आप्पा

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

जानेवारी म्हयन्यातली गोश्ट. आमगेल कंपनी गेल दोन वर्साच्यान कोविडा लागुन कामगारासाठी कायीत मनोरंजनाचे कार्यक्रम केल नाशीले. तरी ह्या वर्सा विविध स्पर्धेचे आयोजन केल्ले. तेतुत हांव बी भाग घेतीलो. चित्रकला, रांगोळी म्हागेल आवडीचे. तशे क्रीकेट,कँरम आसाच तरी हांव बाथरुम गायक म्हणलार हरकत ना. ह्या वर्सा म्हाक रांगोळी स्पर्धेत दुसरे बक्षीस आनी चांदीचे पदक तशेंत जीवनात पयल पटी लोकांमुकार गाणे म्हणची संधी मेळ्ळी. पुण खंय तरी मन खाताले ह्या सगळ्यांचो आनंद घेवुक आप्पा हांग ना म्हण.
आप्पा म्हणलार आमगेल बाबा. सदात हांसते तोंड, कपाळाचेर लांब कुंकमाचो तिळो. सदात इनशर्ट ही आमगेल्या आप्पाली ओळख. कितली वर्स तरी कामा वचुक सायकलत वापरताले. त्या सायकलीचेर केन्न केन्ना हांव बसुन वयताना राजा बरा राजकुमार गांव भोवडेक वयता अश म्हाक दिसताले. केन्न फीरुक तर केन्न कामा निमतान. हे फिरचे राजेशाही तेजे कारण बी तशेंत. कारण एक घराकडल्यान भायर सरले नंतर ते कामाच्या जाग्यार जावु इतर खंयी पावत म्हणलार वाट वाटेर गांवचे लोक आप्पाक हटकीताले,जाप करताले,उलयताले म्हाक दिसता मेजल्यार शंबर तरी लोक जातल आशिले. अश सदात तेमगेल बरा वयताना घडताले. आणी ह्या प्रवासात एक चाँकलेटी साठी केल्लो हट्ट आणी तेज नंतर मेळील ती चाँकलेट आनी तो आनंद आज हांवे म्हारग कँडबरी घेतली तरी तो आनंद म्हाक जायना.
जसो आप्पा मायेस्त पुण तो तितलोत रागीश्ट आनी शिस्तबद्ध आशिलो. तेमकां राग येयील तेन्ना आमी चार भावडां सोड आई सुध्दा मुकार येनासली. इतले आमी तेमगेल रागा वेळार भीताले. त्या वेळा वयलो एक प्रसंग आज इतली वर्स जाल तरी आजुन याद जाता. पावसात जेन्न अरंधारी पावस पडता तेन्न तर खुप याद जाता. हांव त्या वेळार उरत बार तेरा वर्साचो. अरंधारी पावसा निमतान न्हंयो, भांयो, शेता कुणग्यों, तळे भन्न व्हावताले. आनी अश भरील उदकात पावसांत पेवची मजा औरच उरताली. तशी पेवची हौस म्हाका बी आशिली. पुण म्हाक समा पेवुक कळनाले ( तश आज बी म्हाक पेंवुक कळना ) त्या दिवस पेंवुक गेल तेन्ना वेळ जाल्लोत कळ्ना. आनी तेतु भर म्हण हांव घराकडे कोणा सांगनास्तनात गेल्लो. मागीर कितें ???? आज आप्पा जमदग्नी अवतारा मुकार वयचेत आसा हे खबर आशिले. आंगार आशिले वलें कपडे सुदा हुनत लागताले. घर गेल शिवाय पर्याय बी नाशिलो. बळ कन्न घर गेलो आनी मरत म्हणार आप्पा कडल्यान मार खालो. हांव खुप रडलो. रागान आप्पाकडे उलयलोत ना. आंग खुप दुखताले तरी जेवनास्तना न्हींदु गेलो. दोळे धापुन आंगा दुख सोसते आशिलो. मदेकात आप्पा म्हागेल म्होऱ्यात येवन म्हाक पोशेलो, केंसार हात फिरयलो, कपला पापी घेतली आनी आंगावयले पांधुरु सारखे कन्न गेले. तेन्ना तेमी कीतलो बी राग करु तरी तेमी तितलेत माया करता हे समजुक वेळ लागल ना
घरात कसेल कार्य जावु वाड्यार कसले कार्य उरु तर आप्पा मुखार आनी तेमगेल बरा आई. तेमकां सगळें रितीरिवाज खबर आशिले तश घरातले आणी वाड्यावयले लोक असले कामात बिनधास्त उरताले. खंच्या शुभकार्याक आप्पाल आईल जोडी अगदी लक्ष्मीनारायणा म्हणकी सोबताली. आप्पा आईन आमगेल साठी खुप केला तरी चारी भावंडा मदी केन्नात भेदभाव केल ना. आप्पा आपुण स्वता कामा वयताना सायकल घेवन गेले पुण आमी कामा लागल नंतर तेमी आमकां बायक घेवन दिली.
ते दिवस म्हाक आजुनी याद जातात. हांव शाळेतल्यान जावु भायल्यान भरपुर खेळन्न येयील नंतर पाय दुखतात म्हण घरभर करंदारी करतालो तेन्न आई म्हाक दबकयताली आनी सोवताली. म्हणताली फालेंच्यान खेळु गेल्यार तंगडी मोडन्न हाती दितले. हे सांगचे सदात उरताले आनी तिगेली म्हागेल प्रती काळजी बी दोळ्यांत दिसताली. आप्पा केन्नात खेळु वयता म्हण सोवनालो तरी हांव रातीन न्हिंदुक गेल तेन्न खोबरेल तेल आनी बाम लावन म्हागेल पाय मालिश करतालो. पुण तेन्न हांव केन्न न्हींदुन पडतालो ते म्हाकात खबर उरनाले.
आप्पा नोकरी आई घरकाम करते उरताली तरी घरातले सगळे निर्णय आणी व्यवहार आईत करताली. हांगा बी आप्पाले व्हडपण दिसताले कारण एक बायल मनीस म्हण पळयनास्तना तर ती एक उत्तम प्रशाशक म्हण तेमी आईक मानताले. आईन घेतील्या खंच्या बी निर्णायाचेर आप्पान केन्नात वाद केल ना तर आप्पा समर्थनच करताले. आई जास्ती शिकल ना तरी तीका व्यवहार ज्ञान खुप आशाले. म्हणत आमकां भावडांक केन्नात काय कमी पडु दिल ना आणी शेजाऱ्यागेर आशील वस्तु आमगेर ना अश म्हणुक वा तश दिसुक केन्नात तेमी दोघान दिल ना.
मनुष्य वेंत भर पोटासाठी घरदार सोडता आपले कुटुंबापासुन पैस वयता. तश कीत म्हागेल जीवनात बी घडले. म्हाका रत्नागिरीच्यान बदली जावन मंगळुर वयचे पडले. घर सोडन्न वचुक पाय जड जाताले तर आप्पान समजयले की पोटासाठी सगळे करचेत पडता थोड दिवस त्रास जातले. आमकां जावचे ना ??? पुण काही गोश्टीक तडजोड करची पडता तेकांत संवसार म्हणता. जो मनुश्य ही तडजोड करु शकता तो मनुश्य हो संवसार रुपी रथ ओडु शकता. हे म्हाक पटले आणी हांवे चड पावलान मंगळुरची वाट धरली. फोनार सदा उलौवणे जाताले तरी ते तितल्यापुरतेच. पुण मनात एकत विचार उरतालो आप्पान आमगेल साठी खुप केला तर आप्पाक आमी आत खुशाल दवरु जाय.
पुण नियतील मनात कीत आशिल कोणा खबर हांव मंगळुर येवन फक्त दोनत वर्स जाल्ली. मदेकात आप्पा आई येवन आमगेल संवसार पळोवन गेल्ले. आप्पा परत येवु पावलोत ना. कारण आमगेलो आधारस्तंभ असो अचानक दोन दिवसांच्या शिकपणातच
कोसळ्ळो. ही घटना घ्यानीमनी नास्तना घडली. ही घटना म्हागेल आयुष्यातली खुप व्होड
घटना. आमी आप्पा खुश दवरतले हो विचार कळतेत उरले आणी आप्पा अश अचानक
गेले.
आमगेल कोणाल हातीच्यान काही सेवा कन्न घेवचे पयली, कोणाकत त्रास दिवचे पयलीत गेले. आत रत्नागिरी वचुक भायर सरले की दिसता आप्पा आंगणात वाट पळयते उभे आसात आनी म्हाक एकपटी रत्नागिरी घर केन्न पावतल काय अश जाता.

मुळ मराठीतः
श्री दत्तराज सुभाष घोसाळे
रत्नागिरी

कोंकणीतः
श्री संदेश बांदेकर
कारवार