुस्को. घरांत मगेर सायऱ्या-धायऱ्याचो, शेजाऱ्या-पाजाऱ्याचो, बऱ्या मागप्यांचो, नात्या-गोत्यातल्या प्रत्येकाचो बोवाळ. शपता सांगपीय खूब. पूण खरोच पोटी फुटान वावारपी थोडेच जाण. बाकी जास्तीशेजाण निस्ते कमरेर हात दवरून आणी हातिच्यो धड्यो घालून बापायची शपाता सांगतात.
खंयच्याय घरांतलां सगळ्यांत व्हडलां देव कार्य म्हणजे लग्न. लग्नां सारखो बोवाळ आणी दबाजो खयचोच ना. कितकें तें रिती-भाती व्होवयो, कामा, सामान-सुमान, एका-एकाचें एक-एक कायदे . पूण सगळ्यांत म्हत्वाचो तो मान-मान. जो-तो आपल्या मानपानाक आमकां फाटी फुडें जाताना दिसता. मान पानांत वायच खंय कमीजास्त जाला जाल्यार तोंड काळात करून, नाक कुसयत खंय तरी वायच कोनशा कोनशानी रावता. म्हणान असल्या कार्याक मानपाण गरजेचे. मावळो- मावळण, चुलतो-चुलती, भायली-भितल्ली सगळीच गरजेची.
पूण एक जर आयच्या काळांत बघलां जाल्यार कोणाक कोणाचा कांय पडलांला ना. जो-तो आपले सोयी प्रमाण सगळां करता. आयज प्रत्येक लग्नांचा स्वरूप सुध्दा कितक्यासाच रे… देवा बदाल्लां. लग्नाच्या माटवांपासून तें प्रत्येक रिती-भाती मेरेन सगळाच बद्दल्ला. पायली लग्नाचो माटोच म्हटल्या केदो व्हडलो बोवाळ. माटो घालपाक माटवाचा सगळां सामान सुमान लागी करून तो घालता म्हणासर नाका शेवट. पयलीची खळीय सुध्दा तशीच मोठी शेगान शेग लांब. खळ्यातच ना म्हटला तरी शंभर दोनशी लोग सहज जातोलो. पूण आयच्या खळ्यानी विशेक लोग सुध्दा जाल्यार नशींब.
पयलीच्या लग्नाचे माटे म्हटले काय याद जातत तें एप्रिल-मे म्हयन्यातल्या लग्नाचो माटो बघपा सारखो. पयली खळ्याक सगळो माटो बरो माडाच्या कडणांचो घालीत. जितकी कडणां लागतली तितकी मगेर जुडटां काडून ती वळूंक दिवाप. वागान जर मेल्ल्यो पोफळी आसात जाल्यार तें ना जाल्यार रानातसून वचान बऱ्यो मेडी हाडीत. पयलीच्या तेपार ह्या दिसांनी गुलमोहर फुलां. गुलमोहर फुल्लो कांय सगळ्यां माटवांत गुलमोहोराचेरच घोस बानीत. सगळो माटो कसो ताबंडो भडाग दिसा. पूण आयज सगळ्या माटवाकच वेगवेगळे पड्डे. पयली प्रत्येक मेडीक भेल्ल्या माडाची पाना बानून सगळी मेड सकयलपासून वयर मेरेन नटयत. त्या मेडेक सुध्दा मदीं-मदीं गुलमोहराची फुला बानली कांय माटो घसघशीत दिला.
पयली माटवाक दोन दारां करीत. आता दोन दांर मटवांक कित्याक तर न्हवऱ्याक भायर काडटांना एका दारांतल्यान काडीत आणी घर भरवणेक न्हवऱ्या व्हकलेक भितर घेताना दुसऱ्या दारातल्यान भीतर घेयत. पूण आयज ह्या जास्ती दिसानां. पयली माटवांच्या दारार इयाल्ले केळी घडूल्या सकट बानीत. तें केळी बानले काय माटवांक सुध्दा वेगळीच साभो येय. इयाल्ले केळी कित्याक तर, जेवा घर भरवणी जाता तेवा न्हवऱ्याचो मावसो व्हकाल भितर सरली काय ती माटवाच्या दारावयली केळ हना. मगेर व्हकलेन खय नकळत आंग काडपाक जाया. तसाच धमाटवांत सरतानाच न्हवरो पाणयान भरलली दुड ना जाल्यार कळशी फाटलें फाटी पाय लावन धुकलून उडय. कळशेच्या आवाजान सुध्दा व्हकाल आंग काडी. पूण आयज खंयची दुड आणी खंयची केळ.
कांय गांवानी जाल्यार घरांच्या दारांर पावली मामा न्हवऱ्या व्हकलेचेर छत्री उगडून धरी. त्या छत्रेवयल्यान मगेर चिल्लर पयशें वतीत. तें पयशें लागीं करपाक मगेर सगळ्या पोरांची भुरी. कोण कोणाक चिरडटां धुकलता कोणाकच खबर ना. आमी भुरगें आसताना कोणागेर लग्नाक हळदीच्या रातोवड्याक रवपाक भिया आसलू. कित्यात तेका कारण सुध्दा आसा. एक वरास अशेंत कोणागेर तरी रवलू. रातोवड्याक न्हिदलले कडेन कोणी तरी पोराचें पाय कट्टे सकट एका मेकाच्या पायाक बांदले. तोणाचेर रंगानी मिशयो, दाडी काडली सकाळी उठान प्रत्येकाचें आरडी आनी हुयेली. पूण ही तेवाची मजा आयज खय गेली तर…
आयच्या पोरांक किंवा आयच्या न्हवऱ्याक त्यो पद्दती वा त्यो चाली रिती सुध्दा खबर नात आणी नाकाय बीन. पयली न्हवऱ्याची रेग घरपाक म्हालो येय. न्हवरो दाडी बीन करून सटासट करून बसा आसलो. पूण आयज रेग काय आणी कित्याक ती ह्या सुध्दा खबर ना. पयली लग्नाक न्हवऱ्यागेर वाजाप.
वाजपा शिवाय न्हवऱ्याचा घर खाली. पूण आयज वाजाप खंयचा डिजे हाडलो काय काम जाला. त्या डिजेचेर सगळेजाण आपले उडक्यो मारतत. पूण पयली वाजपाचेर नाचपाक सुध्दा वेगळीच मजा आसली. घरांत भितर सरताना माटवाच्या दारांर बॅणवालो आपलो लेस माटवाच्या दारांत घाली. मगेर न्हवऱ्यान काय आपल्या मनाक येता ती नोट लेसार घालूची. पूण आयज ता सुध्दा ना.
आयज कोणाक सारक्यो रिती सुध्दा खबर ना. केवा घानो भरतत, केवा म्हुर्त मेड लायतात. कांजीण केवा, काय काय करतत थंय. नीम कसो काडचो. केवा शेस भरपाचे आणी कोणाचे ह्या कोणाक कांयच खबर ना. व्होवयो गावपाची पद्दत तर आयज खय लिपान बसल्या कोण जाण. व्होवयो म्हणपी मनशा सुध्दा आयज ना आसत. ना जाल्यार घानो भरताना, सावराकाण्यात न्हाणयताना, दीवो लायताना, करें भरताना, दाती मांडटाना, हळद चडयटाना, शेंस भरताना, घर भरवणेक, निम काडटाना, कांजीण करताना प्रत्येक वेळार वेगवेगळी व्होवी.
लग्न कार्याक केवा कोणाची व्होटी मानपाण म्हणांत भराप ह्या सुध्दा कोणाक खबर ना. पूण आयज प्रत्येकजाण मानपाणाक झगाडटा. आपलां नांव पत्रीकेचेर ना आनी माती-गोबार. आयज मजा म्हणान काय गजाली जातत. गांवा-गांवातलो न्हवरो जेवा व्हलांत भितर सरता तेवा न्हवऱ्यागेलो कोणय मुठभर जिरा वरय व्हलाचेर मारता. पूण कित्याक, काय कारण ह्या कोणाक सारक्या खबर ना. आयुष्यातसून एकदा जावपी ह्या कार्य. ह्या कार्याक सगळ्यांक बरोबर घेवन चलाचा पडटां. प्रत्येकाचो मान पान राखचो पडटा. प्रत्येकाच्या शब्दाक हय मान आसता. आपल्याक दिसला तसात केला असा केवाच जायना.
असल्या कार्याक बारीक बारीक किजीलाय जाला. वायच वायच कारणाक लागान पोट फुगोवण्यो जाततच. पूण प्रत्येकान जर आपले मर्यादेत रवांन प्रत्येक काम आपूण जावन केला तर कायच भायर पडाना. वायच खंय कमीपणा घेतला म्हणान काय जायना. पूण कोणाकच कमीपण घेवपाक कळना. लग्न जावन मगेच पाचा दीस जातत ते जाल्यार बघूच नाका. पयश्यांचो निसतो धूवर. खर्चान खर्च जेवणा खाणाक, निस्त्याक, चिकणां, शिवरकां, सोरो आणी काय काय.
कोण निवळ मागता, कोण खारां मागता, कोण कवटां मागता. आमलेटी, पेज, भाजी, शिपयो, कोण काय मागीत तेचो नेम ना. मगलाला मनासारखा गावांग ना जाल्यार जालाच मगेर. कोणाक जेवणांत केस गावलो म्हणान, कोणाक सचली शिपी गावली जाल्यार. कोण कसो केस्ताव करीत आणी तेचा काय मगेर फलीत जायत ता देव जाणा.
अद्वैत साळगांवकार
7262095902
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
