सुर्लाचो ‘बारस’ उत्सव

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

गोंय दर्यादेगांनीच न्हय तर पांचव्याचार सैमानूय नटलां. गोंयच्या जायत्या वाठारांनी शेतकार भाव आजूनय शेतां रोंयतात. शेंकड्यांनी वर्सां सावन गोंयचे जायते गांव शेतां पिकोवन आपलें पोट चलयताले. आजूनय खुबशे शेतकार भाव शेतां पिकोवन आपल्या कुटुंबाचीं पोटां भरतात. पावस सोंपतकच वायंगणी शेती सुरू जाता, देखून भाद्रपद म्हयन्यांत चवथीच्या कांय दिसा उपरांत वामन जयंती दिसा बारस उत्सव मनयतात आनी ते उपरांतूच वायंगणी नांगरणी सुरू जाता.
वायंगण शेताक सुरवात करचे पयलीं शेतांच्या, शेतकारांच्या आनी सामान्यांच्या संरक्षणा खातीर प्रार्थना करपाचो म्हूर्त म्हणल्यार सांखळे सुर्ला गांवांतलो परंपरे प्रमाण चलत आयिल्लो बारस उत्सव.

सुर्लाचो ‘बारस’ उत्सव

पावस सोंपून सुरू जावपी वायंगण शेताचो म्हूर्त ह्या उत्सवांतल्यान सादतात. कोंड्याच्या बडयांनी बांदून तयार केल्ल्या बारसाक पावसाच्या दिसांनी रानांत फुलपी पानां फुलांनी सजयतात. चौकोनी बारस आनी ताचेर मुकूट अशें ताचें स्वरूप.
हे बारसीक सजोवन तिचे भोंवतणी रांगोळी घालतात. थंयच्या सिध्देश्वर देवळांत नांगराची पुजा करतात. उपरांत ह्या बारसीक दवरतात त्या बुराकाल्यान बारा काश्ये उकडें भात, बारा दवले कुविताची शिजयिल्ली पिठी, बारा दवले आळू, पांच पाल्यांची भाजी, उदकांत उकडिल्ले वडे अशे जिन्नस दवरतात. हे जिन्नस दवरतना येजमानाक आपल्या दाव्या धिपराचेर रावचें पडटा. उपरांत बारसींत नाल्लाच्या वळ्याचो दिवो लायतात.
हे बारसीत दवरपा खातीर पिठा पसून जुलो बांदिल्ले दोन बैल (बैलजोडी) आनी नांगरपाचें जूं, एक शेतकार, एक मानगें आनी कांसव तयार करतात. तेवूय सगले जिन्नस आनी दिवो दवरले उपरांत बारसींत दवरतात. हे सगलें भितर दवरून जाले उपरांत तिचे छिद्र करमलच्या झाडांच्या पानांनी बंद करतात. भौशीक सांगणें जाले उपरांत बारस उबारतात. भायर हाडले उपरांत येजमानाचे तकलेर तें दितात. उपरांत ‘हर्रो हर्रो’ च्या गजरांत ह्या बारसीची मिरवणूक गांवांतल्यान वता. ही मिरवणूक वाजत गाजत शेतांतल्या परंपरीक वाटेंतल्यान न्हंयेचेर वता. न्हंयेच्या उदकांत ही बारस विधीवतपणान उदकांत सोडटात. आनी उपरांत येतना देवाच्या शेतांत पावतकच कुदळ मारुन वायंगण शेताची सुरवात करतात. निखील श्रीकांत च्यारी आनी कुटुंब बारस ह्या उत्सवात नांगर दितात.

आदीं शेतां शिंपपा खातीर शेतकार शेतां कुशीक कुणग्यो मारताले. उपरांत त्या कुणग्यांनी पावसाचें उदक सांठून रावतालें आनी मागीर तातूंत येवन मानगीं बी रावतालीं. हो उत्सव मनोवपा फाटलें कारण म्हळ्यार शेताचे देगेवेल्यान उदकांतलीं मानगी वयर सरून आदीं जोताक बांदिल्ले बैल, गाय-वासरां आनी शेतकारांक आपले शिकार करतालीं आनी शेतवडींत आडमेळीं हाडटाले. जायतीं वर्सां अशेंच चालू आशिल्ल्यान लोकांक शेती करपाक भिरांत दिसताली. मागीर सगळ्या गांवच्या लोकांनी एकठांय येवन देवाक सांगणें घालें आनी दर वर्सा वायंगण मुहूर्ताच्या दिसा मानग्यांक जेवण, बैलांची एक जोडी आनी एक शेतकार अर्पण करपाचें मान्य केलें. अशें केल्ल्यान ल्हव ल्हव मानग्यांचे त्रास उणे जाले. तेन्ना सावन बारस हो उत्सव मनोवपाक सुरवात जाली ते आतां मेरेन हो उत्सव दर वर्सा हांगचे नागरीक मनयतात.