भांगरभूंय | प्रतिनिधी
फकत साधनसुविधांच्या प्रकल्पां संबंदानच न्हय, तर कसलेय गजाली बाबतींत दुरदृश्टी दवरून ती गजाल चालीक लावपाक जाय. गोंय सारकिल्या ल्हान क्षेत्रफळाच्या राज्यांत तर हो नेम पाळप सामकें गरजेचें. आमचें मर्यादीत क्षेत्रफळ आमच्या खूबश्या गरजां खातीर उणें पडटा. जमीन ही मर्यादीत साधन संपत्ती म्हणटकच उपलब्ध जाग्याचो चडांत चड योग्य आनी उपयुक्त वापर करप हें आमच्या नियोजकां फुडले खूब मोटें आव्हान. गोंय घटक राज्य जाल्लें तेन्ना बारा लाखांच्या आसपास आशिल्ली आमची लोकसंख्या आज सोळा लाखां मेरेन पावल्या. जमीन कांय वाडूंक ना. म्हणजे तेन्ना आशिल्ल्या तितक्याच भूंय प्रदेशांत ही वाडिल्ली लोकसंख्या आस्पावून घेतल्या. लोक संख्ये वांगडाच तिच्यो गरजोय वाडल्यात. पणजी हें राजधानीचें शार उदेंते कडेन रायबंदर-कदंब पठारा मेरेन पावलां तर दक्षीण दिकेन ताळगांवचो सडो हुपून बांबोळेक मांडी तेंकोवंक लागलां. मडगांव, म्हापशें, फोंडें, वास्को सारकीं केंद्रां तेच धरतीर फुगूंक लागल्यांत. माशेल सारको गांव शार जावपा दिकेन चलपाक लागला. मानवी वसतींचीं हीं केंद्रां जशी तयार जावपाक लागल्यांत तशींच तीं जोडपाक रस्त्याचें जाळें विस्तारपाक लागलां, अशें मात दिसना. लोक वाडलो, लोक वस्तीचीं केंद्रां वाडलीं पूण रस्ते तेच उरल्यात. आतां वाडिल्ले लोकसंख्येचो भार पेलपाक रस्ते रुंद करप, मोटे पूल बांदप ह्या सारक्यो कसरती करत शासन मुखार वता. पूण हे तात्पुरते उपाय.
हालींच नव्या जुवारी पुलाचें उक्तावण जालें. नवो पूल चालू जातकच, येरादारी कोंयडीची समस्या सुटावी जाली, वेळ इबाडपाक जावपा ना, इंधन बचत जातली अश्यो प्रतिक्रीया समाज माध्यमांचेर झळकतना दिसल्यो. पणजे ‘अटल सेतू’ चें उक्तावण जाल्लें तेन्ना लेगीत अशेंच उलोवप जाल्लें. ‘येरादारी कोंयडी’ ची समस्या सुटल्या खरी, पूण तेच सुवातेची. पूण ती दुसरे कडेन उप्रासल्या. आतां पयलीं भशेन आगशी- कुठ्ठाळे ब्लॉक जायना. तो बद्द वेर्ण्या जाता. मेरशेच्यान पर्वरी धपक्याक पावला. पूण, पर्वरे सगळी गचमुड्डी. सध्याचे परिस्थितींत नवो कुठ्ठाळे पूल आमको प्रशस्त दिसता आसत, पूण भविश्यांत तो लेगीत कमी पडूं येता. अटल सेतूचें देंवपाचें रांप येन्नाच अशीरशें दिसपाक लागलां. गोंयांतल्यान पासार जावपी दोनूय राष्ट्रीय महामार्गांच्या रुंदीकरणाचें काम नेटान चालू आसा. येरादारी वाडली, रस्तो रुंद करात… हेंच धोरण शासनान आपणायल्लें दिश्टी पडटा. पूण हें केन्ना मेरेन उपकारतलें? कितली म्हूण जमीन आमी फक्त रस्तोमार्ग विकसीत करपांत दिवं शकतलें? रस्तो रुंदीकरणांत रानां कातरप, दोंगर कापणी, शेतां – वॅटलॅण्ड पुरोवप, व्हाळ – तळयो ना करप सारके प्रकारय घडटात. ताचोय विचार जावंक जाय.
येरादारी खातीर रस्ते जायच. आधुनीक वाहनां खातीर आधुनीक रस्ते उबारचेच पडटले. पूण फक्त रस्त्याचेर निंबून राव नासतना पर्यायी वेवस्था तयार करपाचेर येन्नाच भर दिवन कार्य करपाक जाय.
न्हंय येरादारी
सैमाचे कृपेन आमच्या राज्याक खाडी आनी न्हंयांचें वरदान लाबला. ह्या खाड्यांच्या अंतर्गत प्रवाशी आनी म्हाल येरादारीचे दृश्टीन विकास जायत जाल्यार रस्त्या वयल्या वाहनांचो आंकडो कमी करूं येता. आमची मांडवी आनी जुवारी खाडी कुमारजुंवेच्या कालव्या सयत राष्ट्रीय जलमार्ग म्हण केंद्र सरकारान आदींच जाहीर केला. जलमार्ग घोशीत केलो म्हूण जायना. ताचो वापरय जावंक जाय. पणजी, वास्को हीं शारां तर थेट जुवारींतल्यान लाँची घालून जोडूं येतां. शिवाय पणजी – कुडचडें, वास्को – कुडचडें, पणजी – आमोणा, पणजी – शिवोली अशा मार्गांचेर लाँच सेवा चालू करून थळाव्यां सयत पर्यटकांकय एक बरो येरादारीचो पर्याय उपलब्ध जावंक शकता. सध्याक हे मार्ग गरजेचेशे दिसना जायत पूण पणजी – वास्को मार्गार धांवपी बशींचो आंकडो पळयत जाल्यार हीं दोनूय शारां तरी जलमार्गांतल्यान जोडपाक खूब वाव आसा म्हणपाचें कळटा. जलमार्गांतल्यान प्रवासय आधुनीक लाँची वा बोटींचो वापर करून जलद करपाक जाता.
ज्या थळांचेर पूल ना त्या थळांक न्हंयेंत फेरीबोटी घालून जोडप इतलीच आमी ‘न्हंय येरादारी’ म्हण पळयतात. ताचे मुखारचो विचार जायना ही आमच्या नियोजनांतली त्रुटी. चोडणेंच्यान रायबंदरा जोडपी पूल ना म्हण सदां किरकीर. पूण चोडणें जुंवो थेट जलमार्गांतल्यान पणजे जोडूं येता हाचेर कोण विचार करिना.
रेल्वे येरादारी
गोंयांत उत्तर-दक्षीण दिकेन कोंकण रेल्वे मार्ग तशेच उदेंत – अस्तंत दिकेन दक्षीण-पश्चीम रेल्वेचो मार्ग अस्तित्वांत आसा. राज्यांतर्गत येरादारीचो विचार केल्यार ‘वास्को- कुळें’ पॅसेंजर ही एकूच रेल्वे सोडल्यार आनी खंयचीच रेल्वे सर्वसादारण प्रवासा खातीर वापरूंक मेळना. सुरेश प्रभू रेल्वे मंत्री आशिल्ले तेन्ना कारवार-पेडणें मार्गार डॅमू सेवा सुरू जाली. जी कोवीड काळा उपरांत बंद पडली. राष्ट्रीय महामार्गाक समांतर धांवपी कोंकण रेल्वे मार्गाचो खूब बरो वापर गोंयांत करूं येता. पूण तो मार्ग फकत लांब पल्ल्याच्या गाडयां खातीर कॉरीडोर जावन उरलां. रेल्वे प्रशासनान गोंयच्या पर्यटन आनी येरादारी खात्यांच्या समन्वयान ह्या रेल्वे मार्गाचो चडांत चड वापर आमच्या राज्यांतर्गत येरादारी खातीर करपाक जाय. मडगांवां स्थानकाचेर उबारिल्ले नवे फालट क्र. 6 लोकल गाडयां खातीर राखीव दवरून ते दृश्टीन वापरल्यार खूब फायद्याचें थारूं येता. कदंब म्हामंडळान रेल्वेच्या वेळाक धरून थिवी – म्हापशें, करमळी – पणजी अशी शटल सेवा दीत जाल्यार रेल्वेमार्गाचो मार्गाचो बरो वापर करूं येतलो. लोलयें, काणकोण, बाळ्ळी सारके वाठार रेल्वे मार्गा वरवीं राज्याच्या मुख्य प्रवाहांत सोंपेपणान येवं शकतात. काणकोण जर रेल्वे मार्गा वयल्यान मडगांव आनी पणजी कडेन जोडले जाल्यार करमल घांटाचो त्रास सुद्धा सुटावो जातलो. एक मात, रेल्वे मार्गार धांवपी राज्यांतर्गत गाडयांक प्राथमीकताय दिवची पडटली. ना जाल्यार रेल्वे मडगांवच्यान सुटून वेर्णा दोन वरां क्रॉसिंगाक थांबयली जाल्यार कोण प्रवासी ह्या पर्यायी वेवस्थेचो वापर करपाना.
आमच्या रस्त्यांचेर येरादारीचो सुमारा भायर ताण पडटा. अपघाताच्या संख्येंत वाड जायत आसा. कोंयडी जावप तर सदचेंच. मेरशे, चिंबला, वेर्णा, बोरये, करसवाडो, अस्नोडा हीं म्हत्वाचीं ब्लॉक केंद्रां जाल्यांत. रस्त्यांचें रुंदीकरण, नवे पूल बी जायच. पूण त्याच वांगडा हेर पर्यायांचो गांभिर्यान विचार करून नवे मार्ग विकसीत करपाची गरज आसा. फाल्यां मेट्रो जाय पडटली. रॅपीड ट्रान्सीट सिस्टीम जाय पडटली. त्या वेळार तसली यंत्रणा खंय उबारतले? ताचीय आंखणी आतांच जावंक जाय. येरादारीचे बाबतींत गोंयचे बंगळूर जाल्ले नाका जाल्यार दुरदृश्टी दवरून पर्यायी येरादारी साधनसुविधांची आंखणी करप हेंच शाणपण.
डाॅ. पुरुशोत्तम वेर्लेकार
9923932634
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
