बाजार नितळ करचे

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

वापारी गोंयांत येतात. हांगां हात- पांय हालोवन पोट भरतात. फळां, फुलां, मिठाय, मटण, कावल, मोबायल विक्री- दुरुस्ती, रेडिमेड कपडे, टायल्स, प्लंबिंग, घरां रंगोवप, गॅरेज… अशीं जायतीं कामां परप्रांतीयांच्या हातांत गेल्यात. स्वातंत्र्याक 100 वर्सां पुराय जाता म्हणसर बाजारपेठेंत नीज गोंयकार सोदल्यार पसून मेळचे नात, अशी भिरांत दिसपाक लागल्या! राज्याच्या सगल्याच बाजारांनी समस्या आसात, तातूंत दुकानाचें भाडें दिवप ना, भलत्यांकूच चलोवपाक दिवप, लायट. उदक, कोयराचीं बिलां, टॅक्स फारीक करप ना असले प्रकार आसात. तातूंत भाड्याचे कबलातीचें नुतनीकरण, रक्ताच्या नात्यांत दुकानाचें हस्तांतर करपाक आडमेळीं ह्यो समस्या आसात. ह्यो चडशो गोंयकार वेपाऱ्यांक बादीकार करतात. म्हयन्या भितर कायमचो उपाय काडपाचें आस्वासन मुख्यमंत्र्यान दिलां. बरी गजाल. म्हापश्यांच न्हय पुराय राज्यांत ही समस्या आसा. हाचो फटको वेपारी, पालिकांक बसता. अर्थांत हाका कांय प्रमाण आमचीय चूक, आळस जापसालदार आसा, हेंय मान्य करचें पडटलें.
कांय पालिकांच्यो इमारती रिकामी आसात. थंय कोण विकपाक बसनात, दुकानूय घेनात. गिरायक जावचें ना, अशें पेंपारें वाजयत ते आसा थंयच बसतात. वेपाऱ्यांक पयलींच दुकान, गाळो विकून वा तो तांचे खातीर आरक्षित करून मागीर इमारत उबी करप शक्य आसा? कांय कडेन भाडें सांगतात, तें परवडपाचें नासता. भाडेपट्टी कबलातीचें नुतनीकरण खूब गरजेचें. 30 वर्सां पयलींच्या आनी आतांच्या भाड्यांत फरक आसा. नुतनीकरण नाशिल्ल्यान आदलेच दर चालू उरतात. कायदेशीर पळवाटोय आसतात. टेनंट संरक्षण कायद्याक लागून गाळे सोडपाक लावप कठीण जाता. थकबाकीदारांक खूब फावटी सवलती दितात. लाखांनी रुपयांचीं बिलां फारीक करपाचीं उरतात. ताका पालिका कर्मचारीय जापसालदार. मुळांत तांचो आंकडो उणो, डिजीटल ट्रॅकिंग ना, थकबाकी उरल्या हें खबर आसून लेगीत वसुली जायना. एका वर्साचीं बिलां, टॅक्स मागीर एकदम फारीक करप शक्य नासता. उपरांत पालिका सवलत दिता आनी बरीच व्हडली रक्कम बुडटा.
बेकायदेशीर हस्तांतरण हो गंभीर मुद्दो. कायद्यान मूळ धनयान परस्पर दुकान दुसऱ्याक विकप चुकीचें, पूण कोणाचो तरी आशिर्वाद आसले बगर हें जावचें ना. दुसऱ्यान तिसऱ्याक अशें सांखळी पद्दतीन दुकानां विकप चल्लां. मूळ आनी उपरांतचे धनी कोण हाचो सोद घेतल्यार धक्को दिवपी म्हायती भायर सरूं येता. कांय जाण सवाय भितर दुकानां घेतात आनी चड मोलान भाड्याक दितात. थोड्यांची तर दरेका बाजारांत 3- 3 दुकानां आसात. दुकानां परप्रांतीयांक विकपाक वेग आयला, हाका आळस हें एक कारण. दुसरें गोंयकार उणें जाल्यात, बरी नोकरी करतात. म्हणटकच गुंतवणूक म्हूण घेतिल्लें वा स्वताचें घरचें दुकान भाड्याक दितात.
बाजारपेठेंत हे गैरप्रकार, समस्या, लोंबकळपी प्रस्न हांचेर कायमचे उपाय जायच. सगल्या जाग्यांची आॅनलायन नोंद जाय. सगलीं भाडीं, टॅक्स 10 तारखे पयलीं वसुल करपाक जाय. वसुली आॅनलायन जाल्यार बरी. दुकानदाराचें नांव टायप केलें काय ताचे धनी, थकबाकी सगली म्हायती एका क्लिकाचेर दिसपाक जाय. वेबसायटीचेरुच तशी तजवीज केल्यार खंयच्यानूय डाटा हाताळपाक मेळटलो. कबलातीचें नुतनीकरण करपाक वेळाची मर्यादा घालची. दुकान भाड्यान दिवप (रक्ताचें नातें वा लागींचो सोयरो सोडून) बंद. धनयान सोडलें काय ताची परतून पावणी. वन टायम सेटलमेंट येवजण बरी. पूण ती एकदांच दिवची. कसलीच अडचण नासतना दुकान स म्हयने बंद दवरल्यार वा तें सुरूच करूंक ना जाल्यार पालिकेक तें परत घेवपाचो अधिकार दिवचो.
सरकारान म्हापशें बाजारांतल्यो समस्या, प्रस्न, गैरप्रकार कायमचे सोंपोवचे. कारण तांचो थेट संंबंध अर्थवेवस्थे कडेन संबंद आसा. कडक, पारदर्शक प्रणाली तर जायच.