भांगरभूंय | प्रतिनिधी
खूब पयलीं, विचित्रसेन नांवाचो एक राजा आशिल्लो. ताच्या नगराचें नांव ‘चौपट नगरी’ अशें आशिल्लें. ह्या राज्यांत खूब संपत्ती, सूख समृद्धी आशिल्ली. कारण पिकावळ खूब येताली. ताच्या बापायन चित्रसेनान दुस्मानांचेर जैत मेळोवन लूट केल्ली. म्हण कोशागरा संपत्तीन खचाखच भरून आसताली. धान्याची कोठारां भरून ओततालीं. राज्यांत स्वस्तताय इतली की कितेंय घे, रुपयान किलो मेळटालें. मनशांच्या हातांत पयसो आसतालो. गांवांत भिकारी खंयच दिसनाशिल्ले.
राजा ‘विचित्रसेन’ फक्त फोल्गां मारतालो. मजाच मजा करतालो. ताका चिंताच नासताली. ताच्या दरबारांत बरे चित्रकार, बरे गायक आशिल्ले. मुळांत राजाक गायनाची आवड आशिल्ली. कलेची कदर हांगा जाताली. वाद्यां आयकुपाक ताका आवडटालें. तबलें, पेटी, सारंगी, सतार, गिटार, शेनाय, रेबेक, ढोलकी, मुरली, हीं सगळीं वाद्यां वाजोवपी ताच्या दरबारांत आशिल्ले. नाट्यकर्मीक खूब रेस्पेद आसतालो. बऱ्यो नृत्यांगना भायल्या देशांतल्यान येवन आपलें नृत्य कौशल्य दाखयताल्यो. विचित्रसेनाक हें खूब आवडटालें.
एक दीस, ताच्या दरबारांत एक रागदारी गायक आयलो. ताच्या गायनान विचित्रसेनाक जणूं पिशेंच लायलें. त्या गायकाचें आऽऽऽऽ सुरू जालें की पांच मिणटां भितर हो न्हिदून पडटालो. आनी सोंपलें की जागो जातालो. परत गावपाक लायतालो. दोन म्हयने जावन गेल्ले, राजाच्या आग्रहाक लागून हो गायक हांगाच आशिल्लो. ह्या गायकाक दाद मेळूंक जाय. ताच्या गायकीची ‘वाहवा’ जावपाक जाय म्हण विचित्रसेनान एक फर्मान काडलें. प्रत्येकान पद्यांत उलोवपाचें. आनी अशें जो करिना, ताका मुल्त (दंड, टॅक्स) फारीक करचो पडटलो. आतां जाली पंचायत.
समज शिपायाक दरबारांत वचूंक जाय तर तो बायलेक गायन करीत सांगतालो.
आयक गे बायलेऽऽ
ए बाऽयले ऽऽ.
हांगा तो आलाप घेवन घेवन बाऽयऽलेऽऽऽ अशें उतर म्हणत फुडें सांगतालो. हांऽऽऽऽव हां हां हांऽऽऽऽऽऽव दरबारांत वचून येतां गे.
मागीर बायल बी गाण्यांत सांगताली.
बरेऽऽ करून वचून येऽऽयात धनयांनोऽऽऽ
तुमी बरेऽ करून वचून येऽऽऽयात.
कोणाक बाजारांतल्यान बटाटे, टमाट हाडचे आसात तर तो भाजीवाल्याक गायनांतल्यान सांगतालो.
(चाल:- डफलीवाले)
भाजी वाऽले दोन किलो दी रे बटाट.
आनी टोमाट कोथबीर मिरचीय घाल॥
आतां तो भाजीवालो सांगतालो तेंय बी गायत.
चाल:- (खैके पान)
हो घाल्यात मस्त बऽरे बरे बटाट.
आनी टोमाट बी रसशीत
वयल्यान कोऽथमीर
मिरची फुकट
ते पयशे आसुंदी
सोडून दिल्यात॥
अशे तरेन कारभार चलूंक लागलो. कोण समजा बरो ना, ते वैजाक गावन सांगप.
चाल:- (इचक दाना, बीचक दाना)
वैद्य बुवा, रे वैद्य बुवा
म्हाका बरें दिसऽना
तपासात आनी सांगात
कितें जाला रे म्हाका॥
मागीर वैद्य म्हणटा
भिये नाकाय तूं
नाडी पळयतां
जीब तुजी दाखय
आतां हड्डें तुजें फुलय
दुयेंस सांगता
भूक लागना झेम येना
तकली जाता बेजार ॥
बेगीन सांगात वैद्यबुवा
तुमी गिन्यान करून उजार
आतां वैज म्हणटा…
चाल:- (तुझे जीवन के डोरसे )
तुज्या पोटांत व्हडले व्हडले
दंत जाल्यात रे दंत जाल्यात रे
तांका मारूक ह्यो तुका गुळयो दितां रे
रातीन जेवल्या उपरांत
ह्यो दोनय गुळयो घे
आनी सकाळीं उठून सालामार्क घे॥
पोट लिंप जातलें
कडक भूक लागतली.
मागीर दनपरां नुस्त्याचें
मार भुसके॥
अशे गाण्यांनी संवाद करचे पडटाले. नातर राजा दंड दितालो. लोक सामके बेजारले. सदा प्रत्येक कामाक म्हण गावन सांगूंक जाता?
आतां समजा भुरग्याक शाळेंत वचपाचें आसा तें कशें सांगतलें? अभ्यास जाला काय ना? शिक्षकान कशें विचारप पदांतल्यान? सामकी पंचाईत जाताली.
भुरगो आवयक सांगतालो…
(चाल:- यो बायले यो)
ए आई गे
हांव शाळेक चल्लों गे
टिफीनांत म्हाका कितें दिलां
सांग आई गे॥
आई
आयक रे पुता
तुका चपाती घाल्या रे
आम्याचो हालवो लायला
ती सगळी सोपय रे॥
आतां मास्तर शाळेंत…
(चाल:- आओ बच्चों)
हाडात भुरग्यांनो
होम वर्क दाखयात म्हाका
करून हाडला काय ना रे?
पळोवं दी म्हाका॥
करूंक ना तर
हातार वाजयतां
एक एकल्याच्या बडी
हात फुडें कर तूं आतां
हात फुडे कर ॥
आनी अशेंच चलतालें. खरेंच जनता वाजेली. बेजार जाली. आनी एक दीस महाराज गाणें आकुपांत तल्लीन जाल्लो आसतना महाराजांक आवाज दीत थंय महासचीव पावलो. आतां आयकात महाराऽज महाराऽऽज अशें सुरांत गायत महाराजऽऽऽऽ॥ हो अलाप तो अर्दवर आळयत आशिल्लो. अर्दवर जालें. हाची महाराज घात जालो॥ ही गाडी फुडेंच वचना.
अरे सांग बेगीन. हें गायनांतल्यान राजा विचारून विचारून बेजारलो. आनी निमणे एकदांचे सचिवान सांगलें की कोशागाराक, धान्न्याच्या कोठाराक उजो लागला हें. आतां राजाचेर आकांत आयलो. धांवाधांव करून उजो पालयलो. पूण अर्दें अदीक सगळें जळून गेल्लें.
मागीर राजाक आपली चूक कळ्ळी. खंयचेय गजालीचो अतिरेक जावपाक जायना. आपले बुद्धीन सारासार विचार करचो आसता. मागीर सारकें चितून, विवेक करचो आसता. योग्य सल्लो घेवचो आसता. आनी निर्णय करचो आसता तरच सगळें समा जाता. कलेची उपासना बरी आसा. ती करुंकूच जाय. पूण त्या खातीर ती लोकांचेर लादप न्ही. तो अतिरेक थरता. आनी विचित्रसेना सारकें लुकसाण करून घेवचें पडटा.
तेजश्री गोपाळ प्रभु गांवकर
9822139309
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
