भांगरभूंय | प्रतिनिधी
कामदार फुडारी, कामदाराचें हीत पळेवपी आनी कामदार कायद्यांत नवेंपण हाडपा खातीर पावलां मारपी पुती गांवकार हांचो आयज 70 वो जल्मदीस. ते निमतान……
जिवीत एक सपन. कितलो वेळ तिगतलें तें कोणाकूच खबर ना. कांय जण सपनांत रडटात, हांसतात, दुखवतात, खुशाल जातात. जाल्यार कांय जण सपन जिवें दवरूंक वावुरतात. अशे मनीस जिविताचे तेंगशेर पावतात आनी जैताचो बावटो उंच उबयतात. असोच एक मनीस आपलीं सपनां साकार करीत सिद्धीच्या शिखराचेर आपल्या पराक्रमाच्या उत्सवाचो बावटो घेवन आमचे मदें वावुरता, तो पुतीबाब गांवकार, एक अश्ट्पैलू व्यक्तिमत्व. सामान्य जिवितांतलो, गोंयभर फामाद कामदार फुडारी, कामदाराचें हीत पळेवपी आनी कामदार कायद्यांत नवेंपण हाडपा खातीर पावलां मारपी. ताणें एका सफळ जिविताची आनी प्रामाणीकपणाची एक इतिहासीक काणी रचल्या. कामदार क्षेत्रांत ताणें नवे बदल हाडल्यात. कामदारांक जायतें कितें मेळोवन दिलां जें तांकां केन्नांच मेळनाशिल्लें. तो एक सरळ, सैल, सदळ, समृद्ध, सदृड, सुशील, सोंशीक, सदगृहस्थ, सदगुणी, साक्षर, सफळ, सुखमय, संवेदनशील, सुसंगत मनीस जो आज आपल्या जिविताची सत्तरी हुपता.
कुटूंब
सत्तरी तालुक्यांत सुरुंगाली म्हूण एक ल्हान गांव आसा. तो गांव म्हणल्यार सामको मागाशिल्लो आनी उणे लोकसंख्येचो. सगळ्यो पांय-वाटो, रस्ते म्हणटात ते, त्या गांवच्या लोकान पळेलेच नाशिल्ले. गरजेक आदार म्हण वाळपयचेर निंबून आशिल्लो हो मानववर्ग सूर्यप्रकाशाच्या भरवंशार जियेतालो. थंय 4 मे 1956 दिसा गोविंद पुती गांवकार आनी आनंदी गोविंद गांवकार हांका पुती जल्मलो. 11 मार्च 1984 दिसा तो सुशील आनी सोंशीक प्रतिमा कडेन लग्न जालो. तांकां दोन भुरगीं, व्हडलो पूत शिवराज आनी धाकटी धूव क्षितिजा. दोगांय वकील आसात. शिवराज सुरभि कडेन लग्न जालो आनी तांका दोग भुरगीं जालीं, सोहम आनी सम्रित. पुतीचें हें आदर्श कुटूंब.
शिकप आनी भुरगेपण
पुतीबाब लागींच आशिल्ले सरकारी प्राथमीक शाळेंत शिकलो. उपरांत ताणें तांबडी सुर्लाच्या मदलो वाडो हांगा आशिल्ले शाळेंत आठवी मेरेन शिकप केलें आनी मागीर साकोड्डेंच्या श्रीमती हिराबाय तळावलीकार हायस्कुलांतल्यान इकरावेची एसएससी परिक्षा उत्तीर्ण करतकच ताणें मडगांवांचे दामोदर कॉलेजींतल्यान पयल्या वर्साचें कॉमर्साचें शिकप घेतलें. थंय शिकतनाच ताका गोवा शिपयार्डांत स्ट्रक्चरल फिटराची ऍप्रेन्टिसशीप करूंक संद मेळ्ळी आनी तांतूंत भरती जावंचे खातीर वास्कू रावूंक गेलो. ताणें गोवा शिपयार्डांत बऱ्या गुणांनी एप्रेन्टिसशीप पूर्ण केली. देखून ताका थंयच नोकरी मेळ्ळी. ताणें सुपरवायजर म्हण झुटी सांबाळ्ळी. तो एक बरो निरीक्षक आशिल्लो. म्हण ताची ट्रेड युनियन चळवळीक बुन्याद पडली.
पुती कसो घडलो?
पुतीबाब सोंशीक. वेळ इबाडपी व्यक्ती न्हय. हें तंत्र तो आदीं थावन पाळीत आयला. गोवा शिपयार्डाचे कामदार. संघटणेचें काम सांबाळटनां ताका अखील भारत पोर्ट एन्ड डॉक वर्कर्साचो अध्यक्ष एस. आर. कुलकर्णी आनी ताचो चिटणीस मोहन राव हांचे बराबर वावर करपाची संद मेळ्ळी. सेटलमेन्टा वेळार जावपी सगळ्यो वांटाघाटी तो शिकलो. थंय नोकरेक आसतना बारिकांतली बारीक गजाल ताणें शिकून घेतली. ताची ही हुशारकाय भारतीय मजदूर संघ (बीऍमऍस), हें त्या वेळा वेल्या कामदारांचें हीत सांबाळपी एक नंबराचेर आशिल्ल्या युनियनान वळखली आनी ताणें 1988 वर्सा गोवा शिपयार्डाची नोकरी सोडून तो फुलटायम बीऍमऍसाचें काम करूंक लागलो. दडपड करून तो कामदारांच्या दर्यांत बुचकळ्ळो, व्हांवलो, आडखळ्ळो पूण एक दीस जैतीवंत जालो. आज तो वकील नासतना एकलोच लेबर केशी लडयता.
सॅटलमॅन्ट प्रक्रिया
कामदारांची सदांच आशा आसता ती सॅटलमॅन्टांचेर. केन्ना तीन वर्सां सोंपतलीं आनी आपलो डिमांड घालतले आनी पगार कसो वाडटलो, हाचेर दोळो. तर ही सॅटलमॅन्टाची प्रक्रिया कशी जाता, तें पुतीबाब सांगता – कामदारांची बसका जाता आनी कामदारां कडल्यान आयिल्ल्या मागण्यांचेर भासाभास जाता. ते भासाभाशेंतल्यान मागण्यो तयार करतात, तो ‘चार्टर ऑफ दिमान्ड्स’ अर्ज तयार जाता. तो वेवस्थापना कडेन सुपूर्द करतात. कामदारांच्या मागण्यांचेर विचार जाता आनी वाटाघाटिच्यो बसका सुरू जातात. वेवस्थापन आपूण अमूक दितां अशें मांडटा. युनियन ताचेर विचार करता. थोड्या कामदारांचें म्हण्णें आसता संप करचो न्हय. कामदार पासियेंस काडून वाटाघाटी करीत रावतात. तेन्ना म्हणल्यार आनीक तीन वर्सां सरतात आनी अशे अवस्थेंत केन्ना केन्ना दोन सॅटलमॅन्ट एके फावटीं मानून घेवंचे पडटात.
पुतीचीं जैतां
पुतीबाबान आपले कारगिर्दींत खूब जैतां जोडल्यांत. ताणें मिना खणीचे प्रस्न हाताळ्ळे, कामदारांक बरो पगार मेळोवन दिवंक तो वावुरलो. सरकारी कामदारांक परिवर्तनशील म्हारगाय भत्तो (वेरियेबल डियरनस अलावन्स) मेळटा तसो खासगी कंपनींनी काम करपी कामदारांकूय ताणें परिवर्तनशील म्हारगाय भत्तो मेळचे खातीर शिंवाचो वांटो उभारलो. सिलिंगा भायर उरतल्या कामदारांक बोनस मेळचे खातीर ताणें वाट काडली. हालींच केंद्र सरकारान आदले 29 केंद्रीय कामदार कायदे एकठांय करून चार नवे कोड केले. तांकां गोंयच्या हेर युनियनांनी तेंको दिलो ना पूण पुतीन तांचेर खुब अभ्यास करून ते मानून घेतले.
राजकी प्रवास
खरें म्हणल्यार पुतीबाब गांवकार आरएसएसा कडेन जोडिल्लो आशिल्लो. कोणाक तरी दिसलें आसुंये पुतीक बीएमएसांतल्यान भायर काडून राजकारणांत दुखलचो. तशेंच घडलें आनी ताका सत्तरींत विश्वजीत राणे विरुद्ध विधानसभेची वेंचणूक लडोवंक सांगलें. इत्सा नासतनाय संघान सांगलें म्हण ताणें वेंचणूक लडयली. पूण तो हारलों. मागीर ताचो काँग्रेस पक्षांत प्रवेश जालो. 2018 वर्सा आनीक एक विपरीत गजाल घडली आनी तो आम आदमी पक्षांत गेलो. ज्या विस्वासान तो फुडें गेल्लो, थंयसरूय तो फाटीं पडलो आनी ताणें राजकारणाक रामराम ठोकलो.
पुतीचे जैताचे पावंडे
पुतीबाब गांवकाराच्या मता प्रमाणें जैताचे मुखेल पावंडे जावन आसात – वेळाचें बंधन पाळप, प्रामाणिकपणान जियेवप, शिस्तीन वागप, तत्वांमुल्यां पाळप, सदांच ‘आपडेट’ आसप, तयार करून फुडें वचप, कोर्टांत वतना आदले निवाडे वाचप, सदांच कामदारांचें हीत सांबाळप आदी.
सोंपयतना…
पुतीबाबान आपणाकूच केन्ना नांव मेळोवन घेवपाचो यत्न केलो ना, आपणाची प्रसिद्धी केली ना, टिव्ही चॅनॅलवाल्यांक आपोवन पत्रकार परिशद घेतली ना, आपल्या कार्याचीं प्रसिद्धी-पत्रकां वांटीत भोंवलो ना. ताणें व्हडल्यो जमाती घेतल्यो, मोर्चा उभारले, आंदोलनां केलीं, संप केले पूण ते खातीर वेवस्थापन चुकता जावं कामदारांचे हक्क भौसाच्या म्हालवजार पातयेवन फुडें व्हेले नात. कंपनीं केन्नाच बंद पडूंक दिल्यो नांत. सदां कामदारांचें हीत सांबाळ्ळें. ताणें आपणा खातीर केन्नाच फौज तयार केली ना. तो आपलेच कार्यपद्धतीन, विचारश्रेणीन एकलोच चलत रावलो. लोकसेवेचें ध्येय घेवन जैताचे पावंडे चडटल्या कामदार क्षेत्रांतल्या माणकाक, पुतीबाबाक आमचे लाख-लाख सलाम.
विन्सी क्वाद्रूस
राय, साश्ट (मो : 9822587498)
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
