म्हापर्वणी म्हाकुंभ मेळाची….

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

म्हाकुंभ मेळावो 13 जानेवारीक (मालिनी पुनवेक) सुरू जावन 26 फेब्रुवारीक म्हाशिवरात्रेक सोंपतलो. ते निमतान….

देशाचो म्हाकुंभ मेळ हें हिंदू संस्कृतायेचें दायज. हो सगळ्यांत व्हड धर्मीक आनी सांस्कृतीक मेळावो. भारतांतलो हो एकूच असो मेळावो जातूंत भारतीय संस्कृती, अध्यात्म आमी एकचाराचे दर्शन आनी वळख प्रयागराजाच्या पवित्र त्रिवेणी संगमार नदरेंत भरता.
म्हाकुंभ सुवाळ्याचो संबंद सागर मंथना कडेन आसा. एके आख्यायिके प्रमाण, रुशी दुर्वास हांच्या शापाक लागून एकदां इंद्र आनी बाकी सगळे देव दुबळे जाल्ले. हाचोच फायदो घेवन राकेसांनी देवांचेर हल्लो केलो आनी तांकां हारयले. ह्या वेळार सगळ्या देवांनी विष्णू कडेन वचपाचें थारायलें. ताणें सगळ्या देवांक सागर मंथनाचो उपदेस केलो. देव आनी दानवांनी सागर मंथन करपाचें थारायलें. पयलोच विखाचो बुडकुलो वयर सरलो. तें म्हादेवान आपुण जावन पिवन संवसार वाटायलो. सागर मंथना वेळार जायत्यो गजाली भायर सरल्यो. अमृताचो कळस (कुंभ) भायर सरलो. विष्णू देवाक हो कळस राकेसांच्या हाताक लागूंक नाका आसलो. देखून ताणें इंद्रदेवाच्या पुताक जयंताक कावळ्याचें रूप घेवंक लावन तो कळस घेवन उडपाक सांगलें. कावळो अमृताचो कळस घेवन उडटा तें पळेवन सगळे राकेस ताचे फाटल्यान लागले. हे झटापटींत कळसांतलें अमृत चार कडेन पडलें. नाशीक- महाराष्ट्रांत गोदावरी न्हंयेंत, हरिद्वार- उत्तराखंडांत गंगेच्या पात्रांत, उजैन- मध्य प्रदेशांत शिप्रा न्हंयेंत आनी प्रयागराज- उत्तर प्रदेशांत गंगेंच्या पात्रांत. गंगेच्या पात्रांत दोन कडेन अमृताचे थेंबें पडले. ह्या थेंब्यांनी ह्यो चारूय न्हंयो आनिक पवित्र केल्यो. प्रयागराजाचे नांव ह्या पवित्र थेंबांक लागून तिर्थराज जालें. उपरांत चारूय तीर्थ थळांचेर कुंभ मेळाव्याचें आयोजन जावपाक लागलें.
कुंभ मेळावे चार तरेचे आनी मनोवपाची थळां वेगवेगळीं. सामान्य कुंभ मेळावो दर तिसऱ्या वर्सा मनयतात. अर्ध कुंभ मेळावो जो हरिद्वार आनी प्रयागराजांत दर स वर्सांनी दोन थळांच्या दरम्यान मनयतात. पूर्ण कुंभ मेळावो दर बारा वर्सांनी चारूय तीर्थ थळांनी बारा- बारा वर्सांनी मनयतात. बारा वर्सांचो काळ दर तिर्थथळांचो वेगळो आसता. सगळ्यांत व्हड कुंभ मेळावो म्हणल्यार म्हाकुंभ मेळावो. हो मेळावो 144 वर्सां उपरांत प्रयागराजांत मनयतात. गंगा, यमुना आनी पौराणीक न्हंय सरस्वतीचो संगम प्रयागराजांत जाता. सरस्वती न्हंय नदरेक पडना. दर एका मनशाच्या पुराय जल्मांत हो मेळावो एकदांच जाता. सगळ्या तिर्थ थळांनी बारा फावटीं कुंभ मेळावो जाता, मागीर म्हाकुंभाची म्हापर्वणी जाता.
म्हाकुंभ मेळावो सगळ्यांत म्हत्वाचो आनी धार्मीक मानतात. तो तीस ते पंचेचाळीस दीस चलता. मेळाव्यांत वांटेकार जावपाक देशी- विदेशी पर्यटक, हिंदू भावीक, वेगवेगळ्या संप्रदायाचे साधू, संत हजर रावतात. कुंभ मेळाव्याच्या वेळार गंगेंत न्हाण घेतल्यार सगळीं पापां धुवन वतात अशी श्रद्धा आसा.
सूर्य मेष राशींत आनी गुरू कुंभ राशींत आसता तेन्ना कुंभ मेळावो हरिद्वार गंगेच्या तटार जाता. सुर्य सिंह राशींत आनी गुरू सिंह राशींत आसता तेन्ना कुंभ मेळावो उजैन- क्षिप्रा न्हंयेचे देगेर जाता. सुर्य सिंह राशींत आनी गुरू सिंह राशींत वा कर्क राशींत आसता तेन्ना कुंभ मेळावो नाशीक गोदावरी, कृष्णा आनी गिरना ह्या त्रिवेणी संगमार जाता. सूर्य आनी चंद्र मकर राशींत आनी गुरू वृषभ राशींत आसता तेन्ना कुंभ मेळावो प्रयागराज वा तिर्थराजांत गंगा, यमुना आनी पौराणीक सरस्वतीच्या त्रिवेणी संगमाच्या तटार जाता.
म्हाकुंभ मेळावो 13 जानेवारीक (मालिनी पुनवेक) सुरू जावन 26 फेब्रुवारीक म्हाशिवरात्रेक सोंपतलो. ह्या पंचेचाळीस दिसांतल्या म्हत्वाच्या दिसांनी त्रिवेणी संगमार न्हाण घेतात, ताका राजसी (शाही) न्हाण म्हणतात. 13 जानेवारीक पयलें राजसी न्हाण जातलें. दुसरें राजसी न्हाण 14 जानेवारीक जातलें. 14 जानेवारीक मकर संक्रांत. ह्या दिसा सूर्य मकर राशींत भितर सरता म्हूण हो एक म्हत्वाचो म्हुर्त. तिसरें राजसी न्हाण 29 जानेवारीक मौनी अमाशेक जातलें आनी चवथें राजसी न्हाण वसंत पंचमी दिसा म्हणजेंच गणेश जयंतीच्या दुसऱ्या दिसा फेब्रुवारिच्या 2 तारखेर जातलें. पांचवें न्हाण 12 फेब्रुवारीक माघी पुनवेक जातलें आनी निमणे राजसी न्हाण 26 फेब्रुवारीक अमाशेच्या म्हुर्तार जातलें. निमणे न्हाण जाल्या उपरांत म्हकुंभ मेळावो सोंपतलो.
प्रयागराज त्रिवेणी संगम तट भाविकांक येवकार दिवपाक तयार आसा. हो तट शेकड्यान शेकड्या वर्सांपासून सगळ्यांत पोरणी संस्कृतायेची आनी परंपरेची गवाय दिता. सर्व भवन्तू सुखिन: आनी वसुधैव कुंटुंबम ह्या सारकें मंत्र आमकां हे संस्कृतीन दिल्यात. संगमाच्या तटार न्हाण घेवप ही एकच धार्मीक परंपरांच न्हय तरा ही एक श्रद्धा. तिची निश्ठेन आनी आदरान पालन करपी ही संस्कृती. जात, धर्म, कात, रंग सगलें- सगलें विसरून हर हर गंगे म्हणत संगमार डुबकी मारपाक संगमार पावपी जगभरांतले लोक ही एक म्हापर्वणीच.
शुभम्हुर्तार त्रिवेणी संगमार न्हाण घेतल्यार पापांचो नाश जात. तातूंत अश्वमेध यज्ञ केल्ल्यांचें पुण्य मेळटा. कुंभ काळांत पवित्र न्हाण करप हें मनोकामना पुराय करपाचें आनी शुभ फळ प्राप्त करपाचें साधन मानतात. फक्त आपणें केल्ल्या पापांचो नाश करपाक कुंभ न्हाण करून फलदायी जायना, पूण परत पाप करचो ना असोय संकल्प करचो पडटा, जाल्यारूच हें राजसी न्हण फलदायी जाता. भौशीक थळार एकाच वेळार एकठांय रावपाची परंपरा म्हटल्यार म्हाकुंभ. परोपकार कितलो म्हत्वाचो हाची सय म्हाकुंभ दिता. अभिवादन करून आशिर्वाद घेवप हो म्हाकुंभात पोरणे पिळगेंत नवे पिळगेंत दिल्लो वारसो.
उत्तर प्रदेश सरकारान ह्या म्हापर्वणे खातीर अत्याधुनीक साधन सुविधांनी परिपुर्ण अशी तयारी केल्या. जण एकलो संगमार राजसी न्हाण घेवपी इत्सेन येवपी भक्तांक कसलीच अडचण जांवची न्हय म्हूण सरकार काम करता. हो सुवाळो बरे तरेन यशस्वी जांव.

(संदर्भ- समाजीक माध्यमां)

प्रिता परब
9921382375